Mỹ kêu gọi Bắc Hàn duy trì hòa bình

Mỹ tham vấn về tình hình Bắc Hàn

Hai ngoại trưởng Hillary Clinton và Koichiro Gemba Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Ngoại trưởng Mỹ và Nhật Bản đã hội đàm ở Washington

Hoa Kỳ đang tham vấn cấp tốc các nước đồng minh tại Đông Á sau cái chết của lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong-il.

Họ kêu gọi một tiến trình chuyển tiếp hòa bình và ổn định tại Bắc Hàn.

Ông Kim Jong-il chết hôm thứ Bảy vì đột quỵ. Tới thứ Hai 19/12, truyền thông Bắc Triều Tiên chính thức phát tin này.

Vị lãnh đạo 69 tuổi đang trong quá trình chuẩn bị cho con trai thứ ba của mình là Kim Jong-un làm người kế tục sự nghiệp.

Thế nhưng quá trình này chưa được hoàn tất và các phân tích gia lo rằng cái chết của ông Kim có thể dẫn tới một thời kỳ bất ổn tại đất nước vốn đã bị quốc tế cô lập này.

Bên trong nước, người dân đau đớn khóc than trước tin về cái chết của ông Kim, người lãnh đạo họ kể từ khi Chủ tịch Kim Il-sung qua đời năm 1994.

Tuy nhiên sự kiện ông Kim ra đi khiến các nước láng giềng lo ngại.

Trong cuộc điện đàm sáng thứ Ba 20/12, hai bộ trưởng quốc phòng Mỹ và Hàn Quốc thống nhất cùng phối hợp và duy trì "lập trường quốc phòng mạnh mẽ", theo hãng tin Yonhap.

Tổng thống hai nước này cũng đã có cuộc điện đàm ngắn ngay sau khi tin ông Kim chết được loan ra.

Quân đội Nam Hàn hiện được lệnh báo động. Chính phủ nước này cũng cảnh báo nguy cơ tấn công mạng từ Bắc Hàn.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton có cuộc hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Koichiro Gemba, người đang ở Washington trong một chuyến thăm hoạch định từ trước.

Thông cáo từ văn phòng của bà Clinton viết:"Chúng tôi quan tâm sâu sắc tới đời sống của nhân dân Bắc Triều Tiên và bày tỏ sự cảm thông cũng như cầu nguyện cho họ trong thời điểm khó khăn này".

"Chúng tôi hy vọng ban lãnh đạo mới của CHDCND Triều Tiên sẽ quyết định chỉ đạo quốc gia của họ đi theo con đường hòa bình thông qua việc tôn trọng các cam kết của Bắc Triều Tiên, cải thiện quan hệ với các nước láng giềng, và tôn trọng các quyền của nhân dân."

Bà Clinton cũng nói Hoa Kỳ "sẵn sàng giúp đỡ nhân dân Bắc Triều Tiên và kêu gọi ban lãnh đạo mới làm việc với cộng đồng quốc tế để mở ra một kỷ nguyên mới hòa bình, thịnh vượng và an ninh bền vững trên bán đảo Triều Tiên".

Một người phát ngôn cho chính phủ Mỹ nói hiện còn quá sớm để đánh giá ảnh hưởng và vai trò của tân lãnh tụ ở quốc gia cộng sản Bắc Triều Tiên.

Phát ngôn viên Jay Carney nói Mỹ "sẽ đánh giá về chính phủ Bắc Triều Tiên, cũng như trước kia, qua các hành động của họ, đặc biệt trong việc thực hiện cam kết về giải trừ vũ khí hạt nhân".

Người phát ngôn của chính phủ Nhật Bản thì cho hay Nhật Bản, Nam Hàn và Mỹ đang cân nhắc sẽ có hội đàm cấp cao về tình hình hiện nay "vào thời điểm thích hợp sớm nhất".

