Vì sao tuổi thọ ở Mỹ ngắn hơn ở Anh?

Máy đo huyết áp Bản quyền hình ảnh Thinkstock

Các số liệu về tuổi thọ cho thấy người Mỹ đứng sau các quốc gia khác như Canada, Anh Quốc và Úc. Tại sao vậy?

Sống tại đất nước giàu có nhất thế giới là phải trả giá, và nó được đo bằng tuổi thọ.

Đàn ông sống tại Mỹ có tuổi thọ trung bình là 75 tuổi. Như vậy là kém hơn 1 tuổi rưỡi so với tại Anh và 3 tuổi rưỡi so với tại Úc, một nghiên cứu mới đây cho thấy.

Phụ nữ Mỹ sống trung bình dưới 81 tuổi, kém hơn khoảng 3 năm so với phụ nữ Úc.

Trong khi tuổi thọ tại Mỹ tiếp tục được cải thiện, theo báo cáo của các nhà nghiên cứu tại Đại học Tổng hợp Washington ở Seattle và Đại học Imperial College ở London, thì nó tăng không nhanh như tại các nước phương Tây khác vì thế khoảng cách này đang ngày càng xa.

"Các nhà nghiên cứu gợi ý rằng tuổi thọ khá thấp tại Mỹ không thể giải thích được qua độ lớn nhỏ của một quốc gia, hay mức độ đa sắc tộc hoặc qua kinh tế," mà theo báo cáo này cho biết thì Mỹ đứng thứ 38 trên thế giới về tuổi thọ cao thấp.

"Thay vào đó các tác giả của nghiên cứu này chỉ ra tỉ lệ cao số người béo phì, người hút thuốc lá và những yếu tố nguy hại dẫn tới chết sớm khác có thể tránh được đã đẩy khoảng cách ngày càng rộng về tuổi thọ giữa Mỹ và các quốc gia khác."

"Chúng tôi không ngạc nhiên khi thấy tuổi thọ thấp hơn các nước khác nhưng chúng tôi ngạc nhiên trước thực tế là chúng tôi đang tụt lại phía sau," Tiến sĩ Ali Mokdad, giáo sư về y tế toàn cầu tại Viện Đo lường và đánh giá y tế thuộc Đại học TH Washington, nói.

Lấy một nước như nước Úc, ông nói. "Đây cũng là một quốc gia chủ yếu là người nhập cư. Và đó cũng là một quốc gia khá trẻ. Nó cũng có các đặc điểm kinh tế xã hội tương tự như Hoa Kỳ."

"Họ cũng gặp tình trạng béo phì nhưng họ tiếp tục cải thiện tuổi thọ và vẫn là một trong số các quốc gia mà người dân có sức khỏe tốt nhất trên thế giới."

Giải pháp

Vậy Hoa Kỳ cần phải quyết thế nào với các yếu tố gây nguy cơ này?

Chỉ riêng hút thuốc lá đã là nguyên nhân của 1/5 con số tử vong tại Mỹ, giáo sư Mokdad nói, trong khi Hoa Kỳ chưa có những hạn chế chặt chẽ như ở Úc về quảng cáo thuốc lá và quy định về hút thuốc ở nơi công cộng.

Úc cũng chú trọng hơn Mỹ rất nhiều vào chăm sóc cơ bản, một điều giúp cho giáo dục y tế, và có chế độ điều trị sớm khi có vấn đề, đồng thời họ cũng làm tốt việc giảm con số tai nạn giao thông, ông nói thêm.

Hoa Kỳ có thể giảm con số tử vong khoảng 100 ngàn người mỗi năm bằng việc giảm lượng muối trong chế độ ăn của người dân, vì huyết áp cao chiếm 1/6 con số tử vong tại Mỹ, Tiến sĩ Mokdad nói.

Rồi còn một vấn đề lớn nữa - khoảng một phần ba người lớn bị xếp vào diện béo phì. Như vậy là gấp 10 lần so với các nước có tuổi thọ cao như Nhật Bản.

Tuy nhiên Hoa Kỳ là một quốc gia rộng lớn, và trong khi những khu vực khác nhau ở Mississippi, tuổi thọ trung bình của nam giới là 67 tuổi, còn thấp hơn các quốc gia như Philippines, phụ nữ tại các khu vực thuộc Florida trung bình sống lâu tương tự như tại Nhật Bản, nước đứng đầu danh sách có tuổi thọ cao.

Chính tình trạng không đồng đều đó đã giải thích tại sao Hoa Kỳ, và ở một mức độ nào đó cả Anh Quốc nữa, tụt lại phía sau so với các quốc gia khác, theo ông Danny Dorling, một giáo sư về địa nhân học thuộc Đại học Sheffield ở Anh.

Tử vong ở trẻ sơ sinh

Trong khi không có gì đáng ngạc nhiên về tình trạng người nghèo tại Mỹ thiệt thòi vì tình trạng chênh lệch giàu nghèo, Giáo sư Dorling lập luận rằng chính người giàu cũng có thể bị ảnh hưởng.

Tình trạng giàu nghèo ngày càng gia tăng tại Anh, kể từ năm 1970, đã khiến đẩy tuổi thọ của nước này xuống trong bảng xếp hạng tuổi thọ châu Âu, ông Dorling nói.

Tuy nhiên tuổi thọ không chỉ là chuyện tiên đoán cho trẻ sơ sinh.

Người già tại Mỹ có cơ hội sống sót qua bệnh tim và nhiều bệnh ung thư hơn so với các nước giàu có khác, bà Svetlana, khoa học gia tại Trung Tâm Dân số Sức khỏe và Tuổi già tại Đại học Tổng hợp Duke ở North Carolina

nói.

Mỹ tụt lại sau là ở dân số có độ tuổi trẻ hơn rất nhiều. Tỉ lệ tử vong ở trẻ em cao, bà nói.

Đây là một mục tiêu của cải tổ y tế được ký thành luật hồi tháng Ba năm 2010, mà theo đó buộc người dân Mỹ phải có bảo hiểm y tế khi luật này bắt đầu có hiệu lực từ năm 2014.

Tuy nhiên đây vẫn là một điều gây tranh cãi tại Mỹ.