Đảng Cộng hòa chọn ứng viên tổng thống

Các cử tri Đảng Cộng hòa bỏ phiếu ở Iowa Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Cuộc bỏ phiếu sơ bộ ở Iowa bắt đầu năm bầu cử Tổng thống Mỹ

Các đảng viên Cộng hòa ở tiểu bang Iowa đã bắt đầu bỏ phiếu để chọn người đại diện đảng ra ứng cử trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vào tháng 11 tới.

Trên khắp tiểu bang, phần lớn các cuộc bỏ phiếu đã kết thúc và kết quả hiện vẫn đang rất sát sao nên vẫn chưa có kết cục rõ ràng.

Cuộc đua song mã

Theo kết quả sơ bộ ban đầu, hai ứng viên Mitt Romney và Rick Santorum đang vươn lên như là những ứng cử viên hàng đầu.

Trong khi việc kiểm phiếu vẫn còn đang tiếp tục, hai ứng viên Romney và Santorum mỗi người đã dành được 25% số phiếu và khoảng cách giữa hai người chỉ là vài chục phiếu.

Ron Paul hiện đang về thứ ba với 22% số phiếu. Theo kết quả kiểm phiếu sớm trước đó thì có lúc Paul có số phiếu ngang bằng với Romney và Santorum.

Trong khi đó, các ứng viên Newt Ringrich, Rick Perry và Michele Bachmann đã chắc chắn nằm trong nhóm ứng viên hạng hai.

Các đảng viên Cộng hòa đã bỏ phiếu trong hơn 1.700 cuộc họp kín trên khắp các địa hạt của Iowa.

Các cuộc họp kín này là lần đầu tiên các cử tri trong đảng thể hiện tiếng nói của mình trong việc chọn lựa người sẽ đối đầu với đương kim Tổng thống Barack Obama trong cuộc bầu cử sắp tới.

Cuộc đua hôm tối thứ Ba 3/1 của Đảng Cộng hòa ở bang Iowa khởi động một quá trình bầu cử sơ bộ và họp kín trong vòng nhiều tháng ở 50 tiểu bang, thủ đô Washington và các vùng lãnh thổ khác, với đỉnh điểm là Đại hội toàn quốc Đảng Cộng hòa khi mà ứng viên của đảng chính thức được chỉ định.

Khoảng 120.000 cử tri trong đảng đã tập trung tại hơn 1.700 địa điểm vào trước giờ bắt đầu bỏ phiếu là 20h giờ địa phương ngày 3/1 (8h sáng giờ Việt Nam ngày 4/1), bao gồm các trạm cứu hỏa, trường học, cać tòa nhà chính phủ và nhà riêng.

Một cuộc thăm dò dư luận của hãng tin AP trước giờ bắt đầu bỏ phiếu cũng đã khẳng định là cựu Thống đống bang Massachusetts Mitt Romney, cựu Thượng nghị sỹ bang Pennsylvania Rick Santorum và Hạ nghị sỹ bang Texas Ron Paul sẽ làm thành tốp trên trong các ứng viên Đảng Cộng hòa.

Các ứng viên còn lại là cựu Chủ tịch Hạ viện Newt Gingrich, Hạ nghị sỹ bang Minnesota Michelle Bachmann và Thống đống bang Texas. Cựu Thống đốc bang Utal Jon Huntsman cũng tham gia vào cuộc đua trong đảng nhưng không tranh cử tại Iowa.

'Thẳng tiến đến New Hampshire'

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Ứng viên Santorum tiếp tục tấn công Tổng thống Obama và cho rằng ông hứa nhiều mà không làm được gì

Trong một bài diễn văn vào cuối ngày thứ Ba 3/12, ông Romney vẫn tập trung vào Tổng thống Obama chứ không phải các đối thủ trong cùng đảng hay tuyên bố chiến thắng.

“Khoảng cách giữa lời hứa bốn năm trước đây và hành động của ông ấy [Tổng thống Obama] lớn như bất cứ thứ gì mà tôi đã từng nhìn thấy trong đời,” ông nói và sau đó hô lớn: “Hãy thẳng tiến đến New Hampshire! [tiểu bang thứ hai tổ chức bầu cử sơ bộ]”.

Ứng cử viên Santorum cũng không tuyên bố chiến thắng, nhưng nói với đám đông ủng hộ ông: “Hãy đua tiếp nào!”. Ông ca ngợi tín ngưỡng và gia đình của mình trong một bài diễn văn đánh dấu ông bước vào trung tâm sân khấu chính trị Hoa Kỳ.

Trong khi đó ứng viên về thứ ba là Ron Paul thề sẽ tiếp tục cuộc đua ở New Hampshire vốn sẽ bầu cử sơ bộ vào tuần sau.

“Chúng ta phải tiếp tục thời cơ này,” ông nói với những người ủng hộ đang vui mừng, “Chúng ta sẽ tiếp tục, chúng ta sẽ gây quỹ.”

Còn Thống đốc Texas Rick Perry, người về thứ năm cho biết ông sẽ về lại bang nhà để ‘quyết định xem liệu có con đường nào phía trước cho tôi trong cuộc đua này hay không’.

Hạ nghị sỹ Bachmann, người về thứ sáu, kêu gọi cử tri đừng để cho truyền thông tác động đến việc lựa chọn ứng viên Đảng Cộng hòa chỉ với kết quả bỏ phiếu ở Iowa. Trước đó, bà từng dẫn đầu các ứng viên Cộng hòa trong các cuộc thăm dò dư luận.

