Đoàn phái đánh Thái tử đảng?

Trong lúc Phó Chủ tịch Trung Quốc, ông Tập Cận Bình công du Hoa Kỳ, Ireland và chuẩn bị đến Thổ Nhĩ Kỳ, báo chí ngoài Trung Quốc không ngưng nhắc đến vụ cựu phó thị trưởng Vương Lập Quân của Trùng Khánh bị “ngã ngựa”.

Bản quyền hình ảnh wang lijun
Image caption Báo chí ở Bắc Kinh tha hồ đưa tin về ông Vương Lập Quân

Các đánh giá tin rằng đây là dấu hiệu của cuộc đấu đá nội bộ Đảng Cộng sản Trung Quốc trước kỳ Đại hội “chuyển giao thế hệ” cuối năm nay.Nhưng các ý kiến còn chưa đồng ý rằng vụ Vương Lập Quân này do ai gây ra và khiến ai được lợi.

Các chi tiết chỉ xác định ông Vương, cựu giám đốc công an Trùng Khánh đã tự lái xe hơn 200 dặm tới lãnh sự quán Hoa Kỳ ở Thành Đô “xin tỵ nạn”,Nhưng vì cơ quan ngoại giao này đã bị bao vây, người Mỹ phải cho ông Vương đi ra và nay ông đã bị bắt đưa về Bắc Kinh.

Theo báo Mỹ, tờ New York Times trích nguồn từ Trung Quốc thì ông Vương “tìm cách trốn khỏi” bàn tay của người từng bảo trợ ông, Bí thư Trùng Khánh, ông Bạc Hy Lai.

Dấu hiệu báo động cho ông Vương xảy đến khi người lái xe riêng của ông bị bắt trước đó.

Vẫn theo báo Mỹ, ông Vương qua vụ trốn vào lãnh sự Mỹ, muốn cho ông Bạc thấy rằng ông có trong tay các hồ sơ có thể chống lại ông Bạc.

New York Times cũng nói, sau khi vụ Vương Lập Quân xảy ra, ông Bạc Hy Lai đã gửi thư riêng lên Bắc Kinh, nhận toàn bộ trách nhiệm về vụ việc, và còn thậm chí xin từ chức.

Có người đỡ đầu

Nhưng để một bí thư đô thị lớn, trực thuộc trung ương như ông Bạc Hy Lai từ chức là chuyện không thể được, nhất là khi vụ việc có ảnh hưởng đến hình ảnh của Trung Quốc trong lúc Phó Chủ tịch nước Tập Cận Bình thăm Hoa Kỳ.

Mặt khác, theo giải thích của một nhà phân tích Trung Quốc, ông Cao Văn Khiêm (Gao Wenqian) thì ông Bạc Hy Lai, một nhân vật thuộc ‘Thái tử đảng’tức nhóm Con ông cháu cha, được cựu Chủ tịch nước kiêm Chủ tịch Đảng Giang Trạch Dân hỗ trợ nên vị trí của ông còn mạnh.

Cao Văn Khiêm viết trên trang của Hội Nhân quyền Trung Quốc, một tổ chức bị cấm trong nước, rằng cha ông Bạc Hy Lai là Bạc Nhất Ba, một công thần của chế độ, từng giúp ông Giang trong những chuyện giành vị trí quan trọng ngày trước.

Nay, món nợ đó khiến ông Giang Trạch Dân bảo vệ ông Bạc Hy Lai và dù Bí thư Trùng Khánh bị tấn công từ mọi hướng, cựu Chủ tịch Giang vẫn không muốn ông ta bị hy sinh.

Vụ Vương Lập Quân tuy thế, như ông Cao nhận xét, đã đẩy mâu thuẫn giữa Đoàn phái của ông Hồ Cẩm Đào, và Thái tử Đảng lên cao và bộc lộ ra bên ngoài.

Vẫn theo đánh giá này, phe của ông Hồ Cẩm Đào đang nhân vụ Vương Lập Quân để ra tay hạ uy tín của phái Con ông cháu cha.

Đoàn phái, tức phe tập trung những người lên từ con đường Đoàn Thanh niên và các tổ chức của Đảng, vốn có xu hướng dân tuý.

Bản quyền hình ảnh chinese leaders
Image caption Cựu lãnh đạo như ông Giang Trạch Dân vẫn còn nhiều quyền lực

Họ từng bực bội vì ông Bạc Hy Lai, người thuộc Thái tử Đảng, đã giành mất lá cờ mỵ dân của họ khi dùng lại các khẩu hiệu thiên tả thời Mao và tung ra phong trào “Ca Hồng, đả Hắc” để đánh vào các quan hệ làm ăn mờ ám của quan chức Tứ Xuyên.

