Trung Quốc chuyển thế hệ lãnh đạo

Cập nhật: 16:21 GMT - thứ hai, 5 tháng 11, 2012

Đảng Cộng sản Trung Quốc chuẩn bị Đại hội lần thứ 18, trong đó ban lãnh đạo mới sẽ ra mắt.

Cao cấp nhất là Thường vụ Bộ Chính trị, những người chịu trách nhiệm đưa ra quyết sách cho toàn Đảng và toàn dân.

Hiện Ban Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc có chín ủy viên, nhưng trong tương lai, con số có thể giảm xuống còn bảy.

BBC xin giới thiệu về các nhân vật chính yếu nhất.

CLICKABLE

Tập Cận Bình

Ông Tập Cận Bình được trông đợi sẽ nắm vị trí Chủ tịch Đảng và Chủ tịch nước.

Ông thuộc giới được gọi là "thái tử Đảng", ám chỉ con cái các lãnh đạo cao cấp. Ông làm quen với chính trị Trung Quốc từ khi còn nhỏ, lúc cha ông bị thanh trừng và bản thân ông phải lao động ở nông thôn.

Mối quan hệ thân cận của ông Tập với phe quân đội cũng như sự ủng hộ của ông dành cho lĩnh vực kinh tế nhà nước cho thấy ông là người thiên về bảo thủ.

Sinh tại Bắc Kinh năm 1953, ông Tập học ngành kỹ sư hóa học tại Đại học Thanh Hoa trước khi gia nhập Đảng CS năm 1974.

Ông từng công tác ở Hà Bắc, Phúc Kiến và Chiết Giang trước khi nhận chức bí thư thành ủy Thượng Hải năm 2007, với nhiệm vụ giải quyết bê bối tham nhũng ở nơi đây.

Ông Tập có tiếng là thẳng thắn. Năm 2004, ông nói với các quan chức:"Phải kiểm soát được vợ con, họ hàng, bạn bè và nhân viên, không được lạm quyền làm lợi cho bản thân". Đối với nhiều người Trung Quốc, ông Tập lại không nổi tiếng bằng vợ ông, ca sỹ Bành Lệ Viện. Hai ông bà có một con gái hiện đang học tập tại Harvard.

Không có nhiều chi tiết về đời tư của ông Tập Cận Bình, ngoài việc ông thích bóng rổ và phim chiến tranh của Hollywood. Các sở thích này có lẽ đến với ông thời kỳ ông thăm bang Iowa hồi còn trẻ.

Lý Khắc Cường

Xuất thân là lao động chân tay ở nông thôn, ông Lý tiến nhanh lên vị trí bí thư tỉnh ủy và nay được cho là có nhiều hy vọng trở thành lãnh đạo hàng đầu đất nước.

Ông được tiếng là quan tâm tới người nghèo, có thể vì bản thân sinh ra trong gia đình không mấy khá giả.

Ông Lý Khắc Cường được cho là thân cận với Chủ tịch Hồ Cẩm Đào từ hồi còn cùng hoạt động Đoàn Thanh niên. Ông được trông đợi sẽ kế nhiệm Thủ tướng Ôn Gia Bảo.

Thế nhưng phong thái bình dân và nhỏ nhẹ của ông khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu ông có đủ mạnh mẽ để đương đầu với các nhóm lợi ích đang thống lĩnh kinh tế Trung Quốc hay không. Sinh năm 1955 ở tỉnh An Huy, ông Lý đã không theo nghiệp cha là sinh hoạt Đảng địa phương mà theo học Đại học Bắc Kinh, môn Luật. Ông Lý Khắc Cường được bầu làm phó bí thư tỉnh ủy Hà Nam năm 1998, và trở thành chủ tịch tỉnh trẻ nhất Trung Quốc một năm sau đó.

Thế nhưng trong thời gian ông làm lãnh đạo ở tỉnh nông thôn đông dân này, đã xảy ra một số vụ như hỏa hoạn và truyền máu có nhiễm HIV.

