Cập nhật: 13:00 GMT - thứ ba, 19 tháng 7, 2011

Tranh cãi về số người chết ở Tân Cương

Bạo động 7/2009 tại Urumqi

Vùng Tân Cương được công an Trung Quốc kiểm soát chặt từ sau vụ bạo động ở Urumqi tháng 7/2009

Một ngày sau vụ bạo động tại Hotan ở Tân Cương các bên vẫn đưa ra con số người chết khác nhau.

Đại diện chính quyền sở tại, qua lời phát ngôn viên Hầu Hán Dân, nói với báo Trung Quốc rằng các quan chức vẫn tiếp tục xác định số người chết.

Chính quyền địa phương cũng lên án vụ tấn công đồn công an Hotan, gọi đây là hành động "khủng bố".

Theo họ, vụ việc làm bốn người bị giết, gồm một công an viên, một bảo vệ và hai người bị bắt làm con tin.

Nhưng phía các nhà vận động dân quyền cho người Hồi giáo Tân Cương thuộc sắc tộc Uighur cho rằng có 14 người của họ bị công an giết, và 70 người còn bị bắt.

Tổ chức mang tên Đại hội Uighur Quốc tế tại Đức cho báo chí quốc tế hay có những người "bị công an Trung Quốc bắn chết sau khi đã bị bắt".

Tuy nhiên BBC không thể nào kiểm chứng được độ chính xác của những thông báo do hai phía đưa ra.

Tân Hoa Xã trong bản tin buổi chiều thứ Hai 18/7 tuy không gọi những người tấn công đồn cảnh sát là "khủng bố" nhưng cho đó là "bọn côn đồ".

Đại hội Uighur thì nói rằng bạo lực bùng nổ vì hơn 100 người Uighur tụ họp để phản đối cảnh sát.

Vẫn theo họ, người Uighur muốn biết về số phận của thân nhân bị công an Trung Quốc bắt đi.

Số phận Tân Cương

Ông Dilxat Raxit, người phát ngôn cho Đại hội Uighur đổ lỗi cho chính quyền vẫn bắt giữ những người bị coi là ủng hộ phe đòi ly khai.

Hotan là thị trấn có trên 115 nghìn dân, đa số là người Uighur, nằm không xa biên giới với Pakistan, ở về phía Nam tỉnh Tân Cương.

Chính quyền cho rằng các nhóm ly khai có sự hỗ trợ từ bên ngoài đã gây ra bất ổn.

Người Hán ở Urumqi biểu tình vào tháng 9/2009 phản đối phe ly khai Uighur

Hồi đầu thế kỷ 20, Tân Cương tuyên bố độc lập một thời gian ngắn nhưng sau bị đưa vào lãnh thổ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa từ 1949.

Sau vụ 11/9/2001 tại Hoa Kỳ, Trung Quốc nêu bật vấn đề ly khai của người Uighur v̀a coi họ như tay chân của al-Qaeda.

Chừng hơn 20 người Uighur quả là bị quân Mỹ bắt tại Afghanistan và bị giam tại Guantanamo Bay sáu năm nhưng sau không bị xử.

Những người phê phán Trung Quốc nói Bắc Kinh thổi phồng mối đe dọa từ phong trào ly khai Uighur để lý giải cho việc trấn áp sắc dân này ở Tân Cương.

Các nhà vận động Uighur thì cáo buộc chính quyền "phân biệt đối xử", và dùng chủ đề an ninh làm cớ trấn áp dân tộc Uighur, tạo điều kiện cho người Hán tràn vào chiếm các vị trí kinh tế quan trọng.

Sau vụ bạo động tháng7 năm 2009 tại Urumqi, chính quyền cho rằng gần 200 người, đa số thuộc sắc tộc Hán đã bị giết.

Phái đấu tranh cho quyền của người Uighur bác bỏ điều này.

Chính quyền Bắc Kinh nói họ đã đầu tư hàng tỷ đô la và nâng cao mức sống của người dân Tân Cương rất nhiều.

Hiện người Hán chiếm chừng 40% dân số của khu Tự trị Tân Cương, còn người bản địa Uighur chiếm 45̀%.

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.