Các đại gia trong ngành truyền thông

Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Đế chế truyền thông của ông Rupert Murdoch có vẻ đang lung lay

Scandal nghe lén điện thoại liên quan tập đoàn News Corporation của Rupert Murdoch gây ra lo ngại ở Anh về mức độ kiểm soát truyền thông của một đại công ty.

Nhưng thực tế, trên thế giới, lĩnh vực báo in và viễn thông thường bị chi phối bởi một nhóm nhỏ tài phiệt, có tài sản kếch xù và ảnh hưởng sâu rộng. Dưới đây chỉ mới là một vài chân dung như thế:

Brazil

Thị trường truyền thông ở đây nằm trong tay một vài tài phiệt và gia đình. Trong ngành truyền hình có ba đại nhân vật: gia đình Marinho, Edir Macedo và Silvio Santos.

Gia đình Marinho còn làm ăn trong ngành phát thanh, báo và tạp chí. Ở lĩnh vực báo in, họ cạnh tranh với Roberto Civita - cả hai phe chiếm khoảng 60% thị trường.

Cũng có những gia đình kiểm soát những tờ báo lớn, như gia đình Frias, gia đình Mesquita. Ngoài ra còn có những gia tộc nắm những công ty truyền thông cấp vùng, như gia đình Sirotsky ở miền Nam và gia đình Magalhaes ở bang Bahia.

Châu Phi

Nation Media Group (NMG) là công ty truyền thông lớn nhất ở Đông Phi, làm cả báo in và báo điện tử.

Chỉ riêng tại Kenya, công ty này sở hữu nhật báo lớn nhất nước, The Daily Nation, cộng thêm hai nhật báo nữa và một tuần báo.

Tại Uganda, NMG sở hữu tờ báo The Daily Monitor, một đài phát thanh và một đài truyền hình.

Nga

Kinh doanh truyền thông ở Nga sau khi Liên Xô sụp đổ có vẻ không sinh lời.

Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Ông Vladimir Putin giúp đưa nhà nước Nga trở thành trùm truyền thông

Thực tế ngày nay, chính phủ Nga là trùm truyền thông mạnh nhất. Một phần là vì những bước đi đầu tiên của Vladimir Putin khi lên làm tổng thống năm 2000, như để nhà nước nắm lại kênh truyền hình lớn nhất ORT và đưa kênh tư nhân NTV rơi vào kiểm soát của tập đoàn dầu hỏa Gazprom.

Đến năm 2011, toàn bộ các kênh truyền hình lớn đều hoặc bị điện Kremlin kiểm soát về đường lối biên tập, hoặc bị nắm bởi Gazprom là công ty có cổ phần trong lĩnh vực truyền thông.

Một vài công ty truyền hình, chủ yếu chuyên về giải trí, cũng xuất hiện. Yuri Kovalchuk, một chủ ngân hàng và được cho là gần gũi với Vladimir Putin, có cổ phần trong đa số các công ty đó, như STS, RenTV và 5 Petersburg.

Báo in ở Nga có nhiều tự do hơn. Đa số chủ báo lại có liên hệ với London. Ví dụ Alisher Usmanov, có cổ phần trong đội Arsenal, là chủ báo Kommersant, có tiếng là báo chính trị hàng đầu của Nga.

Một tỉ phú khác, Alexander Lebedev, đã cùng cựu tổng thống Liên Xô Gorbachev tài trợ cho tờ báo đối lập lớn duy nhất, Novaya Gazeta. Ông này đã mua hai tờ báo Anh là The Independent và The Evening Standard.

Châu Mỹ Latin

Không gian truyền thông Mexico chủ yếu nằm trong tay tập đoàn Televisa. Công ty này sở hữu 4 kênh truyền hình, xuất bản báo chí, làm ăn trong ngành phát thanh, và sở hữu cả ba đội bóng.

Các chương trình của Televisa chiếm 70% thị phần tivi của Mexico. Phần còn lại thuộc về đối thủ TV Azteca.

Hai công ty này có thể sẽ gặp phải cạnh tranh mới từ Carlos Slim, tỉ phú giàu nhất thế giới. Ông này đang đấu tranh với các nhà quản lý để đòi có giấy phép hoạt động truyền hình, mặc dù đến nay chưa thành công.

Tại Trung Mỹ, đại gia hàng đầu là Angel Gonzalez, người gốc Mexico và nay sống ở Miami. Có biệt danh "Bóng Ma" vì rất kín đáo, ông này kiểm soát 26 kênh tivi, 82 đài phát thanh ở 12 nước châu Mỹ Latin. Ông này bị cáo buộc dùng "các công ty ma" để qua mặt luật pháp địa phương vốn hạn chế người nước ngoài sở hữu công ty truyền thông nội địa.

Đông Nam Á

Tại khu vực này, Tiong Hiew King, người Malaysia gốc Hoa, là trùm truyền thông nổi tiếng nhất. Được xem là người giàu nhất Malaysia, mạng truyền thông của ông được Forbes cho là có trị giá 1.2 tỉ đôla, mặc dù ngành khai thác mỏ và đốn gỗ vẫn đóng phần lớn hơn trong tài sản của ông.

Tính đến năm 2007, công ty Pacific Ming Pao Group của ông King nắm 5 nhật báo và 30 tạp chí của cộng đồng người Hoa ở Malaysia, Hong Kong và Bắc Mỹ. Tờ Minh Báo của ông King là tờ báo bán chạy thứ tư ở Hong Kong. Nay ông King còn có ý định mở rộng sang Campuchia.

Hoa Kỳ

Rupert Murdoch, công dân Mỹ và là chủ của News Corporation, không phải là ông trùm truyền thông giàu nhất ở Mỹ. Người được cho là giữ tước hiệu này là bà Anne Cox Chambers. Theo tạp chí Forbes, bà trị giá 12.4 tỉ đôla vào năm 2010 - gần như cao gấp đôi so với ông Murdoch.

Là con gái của James M Cox, một người làm báo, bà Chambers là chủ nhân chính của Cox Enterprises, một đế chế làm ăn ở cả trong lĩnh vực báo in, tivi, radio, truyền hình cáp.

Tin liên quan