Diệp Thi Văn đã thắng như thế nào?

Cập nhật: 21:55 GMT - thứ ba, 7 tháng 8, 2012
ye shiwen

Kỷ lục bơi của Diệp Thi Văn được các chuyên gia đánh giá là hiếm có

Khi vận động viên 16 tuổi Diệp Thi Văn lập kỷ lục thế giới ở nội dung 400m hỗn hợp, các cặp mắt đều mở to vì thành tích của cô, dù mọi cuộc kiểm tra doping đều cho kết quả âm tính.

Nhìn vào số liệu thành tích thi đấu của cô có làm ‘lộ’ ra điều gì khác thường?

Đã có nhiều lời đồn đoán tiêu cực khi Diệp Thi Văn, vận động viên bơi lội của Trung Quốc về đầu tiên ở vòng thi 400m với thành tích đáng sửng sốt.

Ở 50m cuối cùng, cô đã bơi còn nhanh hơn cả nam vận động viên của Mỹ Ryan Lochte, tính cả lần anh thi đấu tốt nhất.

John Leonard, Giám đốc Hội Trọng tài Bơi lội Hoa Kỳ - không thuộc tuyển Olympic Mỹ - coi thành tích của Diệp Thi Văn là ‘đáng khó chịu’, buộc cô này phải từ chối việc sử dụng các loại chất kích thích làm tăng khả năng trong thi đấu.

Diệp Thi Văn luôn vượt qua được các cuộc kiểm tra doping và nói tất cả những đồn đại này chỉ là những lời ‘chua cay.’

Có điều gì giải thích được thành tích kỷ lục của cô?

Phá kỷ lục của chính mình

Diệp Thi Văn

Diệp Thi Văn vẫn đang ở tuổi lớn, cô đã cao hơn 12cm so với cách đây 2 năm.

Diệp Thi Văn còn rất trẻ và vẫn đang ở tuổi lớn.

Cô đã cao hơn tới 12cm so với hai năm trước, thế nên bơi nhanh hơn là việc có thể hiểu được.

Huyền thoại bơi lội người Úc, Ian Thorpe, nói hôm đầu tuần rằng hồi còn thiếu niên, anh cũng phá kỷ lục của chính mình với 5 giây.

Một trong những đồng đội của Văn ở phần thi 400km phối hợp nữ là Stephanie Rice, người Úc.

Khi lập kỷ lục thế giới năm 2008, cô cũng đã vượt qua chính mình tới 6 giây.

Các nhà khoa học thể thao cho rằng, trong giai đoạn phát triển nhanh nhất của tuổi thiếu niên, cơ thể sản sinh ra loại hooc môn có thể tăng thể lực và sức chịu đựng.

‘Đập tan’ kỷ lục thế giới

Diệp Thi Văn lập kỷ lục thế giới mới với 4 phút 28.43, vượt qua thành tích trước tới hơn một giây.

Nhưng nếu so với Stephanie Rice ở năm 2008, cô này còn vượt qua thành tích của mình với con số còn cao hơn thế.

Rất ấn tượng, nhưng không phải điều gì quá lạ thường.

Bơi nhanh hơn cả Ryan Lochte

Tính thành tích trung bình, Lochte vẫn nhanh hơn Diệp Thi Văn tới 23 giây. Cô chỉ bơi nhanh hơn Lochte ở 50m cuối cùng nội dung bơi tự do.

So sánh với Lochte thực ra không chứng minh được nhiều lắm. Đây không phải là lần đầu Lochte bơi chậm hơn phụ nữ ở mấy giây cuối.

Bắc Kinh 2008, khi giành huy chương đồng, anh đã bơi chậm hơn Alessia Fillipi của Ý – tới hơn nửa giây – mà cô cũng chỉ về thứ năm trong phần thi của mình.

"Nếu so tốc độ của cô Văn với người bơi nhanh nhất ở đoạn cuối đó thì có lẽ chúng ta sẽ không thấy ấn tượng lắm"

Tiến sĩ Ross Tucker, viện Khoa học Thể thao trường đại học Cape Town

Tốc độ của Lochte qua các đoạn thi rất khác với tốc độ của Diệp Thi Văn.

Tiến sĩ Ross Tucker của Viện Khoa học Thể thao trường Đại học Cape Town cảnh báo việc mọi người xôn xao quá nhiều về việc so sánh với Lochte.

Tucker chỉ ra rằng Rebecca Addlington đã bơi nhanh hơn cả Lochte và Diệp Thi Văn ở đoạn cuối của phần thi 800m tự do giải vô địch thế giới năm ngoái.

‘Cái chính là,’ ông nói, ‘phân tích thành tích thi đấu với việc cố chứng tỏ người ta có dùng doping hay không là việc vô ích.’

Tuy nhiên ông cũng khẳng định thành tích của Diệp Thi Văn là hiếm có.

‘Ở giải vô địch thế giới vừa rồi, tốp năm vận động viên đứng đầu phần bơi 400m đơn hỗn hợp bơi chậm hơn khoảng 18-20% ở đoạn bơi tự do 100m cuối cùng, trong khi đó Diệp Thi Văn chỉ chậm đi khoảng 12%.’

Áp dụng cả toán học?

Dù nhìn dưới cách nào đi nữa, phần thi đấu của Diệp Thi Văn cũng không cho thấy biểu hiện gì khác thường.

Reza Noubar, giáo sư toán trường Đại học Pennsylvania, áp dụng ‘lý thuyết về ngưỡng’ để phân tích các kỷ lục thế giới trong quá khứ.

Ông đã lấy con số của những lần thi đấu tốt nhất và lượng thời gian cách quãng để thiết lập xem những ngưỡng kỷ lục nào vận động viên có thể đạt được.

Ông kiểm chứng với 10 kỷ lục bơi 400m đơn trước Diệp Thi Văn và đưa ra kết luận với 90% tự tin:

‘Dựa trên 10 lần đo đạc và tính toán, ngưỡng kỷ lục sẽ ở vào mức 4 phút 29.01. Cô ấy đạt được mức 4 phút 28.43. Nếu dựa trên tính toán này, có thể gọi đây là điều hiếm xảy ra.’

Ryan Lochte

Nếu chỉ tính đoạn 100m cuối, Ryan Lochte còn bơi chậm hơn một số vận động viên nữ.

Diệp Thi Văn là một người khác thường, nhưng thi thoảng chúng ta cũng có những vận động viên vượt trên mức thông thường.

Khi giáo sư Noubary thử tính toán với các vận động viên điền kinh – trước khi Usain Bolt phá kỷ lục thế giới năm 2009 – ông cũng tuyên bố với 90% chắc chắn rằng kỷ lục sau không thể vượt quá mức 9.62 giây, nhưng kỷ lục mà Bolt đạt được là 9.58 giây.

Đám mây nghi ngờ đối với đội bơi lội của Trung Quốc khi họ đã từng có lịch sử 32 vận động viên dương tính với doping những năm 90.

Và chỉ bảy tháng trước, một vận động viên tuổi thiếu niên cũng có kết quả dương tính với loại chất kích thích EPO.

Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta có quyền nghi ngờ tính chính trực của Diệp Thi Văn, và chắc chắn là không có gian lận trong báo cáo thành tích.

Thêm về tin này

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.