Chính Giám đốc Công an Vương Lập Quân là người được ông Bạc Hy Lại dùng để tung ra đợt bắt chừng 2000 nhân vật, gồm cả quan chức Đảng và công an bị cho là dính vào xã hội đen.

Nhưng điều làm ông Hồ Cẩm Đào khó chịu với ông Bạc Hy Lai chính là vì Bí thư Trùng Khánh đã không nghe lệnh từ trung ương trong nhiều kế hoạch kinh tế, xã hội, theo nhận định của Cao Văn Khiêm.

Ngược lại, phái Thái tử đảng mà ông Bạc là một nhân vật nổi trội từng phê Chủ tịch Hồ Cẩm Đào là không làm gì ngoài chuyện lo để lại di sản đẹp và chuyền quả bóng kinh tế bùng nhùng xuống thế hệ sau.

Cũng vì thế, điều dễ hiểu là khi nổ ra vụ Vương Lập Quân, báo chí trung ương được rộng tay đăng tải nhiều tin tức về vụ ở Trùng Khánh.

Các trang mạng ngoài luồng ở Trung Quốc cũng được "thả phanh" mô tả cả chuyện làm ăn của phu nhân Bí thứ Trùng Khánh, bà Cổ Khai Lai.

Nhưng còn một người nữa là Phó Chủ tịch Tập Cận Bình cũng được lợi từ vụ Vương Lập Quân và vị thế ít nhiều suy yếu của ông Bạc Hy Lai, theo Giáo sư Khấu Kiện Văn (Kou Chien-wen), Giám đốc Viện Nghiên cứu Đông Á tại Đại học Chengchi, Đài Loan.

Dù cũng là một người con ông cháu cha và cũng muốn tỏ ra có thành tích “vì dân”, Phó Chủ tịch Tập không hề muốn để Bạc Hy Lai thu hút quá nhiều sự ủng hộ của phe thiên tả trong Đảng.

Theo GS Khấu, sau các chiến dịch trừng phạt tội ác ̉ Trùng Khánh, và các kế hoạch xây nhà cho nông dân chuyển hộ khẩu về đô thị, ông Bạc từng được phe tả Trung Quốc ca ngợi là “lãnh tụ”.

Chuyện còn chưa dứt

Theo đánh giá của các tác giả trong bài trên New York Times, tương lai chính trị của ông Bạc Hy Lai ở kỳ đại hội tháng 10 này không sáng lắm:

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Ông Bạc Hy Lai nhìn thời cuộc, chưa rõ công danh sẽ ra sao

“Ông có thể phải nghỉ hưu, hoặc nhận chức vụ tượng trưng tại Hội nghị Hiệp thương Tư vấn Nhân dân, hoặc trong Quốc hội chỉ làm cây cảnh.”

Nhưng GS Khấu nói còn quá sớm để xóa bỏ cơ hội của ông Bạc, vì cuộc tranh giành quyền lực cũng sẽ được thực hiện làm sao để không gây bất ổn.

Tất nhiên, theo GS Khấu Kiện Văn, nếu đoạt được một trong số chín vị trí Thường trực Bộ Chính trị đầy quyền lực, có thể ông Bạc Hy Lai “sẽ gặp khó khăn nếu muốn nắm chức vụ bí thư phụ trách chính trị và luật pháp trong Bộ Chính trị”.

Tin mới nhất từ Tứ Xuyên cho hay một cựu lãnh đạo Đoàn Thanh niên được cử vào thay ông Vương nắm chức Giám đốc Công an Trùng Khánh.

Việc bổ nhiệm ông Quan Hải Tường vào chức vụ này được cho là lời cảnh báo với bí thư Bạc Hy Lai rằng ông ta không thể muốn làm gì thì làm.

Từ nay đến kỳ đại hội quan trọng của Đảng Cộng sản Trung Quốc có thể sẽ còn nhiều chuyển biến nhân sự nội bộ cao cấp ở nước này.

Từ bên ngoài, dư luận và chính giới các nước khác cũng quan tâm, kể cả khi giới ngoại giao muốn giữ kín.

Gần đây nhất, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Hạ viện Mỹ, bà Ileana Ros-Lehtinen chính thức yêu cầu Ngoại trưởng Hillary Clinton trả lời câu hỏi về vụ Vương Lập Quân.

Bà nghị sĩ Ros-Lehtinen muốn biết có phải Hoa Kỳ từ chối thỉnh cầu tỵ nạn chính trị của ông Vương hay không.

Xem ra, vụ việc của ông Vương và thành phố Trùng Khánh chưa dễ chấm dứt dù cho ông đã được “an trí” trong vòng tay trung ương tại Bắc Kinh.

Tin mới nhất ngày 21/02: Theo BBC Tiếng Trung, báo chí ở Trùng Khánh đã bác bỏ thông tin nói ông Bạc Hy Lai từ chức.

Tin liên quan