Vụ Trùng Khánh và chuyến đi của ông Tập

Ông Bạc Hi Lai (bên trái) và ông Vương Lập Quân (bên phải) Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Ông Vương Lập Quân (bên phải) được coi là cộng sự thân tín của Bí thư Bạc Hi Lai (bên trái)

Trong khi Phó Chủ tịch Tập Cận Bình bắt đầu chuyến thăm quan trọng tới Hoa Kỳ, sự chú ý của giới theo dõi tình hình quốc tế vẫn còn đổ dồn vào các diễn biến đầy kịch tính ở bên trong Trung Quốc.

Ông Tập gần như chắc chắn sẽ kế nhiệm Chủ tịch Hồ Cẩm Đào trong cương vị Tổng Bí thư Đảng Cộng sản tại Đại hội 18 tổ chức mùa thu này. Ông cũng được trông đợi sẽ đảm nhiệm nốt chức vụ Chủ tịch nước vào tháng Ba năm tới.

Tuy ai nấy đều hiểu rằng sẽ không có thông báo gì hệ trọng sau chuyến đi Washington lần này của ông phó chủ tịch, nhưng đây sẽ là cơ hội quan trọng để ông kiến tạo quan hệ với giới lãnh đạo Hoa Kỳ, nhất là Tổng thống Barack Obama.

Một sự kiện bất ngờ xảy ra hôm 6/2, chỉ một tuần trước khi ông Tập đi Mỹ.

Vương Lập Quân, Phó Thị trưởng đồng thời là cựu Giám đốc Công an Trùng Khánh, được nói đã vào tòa lãnh sự Hoa Kỳ ở Thành Đô và ở lại trong đó một ngày, tin đồn là xin tỵ nạn chính trị. Vụ này gây đồn đoán dữ dội trên các diễn đàn mạng về một cuộc đấu đá bên trong ban lãnh đạo Đảng.

Ông Vương từng được cho là cánh tay phải của Bí thư Thành ủy Trùng Khánh Bạc Hi Lai, người đang ngấp nghé chiếc ghế Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Rắc rối liên quan ông Vương Lập Quân chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới vị thế chính trị của ông Bạc Hi Lai.

Bắc Kinh nhanh chóng dẹp bỏ đồn đoán về mức độ nghiêm trọng của vụ Vương Lập Quân cũng như hệ quả của nó lên chuyến thăm của ông Tập Cận Bình.

Thứ trưởng Ngoại giao Thôi Thiên Khải hôm 9/2 tuyên bố đây là vụ việc "cá biệt", đã được giải quyết xong và không có liên quan gì tới chuyến công du của phó chủ tịch.

Thế nhưng các chuyên gia về Trung Quốc đều cho rằng giới chức đang hối hả làm tất cả những gì có thể để trấn an dư luận, tạo điều kiện cho thành công của chuyến đi.

Ngăn chặn thông tin

Theo Cao Vũ, cựu nhà báo Trung Hoa Thông tấn xã, nhà chức trách liệt thông tin về ông Vương Lập Quân vào diện tối mật.

Bà Cao nói với báo Epoch Times ở Mỹ: "Ngay cả ở Bắc Kinh cũng không có nhiều thông tin. Ai nấy đều theo dõi mạng xã hội Weibo vì cả giới cao cấp đều không biết tin gì cả".

"Đảng Cộng sản bị chấn động vì vụ này. Họ muốn bình ổn vụ này càng sớm càng tốt, để bảo đảm rằng chuyến thăm của Tập Cận Bình diễn ra tốt đẹp vì chuyến đi này có khả năng ảnh hưởng quan hệ Trung-Mỹ trong 5 năm tới 10 năm tới."

Chính quyền tuy vậy không thể chặn tất cả các thông tin, thế nên vẫn có các thông điệp được chuyển đi qua mạng internet và thậm chí một số báo địa phương còn thực hiện các cuộc điều tra của riêng mình.

Ngày 10/2, tờ Đông phương Nhật báo đặt tại Hong Kong chạy bài tựa đề "Có tin Vương Lập Quân lên cơn thần kinh, đe dọa lục soát Lãnh sự quán Hoa Kỳ".

Báo này nói ông Vương bị một cơn bấn loạn khi ông tới tòa lãnh sự quán Mỹ ở Thành Đô đòi gặp đại diện phía Mỹ và dọa sẽ điều cảnh sát có vũ trang tới khám xét tòa nhà.

Sau đó, cũng theo Đông phương Nhật báo, người ta đã ép ông Vương về nhà ở Trùng Khánh nhưng ông trốn thoát.

