Cáo buộc ngược đãi tù nhân ở Libya

Dân vùng Hạ Sahara Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Người vùng Hạ Sahara của Châu Phi, bị nghi là làm lính đánh thuê cho đại tá Gaddafi, là các mục tiêu bị tra tấn và lạm dụng.

Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) nói chính quyền lâm thời của Libya phải chấm dứt việc giam giữ tùy tiện và lạm dụng tù nhân.

Trong một bản phúc trình, nhóm nhân quyền có trụ sở tại London cho biết họ đã phát hiện ra những bằng chứng về tình trạng tra tấn và ngược đãi hàng ngàn người bị giam giữ trong những tháng gần đây.

Đặc biệt, người vùng Hạ Sahara của Châu Phi, bị coi là thường đi làm lính đánh thuê cho Đại tá Muammar Gaddafi, là mục tiêu bị nhắm tới.

Hội đồng Chuyển giao Quốc gia (NTC) cam kết sẽ xem xét các khiếu nại trên.

Thông tin chưa được kiểm chứng nói rằng con trai của Đại tá Gaddafi là Mutassim đã bị bắt giữ.

Một số nhân vật của NTC nói ông ta đã bị bắt tại thị trấn quê hương Sirte.

Tuy nhiên, một chỉ huy quân sự trong thành phố bác bỏ các tuyên bố trên.

Nếu được xác nhận thì việc bắt giữ được Mutassim Gaddafi sẽ là một bước đột phá lớn cho NTC, phóng viên BBC từ Tripoli, Caroline Hawley nhận xét.

Ông ta là một sĩ quan cao cấp trong quân đội của Đại tá Gaddafi và là một cố vấn an ninh quốc gia cho cha mình.

Các lực lượng của NTC nói họ kiểm soát hầu hết diện tích Sirte, nhưng phóng viên BBC Wyre Davies có mặt trong thành phố nói hôm thứ Tư, phe này đã bị đẩy lui chút ít trong trận giao tranh.

Hãng tin AFP đưa tin các chiến binh phe chống ông Gaddafi đã rút lui 2km tới trụ sở cảnh sát và lên kế hoạch dùng pháo nã vào các vị trí kháng cự.

Phe chiến binh đã hy vọng có thể tránh sử dụng vũ khí hạng nặng để khỏi gây tổn thất cho dân thường trong khu vực.

"Làm hoen ố"

Tổ chức Ân xá Quốc tế công bố bản phúc trình, có tên "Tình trạng lạm dụng người bị giam giữ làm hoen ố nước Libya mới", sau khi phỏng vấn khoảng 300 tù nhân.

Tổ chức này đã tới thăm 11 nhà giam trong và xung quanh thủ đô Tripoli và ở các thành phố Zawiya và Misrata trong thời gian từ 18/8, tức là ngay trước khi Tripoli thất thủ, tới ngày 21/9.

Nhóm này nói họ đã phát hiện ra một mô hình tra tấn và lạm dụng những người bị cho là trung thành với Gaddafi, cũng như các binh lính và những người bị nghi là lính đánh thuê.

"Trong một số trường hợp, có bằng chứng rõ ràng cho thấy việc sử dụng biện pháp tra tấn nhằm buộc nạn nhân phải thú tội hoặc để trừng phạt," bản phúc trình viết.

Bản phúc trình nói các nhà nghiên cứu dã phát hiện được các công cụ tra tấn tại một nhà giam và cũng nghe thấy tiếng roi quất cùng tiếng la thét ở một nhà tù khác.

Ít nhất có hai quản giáo từ hai nhà giam khác nhau thừa nhận đã đánh tù nhân nhằm buộc họ phải nhận tội, Tổ chức Ân xá cho biết.

Trong trường hợp khác, một thiếu niên 17 tuổi người Chad, bị buộc tội hãm hiếp và làm lính đánh thuê cho Gaddafi, nói do bị đánh đập quá tàn nhẫn, cậu quyết định thà "thú tội" còn hơn.

"Tôi cuối cùng nói với họ những điều họ muốn nghe. Tôi nói tôi đã hãm hiếp phụ nữ và giết chết người Lybia," tù nhân Chad nói với Tổ chức Ân xá.

"Không chấp nhận tình trạng lạm dụng"

Chỉ tính riêng ở thủ đô Tripoli và các khu vực xung quanh, lực lượng NTC đã bắt giữ khoảng 2.500 người, mà hầu hết đều không có lệnh bắt.

"Chúng tôi hiểu rằng chính quyền chuyển tiếp đang phải đối mặt với nhiều thách thức, nhưng nếu bây giờ họ không tỏ rõ sự đoạn tuyệt với quá khứ, thì trên thực tế có nghĩa là họ đang gửi ra một thông điệp rằng việc đối xử với tù nhân theo cách thức như vậy là chuyện được chấp nhận ở một nước Libya mới," Hassiba Hadj Sahraoui từ Tổ chức Ân xá Quốc tế nói.

Bà nói thêm: "NTC phải hành động khẩn cấp để biến các cam kết công khai của họ thành hành động, trước khi sự lạm dụng đó trở thành thói quen bám rễ và làm vấy bẩn lên những thành tích nhân quyền của tân Libya."

NTC đã nhiều lần tuyên bố cam kết bảo vệ nhân quyền và cải cách hệ thống tư pháp của đất nước.

Bản phúc trình của tổ chức Ân xá Quốc tế khiến người ta thêm lo ngại về sự trở lại của các hình thức lạm dụng từng phổ biến dưới thời ông Gaddafi. Tra tấn và giết người hàng loạt đều được sử dụng rộng rãi trước và trong cuộc xung đột năm nay, nhằm nhanh chóng đàn áp các ý kiến đối lập.

Tin liên quan