Ông được cho là có công lớn trong việc vực dậy nền kinh tế của tỉnh Hà Nam, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ ở tỉnh Liêu Ninh, một tỉnh bị ảnh hưởng mạnh của quá trình cải cách doanh nghiệp nhà nước.

Vương Kỳ Sơn

Ông Vương Kỳ Sơn được nhiều lãnh đạo phương Tây biết đến vì ông là người đại diện cho Trung Quốc tại các cuộc họp hành về kinh tế cũng như quan hệ kinh tế Mỹ-Trung.

Henry Paulson, cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ, mô tả ông Vương là "quyết đoán và hiếu kỳ", có khiếu hài hước.

Ông thường được so sánh với người được cho là dẫn dắt ông vào con đường chính trị - cựu thủ tướng Chu Dung Cơ. Cả hai người đều năng động và sẵn sàng thay đổi. Cả hai đều được gọi bằng danh hiệu "trưởng đội cứu hỏa" vì khả năng đối phó khủng hoảng.

Các tư chất đó khiến nhiều người cho rằng ông Vương làm thủ tướng thì sẽ tốt hơn ứng viên số 1 hiện thời là ông Lý Khắc Cường.

Vương Kỳ Sơn cũng là diện 'con ông cháu cha', và vợ ông là Diêu Minh Sơn, con gái của cựu phó thủ tướng Diêu Y Lâm.

Sinh ra tại Thanh Đảo, Sơn Đông, ông học môn sử tại Đại học Tây Bắc và làm công tác nghiên cứu một thời gian.

Ông Vương gia nhập Đảng Cộng sản khá muộn, ở tuổi 35, và làm việc trong ngân hàng trước khi trở thành thị trưởng Bắc Kinh năm 2004.

Ông nhậm chức đúng lúc bệnh SARS đang hoành hành, và được ca ngợi đã giải quyết khủng hoảng một cách hiệu quả, thực hiện kiểm dịch chặt chẽ và hợp tác với Tổ chức Y tế Thế giới chứ không che giấu dịch bệnh.

Lý Nguyên Triều

Ông Lý Nguyên Triều hiện là trưởng Ban Tổ chức Trung ương Đảng, chuyên trách về nội vụ và công tác tổ chức.

Đây là vị trí rất quan trọng, cả Mao Trạch Đông và Đặng Tiểu Bình đều đã kinh qua chức vụ này trước khi lên làm tổng bí thư.

Ông Lý được xem như nằm giữa hai phe phái chính trong Đảng. Cha ông là cựu thị trưởng Thượng Hải. Ông cũng là một trong các nhân vật thân cận với Chủ tịch Hồ Cẩm Đào.

Tốt nghiệp môn toán Đại học Phục Đán, ông Lý có bằng thạc sỹ kinh tế tại Đại học Bắc Kinh và bằng tiến sỹ luật trường Đảng cao cấp.

Ông cũng học qua một khóa lãnh đạo tại trường Quản trị Kennedy, Đại học Harvard.

Trước khi về Ban Tổ chức Trung ương, ông Lý Nguyên Triều làm bí thư tỉnh ủy Giang Tô, quê hương ông.

Ông vừa được khen nhưng cũng vừa bị chê trong vụ xử lý nạn nhiễm tảo ở Thái Hồ, nơi nạn ô nhiễm chất thải công nghiệp đe dọa nguồn nước sinh hoạt của hàng triệu người.

Ở Giang Tô, ông đã nỗ lực nâng cao trách nhiệm của giới quan chức, thiết lập một hệ thống cho người dân tự đánh giá lãnh đạo.

Trương Đức Giang

Ông Trương Đức Giang được ban lãnh đạo Trung Quốc tín nhiệm vào vai trò khó khăn nhất năm 2012, làm bí thư thành ủy Trùng Khánh thay ông Bạc Hy Lai.

Vị trí này đã tái khẳng định uy tín của ông trong giải quyết khủng hoảng, và cho thấy ông sẽ còn lên cao.