Trong khi đó, Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào đã tới Đ̣ại sứ quán CHDCND Triều Tiên tại Bắc Kinh để chia buồn.

Trung Quốc, với tư cách đồng minh và bạn hàng thương mại lớn nhất của Bắc Hàn, muốn tránh tình trạng tranh giành quyền lực có thể dẫn tới bất ổn trong nước và làm người Bắc Triều Tiên chạy sang Trung Quốc tỵ nạn.

Trong một thông cáo ra hôm thứ Hai, Bắc Kinh kêu gọi người Bắc Triều Tiên đoàn kết dưới sự lãnh đạo của Kim Jong-un.

Kim Jong-un, người mà báo chí Bắc Hàn nay gọi là "Người kế nhiệm Vĩ đại", được tin đã thăm viếng Trung Quốc ít nhất một lần trong những tháng vừa qua.

Người dân Bắc Hàn tiếc thương lãnh tụ

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem

Người dân Bắc Triều Tiên đang đau đớn khóc than về cái chết của lãnh tụ Kim Jong-il.

Hãng thông tấn nhà nước KCNA nêu danh con trai Kim Jong-un của ông là "Người kế nhiệm Vĩ đại", và nói toàn dân Bắc Triều Tiên cần đoàn kết sau lưng ông.

Các nước láng giềng của Bắc Hàn đang cảnh báo về nguy cơ bất ổn tại quốc gia nghèo khó nhưng lại có trong tay vũ khí hạt nhân này.

Trung Quốc, nước đồng minh thân cận nhất và bạn hàng thương mại lớn nhất của Bắc Hàn, bày tỏ sự bàng hoàng trước tin ông Kim qua đời và cam kết sẽ "tiếp tục đóng góp vào hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên và trong khu vực".

Sau khi gặp người đồng nhiệm Nhật Bản Koichiro Gemba, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton nói bà hy vọng có sự chuyển tiếp bình ổn tại Bắc Triều Tiên.

Bà Clinton nói: "Chúng tôi vẫn hy vọng cải thiện quan hệ với người dân Bắc Triều Tiên và quan ngại sâu sắc về tình cảnh của họ".

Phóng viên chuyên về ngoại giao của BBC James Robbins nói cái chết đột ngột của ông Kim Jong-il, trước khi có sự chuyển giao chính thức quyền lực cho con trai ông, dẫn tới những sự hoang mang mới tại quốc gia vốn đã bị cô lập và nhiều phấp phỏng này.

Các chính phủ trên thế giới thì chia sẻ quan ngại của người dân sống trong tầm đạn pháo và hỏa tiễn của Bắc Hàn.

Trong khi đó, Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc đã đồng loạt thông qua một nghị quyết lên án tình trạng vi phạm nhân quyền tại Bắc Triều Tiên.

Nghị quyết nói trên, vốn đã được lên kế hoạch trước khi ông Kim qua đời, kêu gọi chấm dứt tình trạng "vi phạm nhân quyền một cách có hệ thống, lan tràn và trầm trọng". Bắc Hàn đã bác bỏ nghị quyết này.

Ngay sau khi tin về cái chết của ông Kim Jong-il được loan ra, thị trường chứng khoán Á châu sụt điểm.

Tin ông Kim qua đời được loan báo hôm thứ Hai 19/12 trên truyền hình quốc gia.

Image caption Người dân Bắc Hàn bàng hoàng trước cái chết đột ngột của lãnh tụ Kim Jong-il

Nữ phát thanh viên vận đồ tang nghẹn ngào thông báo ông Kim 'từ trần vì làm việc quá sức cả về tinh thần lẫn thể chất'.

Theo KCNA, lúc đó ông đang đi thực địa bằng tàu hỏa.

Hãng thông tấn nhà nước cũng nói lễ tang Kim Jong-il sẽ được tổ chức tại Bình Nhưỡng vảo ngày 28/12 và con trai ông, Đại tướng Kim Jong-un, sẽ làm chủ tịch Ban Tang lễ.