Bản quyền hình ảnh Internet
Image caption Một bản được cho là "chẩn đoán bệnh" của Vương Lập Quân được lưu truyền trên mạng

Do quan ngại an ninh, chính quyền đã phải điều quân tới canh gác Lãnh sự quán Mỹ, gây ra cảnh tượng mà người dân quan sát thấy.

Các tin đồn còn nói rằng khi tới tòa lãnh sự, ông Vương đòi cung cấp thông tin về các ngân khoản của quan chức Trung Quốc ở Mỹ cũng như yêu cầu phía Mỹ chấm dứt ủng hộ Tây Tạng ly khai và đưa danh sách các điệp viên Mỹ đang hoạt động ở Trung Quốc (!).

Nhiều trang mạng còn đăng tải văn bản mà họ cho là giấy chẩn đoán bệnh suy nhược thần kinh của ông Vương.

Theo "chẩn đoán" này, trong các cuộc gặp với bác sỹ, ông Vương Lập Quân nói nhiều về tình trạng mệt mỏi căng thẳng vì công việc, và mất ngủ trong một thời gian dài.

Bác sỹ cũng cho rằng ông bị trầm cảm và suy nghĩ không lôgic, tâm thần trồi sụt bất thường.

Lẽ dĩ nhiên, các tin đồn đều dẫn từ ông Vương và vụ việc của ông sang thủ trưởng trực tiếp của ông, Bí thư Trùng Khánh Bạc Hi Lai.

Chưa dễ hạ bệ

Đồn đoán lại còn dâng lên sau khi người ta nhận thấy rằng ông Bạc Hi Lai gần đây có vẻ ít xuất hiện hơn trên báo chí.

Tờ Trùng Khánh Nhật báo, cơ quan ngôn luận của Thành ủy, đã gây ngạc nhiên cho độc giả khi không nhắc gì tới ông Bạc trên trang nhất trong số báo 10/2. Báo này nói chung luôn luôn theo dõi sát để tuyên truyền về các hoạt động của ông bí thư.

Theo các tin chưa kiểm chứng trên mạng Weibo, báo địa phương nhận chỉ thị rằng muốn viết về ông Bạc Hi Lai, họ cần xin ý kiến của trung ương.

Mặt khác, Bắc Kinh tìm cách trấn an dư luận bằng việc trưng bày một bề ngoài đoàn kết. Ngày 11/2, ông Bạc xuất hiện lại trên trang nhất Trùng Khánh Nhật báo trong phóng sự ảnh về chuyến đi Vân Nam 8/2-9/2 của ông.

Cùng ngày, ông cũng được phép tiếp Thủ tướng Canada Stephen Harper, lúc đó đang thăm Trùng Khánh.

Các bài viết về ông bí thư trên Trùng Khánh Nhật báo từ đó không còn quy mô như trước. Ngày 12/2, bài về ông Bạc được lấy lại từ Tân Hoa Xã chứ không phải do phóng viên bản báo viết, và không có ảnh đi kèm.

Nói chung giới quan sát nhất trí rằng, vụ Vương Lập Quân tuy có ảnh hưởng tới Bạc Hi Lai, nhưng ông Bạc, thành viên chủ chốt trong phe tạm gọi là cánh tả của Đảng Cộng sản Trung Quốc, sẽ không chịu khuất phục một cách dễ dàng.

Các website cổ súy tư tưởng Mao Trạch Đông (một đặc điểm của "cánh tả") đăng nhiều bài bày tỏ ủng hộ cho Vương Lập Quân, Bạc Hi Lai và "mô hình Trùng Khánh".

Mạng Ô hữu chi hương ̣(Utopia), một trang mạng Maoist ở Trung Quốc, cáo buộc "các lực lượng chống lại tư tưởng cộng sản [kiểu Mao]", hiện đang nắm giữ mạng internet trong nước Trung Quốc, đã cố ý để rò rỉ thông tin bất lợi cho ông Vương Lập Quân ra bên ngoài một cách thoải mái.

Theo Apple Daily, một nhật báo lớn ở Hong Kong, hôm 11/2 trên các trang mạng đã có kêu gọi một triệu dân Trùng Khánh tụ tập trước tòa thị chính vào ngày 12/2 để ủng hộ ông Bạc Hi Lai.

Mạng Boxun đặt tại Mỹ thì dẫn các "nguồn thạo tin ở Trùng Khánh", nói chính ông Bạc đã giật dây các kêu gọi này.

Các thông tin đưa ở trên tuy không thể kiểm chứng độc lập nhưng cho thấy mức độ ảnh hưởng của vụ Vương Lập Quân lên cuộc sống chính trị Trung Quốc, cũng như chuyến thăm Hoa Kỳ đang diễn ra của ông Tập Cận Bình.

Tin liên quan