Ông Trương là chuyên gia về Bắc Triều Tiên, đồng minh lâu năm nhất của Trung Quốc. Ông học kinh tế hai năm ở Bình Nhưỡng.

Cha ông Trương là thiếu tướng quân đội. Ông khởi nghiệp chính trị ở vùng biên giới với Bắc Hàn, sau đó chuyển tới Chiết Giang và làm bí thư tỉnh ủy Quảng Đông từ 2002-2007.

Thời kỳ lãnh đạo Quảng Đông, ông Trương Đức Giang cũng gặp một số vấn đề, như nạn dịch SARS năm 2002. Khi đó ông bị chỉ trích vì đã phản ứng quá chậm. Ông cũng bị cho là quá nặng tay với người biểu tình và giới báo chí.

Ông Trương không phải nhân vật cải cách, và phản đối việc cho giới doanh nhân gia nhập Đảng. Ông được bổ nhiệm chức phó thủ tướng năm 2008, chuyên trách năng lượng, viễn thông và giao thông.

Lưu Diên Đông

Bà Lưu là phụ nữ duy nhất trong Bộ Chính trị 25 thành viên.

Bà cũng có khả năng trở thành ủy viên nữ đầu tiên của Thường vụ Bộ Chính trị.

Sinh tại Giang Tô, bà Lưu Diên Đông cũng xuất thân gia đình cao cấp.

Cha của bà là cựu thứ trưởng nông nghiệp, người từng giới thiệu cha nuôi của Giang Trạch Dân vào Đảng.

Bà Lưu học ở Đại học Thanh Hoa, giống ông Hồ Cẩm Đào, và từng làm trợ tá cho ông tại Đoàn thanh niên. Sau đó bà lấy bằng thạc sỹ xã hội học tại Đại học Nhân dân Trung Quốc.

Bà lập gia đình hơn 40 năm nay, chồng bà cũng là con nhà dòng dõi và là chủ một công ty công nghệ. Hai ông bà có một cô con gái khoảng gần 40 tuổi, hiện đang sống tại Hong Kong.

Theo một công điện của Mỹ bị rò rỉ ra ngoài, bà Lưu được biết có thể nói tiếng Anh tốt và thích chụp ảnh, nhưng không có mấy thời gian rảnh.

Bà Lưu Diên Đông được đánh giá là trầm tĩnh, làm việc chăm chỉ và hiệu quả.

Bà từng lên tiếng về nhu cầu xóa bỏ các bất đồng văn hóa, khuyến khích các khoa học gia nước ngoài hợp tác cùng đồng nghiệp Trung Quốc.

Lưu Vân Sơn

Ông Lưu Vân Sơn, 55 tuổi, là trưởng Ban Tuyên truyền Trung ương. Đây là cơ quan phụ trách báo chí và internet của Trung Quốc.

Ông hoạt động tại Nội Mông gần 30 năm từ năm 1968. Sau đó, ông làm phóng viên cho Tân Hoa Xã, làm công tác đối ngoại trước khi trở thành phó bí thư chi bộ.

Sinh ra tại Hãn Châu, Sơn Tây, ông Lưu Vân Sơn vào Đảng năm 1971 và tốt nghiệp trường Đảng. Ông từng làm việc với Chủ tịch Hồ Cẩm Đào tại Đoàn Thanh niên và được cho là khá thân cận với ông Hồ.

Con ông, Lưu Lạc Phi, là một nhà đầu tư chứng khoán khá nổi tiếng.

Nếu như được bầu vào Thường vụ Bộ Chính trị, ông Lưu chắc sẽ vẫn đảm trách công tác tuyên giáo. Ông có thể duy trì kiểm duyệt gắt gao với báo chí và không dung thứ chỉ trích Đảng, đồng thời giữ nguyên bộ máy kiểm duyệt internet.