Cả nước Bắc Triều Tiên để tang ông từ 17/12-29/12.

Một đảng viên tên là Kang Tae-ho được hãng AFP dẫn lời vừa khóc vừa nói: "Tôi không thể tin được".

"Làm sao Người có thể ra đi như thế này? Chúng tôi biết làm gì đây?"

Một đảng viên khác, Hong Sun-ok, nức nở: "Người đã hết mình cống hiến để cuộc sống của chúng tôi trở nên tốt đẹp hơn, vậy mà Người lại mất nhanh như vậy".

Theo hãng này, người dân "đau đớn và tuyệt vọng" vì tổn thất to lớn, nhưng sẽ đoàn kết phía sau người kế nhiệm Kim Jong-un.

Mẹ ông, bà Ko Yong-hui, nay đã mất, được cho là vợ yêu của ông Kim Jong-il.

Một năm trước, Kim Jong-un được nêu danh là người có khả năng kế nhiệm cha ông. Nhiều người cho rằng quá trình chuyển giao sẽ được thực hiện trong năm 2012.

Lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong-il qua đời

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem

Truyền hình nhà nước Bắc Triều Tiên loan báo lãnh đạo Kim Jong-il vừa qua đời, gây chấn động cho toàn dân.

Thông tin về cái chết của ông được thông báo trên truyền hình quốc gia trong một bản tin đầy xúc động.

Phát thanh viên truyền hình mặc đồ tang, nghẹn ngào nói ông Kim chết hôm thứ Bảy 17/12, vì làm việc quá sức về cả tinh thần và thể chất.

Ông Kim Jong-il năm nay 69 và sức khỏe đã kém nhiều năm nay.

Thông báo trên truyền hình cũng nói lãnh tụ Kim, người dẫn dắt dân tộc từ khi cha ông, Kim Il-sung, chết năm 1994, đã qua đời trên tàu hỏa khi đang đi thăm một khu vực bên ngoài thủ đô.

Cái chết của ông khiến cho toàn dân Bắc Triều Tiên vô cùng bàng hoàng.

Con trai thứ ba Kim Jong-un của ông, người mới hơn 20 tuổi, được trông đợi sẽ lên kế nhiệm ông, nhưng chưa có thông tin chính thức nào được công bố trong quốc gia bí mật này.

Năm 2008, được tin ông Kim bị đột quỵ nhưng năm nay ông đã có chuyến thăm Trung Quốc và Nga, trong đó các bức hình và video chụp ông khi công bố cho thấy ông khỏe mạnh và nhanh nhẹn.

Hãng thông tấn Nam Hàn Yonhap đưa tin quân đội nước này đã được lệnh báo động sau khi nghe tin lãnh tụ Bắc Hàn qua đời; và Hội đồng An ninh Quốc gia triệu tập ngay một cuộc họp khẩn.

Nhật Bản cũng triệu tập một phiên họp an ninh đặc biệt.

Nhà Trắng cho biết họ đang ‘theo dõi chặt chẽ’ tin về cái chết của ông Kim. Thông báo của Nhà Trắng cho biết ‘Hoa Kỳ sẽ tiếp tục giữ cam kết với sự ổn định của bán đảo Triều Tiên cũng như sự tự do và an ninh của các đồng minh’.

Hãng thông tấn nhà nước của Bắc Hàn KCNA kêu gọi người dân nước này đoàn kết sau nhà lãnh đạo trẻ tuổi Kim Jong-un.

“Toàn đảng, toàn quân và toàn dân sẽ trung thành đi theo sự lãnh đạo của đồng chí Kim Jong-un và bảo vệ cũng như củng cố hơn nữa mặt trận đoàn kết của đảng, quân đội và nhân dân,” bản tin của KCNA viết.