Các cuộc thăm dò dư luận sơ bộ sau khi bỏ phiếu của kênh truyền hình ABC News cho thấy các cử tri độc lập – những người không thuộc Đảng Cộng hòa nhưng được phép đăng ký với tư cách thành viên Cộng hòa để tham gia họp kín – đã bỏ phiếu rất đông cho Ron Paul.

Những cử tri Thiên chúa giáo bảo thủ bị chia rẽ giữa hai ứng viên Santorum và Paul, và phân nửa những người đi dự họp kín tự cho là ‘rất bảo thủ’ nghiêng về phía Santorum.

Kết quả thăm dò sau bầu cử cũng cho thấy ứng viên Romney giành được nhiều sự ủng hộ của các cử tri lớn tuổi – một bộ phận cử tri rất quan trọng.

Sự kiện nhỏ

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Ứng viên Mitt Romney hiện đang dẫn đầu ở Iowa cùng với Santorum

Trong các cuộc họp kín này, các cử tri được phép phát biểu thay mặt cho ứng viên mà họ ủng hộ và sau đó bỏ phiếu. Kết quả bỏ phiếu được gửi đến các cơ quan truyền thông và cũng như đầu não Đảng cộng hòa của bang Iowa.

Phần lớn các cuộc họp kín này là những sự kiện nhỏ ở những thị trấn nhỏ ở mỗi hạt trong số 99 hạt của bang Iowa.

Ở thị trấn Dawson, chưa đến 20 cử tri cùng gặp gỡ tại một trạm cứu hỏa để tiến hành họp kín với các xe cứu hỏa ở xung quanh, biên tập viên Bắc Mỹ của BBC Mark Mardell cho biết.

Trong khi đó, phóng viên BBC Steve Kingstone tường thuật các cử tri đến chật kín một hội trường của một trường học ở Des Moines.

“Khó mà tìm ra một người ủng hộ bà Bachmann, trong khi các ứng cử viên khác đều có người ủng hộ ở đây,” ông cho biết.

Bang Iowa không phải là nơi quyết định kết quả chung cuộc. Thượng nghị sỹ bang Arizona John McCain, người cuối cùng trở thành ứng cử viên của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử năm 2008, chỉ về thứ tư trong cuộc bầu cử sơ bộ qua họp kín ở Iowa trong cùng năm đó.

Tuy nhiên cuộc bầu cử ở Iowa giúp định hình cuộc chạy đua vào Nhà Trắng trong nội bộ Đảng Cộng hòa.

Gay cấn

Mặc dù các ứng viên trước đó đã vận động trong nhiều tháng, hồi cuối tháng 12 năm ngoái khoảng 40% cử tri vẫn nói rằng họ vẫn có thể thay đổi ý kiến, và các ứng viên Đảng Cộng hòa đã có nỗ lực vận động cuối cùng hôm thứ Ba 3/1 để giành sự ủng hộ của nhiều cử tri còn do dự.

Chiến dịch vận động tại Iowa đã diễn ra rất gay cấn từ mùa hè năm ngoái khi các ứng viên Bachmann, Perry và Gingrich đều thay nhau dẫn đầu trong một thời gian ngắn trong các cuộc thăm dò.

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Hạ nghị sỹ Texas Ron Paul giành được nhiều sự un̉g hộ của các cử tri độc lập

Cả ba ứng viên này – cùng với ứng viên đã bỏ cuộc Herman Cain – có được sự ủng hộ của những cử tri bảo thủ thất vọng với ông Romney, người vẫn đứng chắc ở vị trí thứ hai trong các cuộc thăm dò.

Ông Romney đã thua ở bang Iowa trong năm 2008 vì sự hoài nghi của các cử tri bảo thủ đối với tín ngưỡng Mormon và các nguyên tắc bảo thủ của ông.

Tuy nhiên các nhà phân tích cho rằng ông có thể thắng ở Iowa lần này nếu như các cử tri Thiên chúa giáo chia phiếu giữa các ứng viên bảo thủ bao gồm ông Santorum, ông Perry và bà Bachmann.

Sau bang Iowa, đến lượt bang New Hampshire tổ chức bầu cử sơ bộ vào ngày 10/1 sắp tới. Romney đang dẫn đầu với khoảng cách lớn ở bang này.

Trong vòng sáu tháng tới, từng bang trên toàn nước Mỹ sẽ bầu ứng viên tổng thống của Đảng Cộng hòa cho đến khi chọn ra ứng viên cuối cùng.

Các cử tri hiện vẫn quan ngại về tốc độ phục hồi kinh tế chậm chạp kể từ cuộc suy thoái bắt đầu từ năm cuối nhiệm kỳ Tổng thống George W. Bush.

Cuộc bầu cử sơ bộ tại Iowa là cuộc bầu cử đầu tiên trên toàn nước Mỹ để bầu ra đại diện của mỗi đảng, Cộng hòa và Dân chủ, trong các cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ.

Tổng cộng đã có 46 quảng cáo vận động tranh cử đã được phát sóng trên truyền hình trong quá trình bầu cử ở bang nay.

Chỉ một nửa trong số các ứng viên Cộng hòa đã từng thắng trong bầu cử sơ bộ ở Iowa kể từ năm 1976 cuối cùng trở thành ứng viên chính thức của đảng.

Chỉ có ba ứng viên từng thắng bầu cử sơ bộ ở Iowa trở thành Tổng thống Mỹ: Jimmy Carter, George W Bush và Barack Obama.

Tin liên quan