Ông Lưu Vân Sơn đã từng bày tỏ quan ngại về con số ngày càng nhiều người Trung Quốc vào các diễn đàn mạng để chỉ trích chính phủ. Mới đây ông nói không thể kiểm soát được việc lưu truyền thông tin trên mạng internet.

"Tôi cho rằng người sử dụng internet cần được trao đổi thông tin một cách thoải mái, nhưng phải tuân thủ một số nguyên tắc".

Du Chính Thành

Du Chính Thành hiện là bí thư thành ủy Thượng Hải, thành phố lớn nhất Trung Quốc.

Xuất thân gia đình cao cấp có liên hệ với cả hai ông Giang Trạch Dân và Hồ Cẩm Đào, ông Du còn có quan hệ với gia đình cố lãnh tụ Đặng Tiểu Bình.

Sự nghiệp của ông không bị ảnh hưởng nặng sau vụ anh trai ông đào tẩu sang Mỹ những năm 1980, có lẽ nhờ hậu thuẫn của con trai ông Đặng.

Cha của ông Du từng lấy bà Giang Thanh, phu nhân Mao Trạch Đông, trong một thời gian ngắn.

Ông Du Chính Thành tốt nghiệp Học viện Kỹ thuật Quân sự ở Harbin, chuyên ngành tên lửa đạn đạo và công tác trong ngành kỹ thuật điện tử gần 20 năm, cho tới giữa thập kỷ 1980.

Sau đó ông làm phó thị trưởng, thị trưởng rồi bí thư thành phố Thanh Đảo, được khen ngợi vì đã thúc đẩy hai thương hiệu hàng đầu của Trung Quốc và bia Thanh Đảo và đồ dân dụng Haier.

Ông Du đi lại bằng xe hơi không có cận vệ, sử dụng số ít trợ lý và bảo vệ.

Ông từng cảnh báo về mâu thuẫn giữa phát triển thành thị và môi trường.

Ông nói: "Tồn tại thế nào là vấn đề lớn của Trung Quốc. Trung Quốc đã đạt nhiều thành tựu kinh tế, nhưng cũng còn nhiều vấn đề như khoảng cách giàu nghèo ngày càng tăng và quan hệ người với người ngày càng căng thẳng".

Uông Dương

Ông Uông được xem như người đi đầu trong thế hệ các nhà cải cách ở Trung Quốc.

Phát biểu tại Quốc hội năm 2012, ông nói: "Để giải quyết các vấn đề lợi ích nhóm, chúng ta cần giải phẫu Đảng và chính quyền".

Uông Dương từng làm bí thư Trùng Khánh. Gần đây ông được khen ngợi về cách giải quyết vụ tranh chấp đất đai ở Ô Khảm, một làng thuộc tỉnh Quảng Đông, nơi ông làm bí thư tỉnh ủy từ 2007.

Khi vụ Ô Khảm gây chú ý của cả thế giới, ông Uông đã điều một nhóm quan chức tới tận nơi đàm phán với dân làng. Hai bên đã đạt được thỏa thuận bầu lãnh đạo mới thay cho các quan chức xã bị dân chỉ trích.

Sinh ra tại Tô Châu, ông Uông là con của một người lao động bình thường. Ông làm việc ở một nhà máy chế biến thực phẩm trong những năm 1970 trước khi theo học kinh tế chính trị ở Trường Đảng cao cấp.

Ông vào Đoàn thanh niên khi Chủ tịch Hồ Cẩm Đào còn làm lãnh đạo, và lấy bằng về quản trị hành chính.

Ở Quảng Đông, ông Uông được biết trong giới lãnh đạo địa phương là người hay tiếp xúc với giới doanh nhân, có thái độ ủng hộ chủ trương tái phát triển, thúc đẩy chỉ tiêu hạnh phúc và tiến bộ thay vì tăng trưởng GDP.

Trương Cao Lệ

Ông Trương Cao Lệ là bí thư Thiên Tân, thành phố lớn giàu có nằm ở phía đông Bắc Kinh.

Sinh ra tại Phúc Kiến, ông tốt nghiệp Đại học Hạ Môn, ngành thống kê và kinh tế học.