Đám tang của Kim Jong-il sẽ được tổ chức ở Bình Nhưỡng vào ngày 28/12. Ủy ban lễ tang sẽ do Kim Jong-un đứng đầu, KCNA cho biết.

Bắc Triều Tiên cũng công bố quốc tang từ ngày 17/12 đến ngày 29/12.

Các thị trường chứng khoán châu Á đã sụt giảm sau khi tin về cái chết của Kim Jong-il được công bố.

Kim Jong-il kế thừa quyền lực từ người cha Kim Il-sung. Chẳng lâu sau khi ông lên cầm quyền, các cải cách kinh tế sai lầm và mùa màng thất bát đã gây ra nạn đói nghiêm trọng khiến khoảng hai triệu người chết.

Chế độ của ông ta thường xuyên bị chỉ trích gay gắt vì những vi phạm nhân quyền và bị cộng đồng quốc tế cô lập vì theo đuổi vũ khí hạt nhân.

Dưới thời kỳ lãnh đạo của ông, Bắc Hàn đã tập trung tiền của vào phát triển quân đội và nước này đã tiến hành cuộc thử hạt nhân đầu tiên vào năm 2006. Ba năm sau họ tiến hành vụ thử thứ hai.

Các cuộc đàm phán đa phương nhằm giải giáp Bắc Hàn đã lâm vào thế bế tắc trong nhiều tháng nay.

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Gia đình họ Kim đã thay nhau cai trị Bắc Hàn ba đời liên tiếp

Giáo sư quan hệ quốc tế Lee Jung-hoon ở Đại học Yonsei ở Seoul nói với BBC rằng việc ông Kim qua đời trong khi chưa hoàn tất quá trình chuyển giao quyền lực cho con trai có thể báo hiệu một thời kỳ ‘rất bất ổn’ ở Bắc Triều Tiên.

“Chúng tôi cần phải lo lắng bởi vì bất cứ khi nào đối mặt với tình trạng bất ổn trong nước, Bắc Hàn đều muốn tạo tình huống bên ngoài để chuyển hướng quan tâm của dư luận – bao gồm cả việc tập trung khiêu khích,” ông phân tích.

Trên trang facebook của BBC Việt ngữ, tin về cái chết của nhà lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-il đã thu hút hàng chục bình luận ngay sau khi vừa được đưa lên.

Một nick tên là Mai Phương viết: "Xin chia buồn cùng gia quyến bác Kim. Xin chia vui cùng nhân dân Bắc Hàn."

Một độc giả có tên Uyên Vũ nhận xét rằng năm nay là năm 'đại hạn' của các nhà độc tài trên thế giới với các cái chết và sụp đổ lần lượt của Osama bin Laden, Hosni Mubarak, Muanmar Gaddafi và bây giờ là Kim Jong-il.

"Vua băng hà rồi. Thái tử chuẩn bị đăng cơ thôi," nick Thiên Hoàng Đức cảm thán.

Còn nick Trong Nguyen cho rằng "Thế giới mất đi một tên đồ tể. Việt Nam mất đi một người bạn".

"Địa ngục đang đợi ông. Còn dân nước ông không biết bao giờ mới thoát khỏi địa ngục của cha con ông đây?," độc giả Văn Khoa Lê đặt câu hỏi.

Độc giả Ku Bod bình luận: "‎Một số biến cố có thể xảy ra trong năm 2012. Hy vọng Bắc Hàn mở cửa , giao lưu với thế giới để dân bớt khổ và đời sống tốt hơn".

Nick ITimes Trung cũng tỏ ý lạc quan: "Hứa hẹn những thay đổi tích cực, hy vọng người dân Triều Tiên sẽ bớt nghèo khổ hơn".

Độc giả Phan Minh Tiến viết: "Đó là một người có tài nhưng đi không đúng hướng, tôi lấy làm tiếc về cái chết của ông ấy. Xin chia buồn cùng người dân Triều Tiên anh em".

Tin liên quan