Hàng ngàn dân Syria trốn sang Thổ Nhĩ Kỳ

Người Syria tị nạn ở Thổ Nhĩ Kỳ Bản quyền hình ảnh BBC World Service
Image caption Số người tị nạn Syria chạy sang Thổ Nhĩ Kỳ lên tới 2.300 hôm 4/4

Giới chức cho hay hàng ngàn người Syria chạy trốn sang Thổ Nhĩ Kỳ tị nạn, trong lúc Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon cảnh báo cuộc khủng hoảng đang leo thang.

Hơn 2.300 người đã đào thoát hôm thứ Tư, con số kỷ lục về người tị nạn trong một ngày.

Trước đó, LHQ đã kêu gọi chính phủ Syria "khẩn trương" thực hiện thỏa thuận ngừng bắn.

Thời hạn ngừng bắn càng tới gần dường như càng làm tăng thêm bạo lực hơn là giảm đi.

Tại quận al-Shiyah Jouret thuộc thành phố Homs, đạn pháo và hỏa tiễn đã trút xuống với cường độ bốn trái rơi mỗi 30 giây.

Các nhà hoạt động cáo buộc chính phủ cố gắng hoàn tất việc đàn áp bất chấp hậu quả của nó.

Các quan chức chính phủ Syria thì nói người nổi dậy đang lợi dụng việc quân đội chính phủ rút quân khỏi các thị trấn và thành phố để củng cố vị trí.

Các nhóm hoạt động nói ít nhất 60 người đã thiệt mạng trong các vụ pháo kích và bắn phá của lực lượng an ninh trong hôm thứ Năm tại nhiều vùng khác nhau ở nước này, mà chủ yếu tại trung tâm Homs và tỉnh Idlib thuộc mạn Tây Bắc.

Tổng thống Syria Bashar al-Assad, người đang cố gắng đập tan cuộc nổi dậy kéo dài một năm, đã đồng ý muộn màng vào tháng trước một kế hoạch hòa bình do Liên đoàn Ả Rập và LHQ đưa ra.

Kế hoạch này hoạch định ngày 10/4 là thời hạn cuối để ngừng bắn.

Một nhóm công tác của LHQ đã đến Damascus để thương lượng về khả năng triển khai các quan sát viên của LHQ để giám sát ngừng bắn.

'Vùng chiến sự’

Phóng viên BBC Jim Muir, đưa tin từ Beirut, Lebanon, cho biết phép thử thực sự về cam kết của cả hai phía sẽ là vào ngày thứ Ba.

Đây là thời điểm mà chính phủ hứa sẽ chấm dứt sử dụng các loại vũ khí hạng nặng và rút quân đội cùng xe tăng ra khỏi các trung tâm dân cư.

Nếu điều này xảy ra, theo phóng viên của chúng tôi, phe chống đối sẽ chịu áp lực mạnh mẽ để làm theo và kêu gọi dừng tất cả các cuộc tấn công vũ trang của phe này.

Một quan chức Thổ Nhĩ Kỳ nói với hãng tin Reuters rằng những người tị nạn đã băng qua khu vực gần ngôi làng Bukulmez của Thổ trong khi nhiều người khác đang chờ đợi ở phía bên kia biên giới.

Những người mới đến được đưa tới một trại tị nạn ở Reyhanli trên 44 chiếc xe bus loại nhỏ, quan chức này nói.

Hơn 42.000 người Syria đã đào thoát khỏi đất nước kể từ khi nổ ra cuộc nổi dậy mà LHQ ước tính có hơn 9.000 người thiệt mạng.

Các nhà chức trách Syria nói khoảng 2.000 binh lính của họ cũng đã bị giết.

Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan hôm thứ Năm 5/4 nói ông không tin tưởng Tổng thống Assad sẽ tuân thủ kế hoạch hòa bình.

"Ông ta bắn người nhưng lại giả vờ đang rút quân. Ông ta không rút quân mà là đang lừa gạt cộng đồng quốc tế."

Trước đó, ông Ban Ki-moon nói bạo lực gây thêm tử vong từng ngày và kêu gọi ông Assad "chứng tỏ tầm nhìn và khả năng lãnh đạo".

"Các thành phố, thị trấn và làng mạc đã bị biến thành các vùng chiến sự. Bạo lực gia tăng tràn lan," ông Ban nói tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc.

"Các quyền con người của người dân Syria tiếp tục bị vi phạm ... các nhu cầu về cứu trợ nhân đạo gia tăng mạnh mẽ."

'Bảo vệ thường dân'

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Một cuộc biểu tình chống Tổng thống al-Assad hôm 30/3/2012

Kế hoạch của ông Kofi Annan, đặc phái viên của Liên đoàn Ả Rập và LHQ, là kêu gọi Damascus rút quân đội và các vũ khí hạng nặng vào ngày 10/4, và kêu gọi một lệnh ngừng bắn hoàn toàn trong vòng 48 giờ nữa.

Ông Annan, cựu Tổng thư ký‎ LHQ, nói ông chờ đợi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào lúc 06:00 (03:00 GMT) ngày 12 tháng Tư.

Tuy nhiên, đại sứ của Syria tại LHQ nói mối đe dọa chính đối với ngừng bắn đến từ phe chống đối vũ trang được hỗ trợ bởi Qatar, Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ.

Đại sứ Bashar Jaafari yêu cầu ông Annan có được các bảo đảm bằng văn bản từ những quốc gia này rằng họ cũng tham gia kế hoạch hòa bình.

Ông Jaafari cũng nói rằng trong khi binh lính và các vũ khí hạng nặng được triệt thoái khỏi các thành phố theo kế hoạch, cảnh sát sẽ vẫn duy trì "để bảo vệ thường dân".

Ông Annan dự kiến sẽ đến Iran ngày 11/4, một ngày sau thời hạn thỏa thuận ngừng bắn một phần có hiệu lực, để cố giành thêm hậu thuẫn khu vực cho kế hoạch hòa bình của ông.

LHQ đã yêu cầu ông Annan đưa ra các đề xuất về cơ chế giám sát thỏa thuận ngừng bắn và cập nhật tiến độ ngừng bắn với Hội đồng Bảo an.

Ông Annan nói nếu thỏa thuận ngừng bắn thành công, một nhóm quan sát viên cơ động của LHQ với số lượng từ 200-250 thành viên có thể được đưa vào Syria.

Tin liên quan