Trong những năm sau khi tốt nghiệp, ông công tác trong ngành dầu khí, rồi trở thành quan chức ở tỉnh Quảng Đông vào giữa thập kỷ 1980.

Năm 1998, ông được bầu làm bí thư thành phố Thâm Quyến bên cạnh Hong Kong.

Trong khi lãnh đạo phát triển ở đây, ông thiết lập quan hệ thân cận với cựu Chủ tịch Giang Trạch Dân và nhờ đó được lên làm chủ tịch tỉnh Sơn Đông năm 2002.

Khi còn ở Thiên Tân, ông Trương Cao Lệ khá kín tiếng và không ai biết gì nhiều về đời tư của ông.

Mạnh Kiến Trụ

Ông Mạnh hiện là Bộ trưởng Công an, phụ trách công tác an ninh trong toàn quốc.

Nhiều người cho rằng ông có khả năng sẽ đảm đương chức vụ phụ trách an ninh nội bộ trong tương lai.

Ông Mạnh Kiến Trụ đi lên nhờ quan hệ với cựu Chủ tịch Giang Trạch Dân và 'nhóm Thượng Hải'. Hiện không rõ ông có đủ ủng hộ của các lãnh đạo đương quyền để đi lên tiếp hay không.

Ông Mạnh sinh ra tại Tô Châu, Giang Tô, và vào Đảng năm 1971. Ông học kỹ thuật hệ thống công nghiệp tại Học viện Kỹ sư Cơ khí Thượng Hải.

Ông là một trong các phó chủ tịch Thượng Hải từ năm 1993, sau đó là phó bí thư thành ủy cho tới năm 2001.

Ông cũng làm bí thư tỉnh Giang Tây cho tới 2007.

Trong chức vụ hiện tại, ông Mạnh có nhiều phát biểu về tình hình an ninh quốc gia.

Ông Mạnh được cho đã nói với các quan chức công an cấp dưới rằng họ cần 'sáng suốt, nhẹ nhàng, văn minh và đúng mực' khi làm nhiệm vụ.

Ông cũng yêu cầu họ nhận thức trách nhiệm 'nặng nề và khó khăn' trong việc bảo đảm an ninh quốc gia.

Hồ Xuân Hoa

Hồ Xuân Hoa, bí thư Nội Mông, là một trong các lãnh đạo cao cấp trẻ nhất Trung Quốc và được nhiều người xem như ngôi sao đang lên trên chính trường nước này.

Ông được gọi là 'Tiểu Hồ', vì quan hệ gần gũi với Chủ tịch Hồ Cẩm Đào. Hai người không có họ hàng gì. Nếu như được bầu vào Thường vụ Bộ Chính trị, ông Hồ Xuân Hoa sẽ là ủy viên trẻ nhất vì năm nay mới 49 tuổi. Nếu vậy, ông cũng sẽ có nhiều khả năng nhất trong việc kế nhiệm Tập Cận Bình vào năm 2022.

Ông Hồ xuất thân gia đình làm nông ở tỉnh Hồ Bắc. Học giỏi nên ông đỗ vào Đại học Bắc Kinh.

Sự nghiệp chính trị của ông bắt đầu tại Tây Tạng trong hàng ngũ Đoàn Thanh niên của Chủ tịch Hồ Cẩm Đào. Ông Hồ Xuân Hoa công tác ở Tây Tạng tới 23 năm, phụ trách công tác dân tộc.

Năm 2009, ông chuyển sang vùng Nội Mông và được khen ngợi về thành tích dàn xếp đối với người sắc tộc Mông Cổ, vốn bất bình trước tình trạng khai thác than làm hại thảo nguyên của họ.

Ông tuyên bố nguyên tắc chủ đạo phải là bảo vệ quyền lợi của người dân trong quá trình phát triển. "Nếu quyền lợi của dân không được bảo đảm thì không thể phát triển bền vững".

Chủ đề liên quan

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.