Ba Lan khuyến khích dân nhập cư làm ăn

Cập nhật: 16:11 GMT - thứ năm, 20 tháng 12, 2012

Hàng quần áo của người Việt ở Warsaw, Ba Lan

Ba Lan là một trong những nước có xã hội ít pha trộn văn hóa nhất, nhưng có thể đoạt ngôi vô địch trong số các quốc gia có làn sóng nhập cư mới nhiều nhất.

“Lần đầu tiên tới đây, tôi rất sợ phải đi ra ngoài, lúc nào cũng để ý xung quanh xem có cảnh sát không. Tôi sống trong cảnh sợ hãi thường trực”.

Câu chuyện về thân phận nhập cư trái phép của anh Quí cũng không phải hiếm trên đất châu Âu. Nhưng anh muốn xin vào một đất nước vốn không được coi là điểm thu hút dân nhập cư – Ba Lan.

Anh đến từ Việt Nam và cũng là một trong những cộng đồng dân thiểu số lớn nhất ở Ba Lan. (Quan hệ hai nước từng có điểm chung là chủ nghĩa cộng sản.)

"Chúng tôi đặt tên con theo tiếng Ba Lan, bởi vì chúng tôi yêu Ba Lan và thấy gắn bó với đất nước này."

Anh Quí, và chị Thiêm, người Việt nhập cư ở Ba Lan

Quí chuyên buôn bán quần áo ở Warsaw. Trong những ngày này, anh đã có quầy hàng riêng của mình, gia đình, và căn hộ trong tòa nhà cao tầng ở khu ngoại ô Warsaw... và tâm trí bình yên.

Anh giờ là công dân hợp pháp, được hưởng ân xá hồi đầu năm nay do chính phủ mới nhận ra rằng, nền kinh tế của họ cần những người như anh.

Anh nói, anh thấy mình như trút được gánh nặng trên vai.

Quí và vợ, chị Thiêm, gặp nhau ở Ba Lan, cả hai cùng rất tự hào với địa vị mới của mình và với đất nước đã công nhận họ.

“Chúng tôi đặt tên con theo tiếng Ba Lan,” họ nói, “bởi vì chúng tôi sống ở Ba Lan, chúng tôi yêu Ba Lan và thấy gắn bó với đất nước này”. Họ cũng bàn chuyện tương lai xem cho con đi học ở đại học nào ở Ba Lan.

Thủ đô chuyển mình

Chỉ cần đi một hoặc hai cây số ra khỏi trung tâm lịch sử của Warsaw là dễ dàng thấy được sự thay đổi sâu sắc của thủ đô này.

Paul Norris cùng gia đình di cư từ Anh quốc

Chợ Bakalarska đầy rẫy hàng quần áo, đồ điện tử và thực phẩm, là trung tâm bán lẻ của hầu hết những ai không phải người Ba Lan.

Âm nhạc và giọng nói của người Việt, người Bulgaria, Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc, Ukraine và Belarus là minh chứng cho sự pha trộn sắc tộc mới mà trước đây người ta khó hình dung nổi.

Trong hai năm gần đây, số trường hợp đăng ký xin giấy phép lao động ở Ba Lan đã tăng gấp đôi.

Khảo sát của Eurostat cho thấy chỉ có 0.1% người dân Ba Lan được sinh ra ở nước ngoài, con số thấp nhất ở khối Liên minh châu Âu.

Trước Thế chiến II, một phần tư dân số Ba Lan là người Do Thái, Đức hoặc Ukraine. Nhưng tới năm 1947, những người này đã hoặc bị giết hại hoặc bị trục xuất.

Thời Liên Xô làm chủ Đông Âu, Ba Lan bị mất tự chủ, và người ta phải giữ lấy tinh thần dân tộc và tín ngưỡng Công giáo để duy trì chủ nghĩa dân tộc. Chính chủ nghĩa cộng sản và sự trấn áp phần nào giúp họ tạo dựng bản sắc riêng.

Nhưng có nhiều nhân tố cho thấy nền văn hóa thuần chất Ba Lan của họ có thể sẽ không trọn vẹn trong tương lai.

Trong khi hầu hết các nền kinh tế châu Âu đang chậm lại, Ba Lan lại tăng trưởng đều. Đây là quốc gia duy nhất trong 27 thành viên khối Liên minh châu Âu tránh được cuộc khủng hoảng 2008-2009 và vẫn giữ vững được xu hướng này.

Trong khi đó, Ba Lan thiếu lao động do hàng triệu người rời đất nước.

Ba Lan là một trong những nước châu Âu tránh được cuộc khủng hoảng kinh tế 2008-2009

Chủ nhân của chính sách nhập cư là Rafal Rogala, dường như ý thức rất rõ sự thay đổi này.

“Tôi thấy tự hào”, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nói, “rằng Ba Lan đang là điểm đến cho dân nhập cư kinh tế. Chúng tôi rất hiểu họ bởi cho tới giờ, chúng tôi là dân di cư kinh tế.

“Chôn chặt bên trong chúng tôi là tính cởi mở với người nước ngoài. Chúng tôi hiểu nhu cầu cải thiện số phận của họ và xây dựng cuộc sống ở nơi khác. Vấn đề đặt ra lúc này là giáo dục, để người dân chúng tôi quen với việc Ba Lan là điểm đến cho rất nhiều người nước ngoài muốn tới sống và làm việc”.

Điều kiện kinh tế

Ông Rogala thừa nhận rằng, dân nhập cư không phải là điều mà họ lựa chọn, trong tình hình kinh tế hiện nay.

Ông nói có một số hạn chế từ phía các chính trị gia Đông Âu, những quốc gia đã từng trải qua diễn biến tương tự. Và mô hình của Anh quốc không phải là cách ông muốn học theo.

Ông nói, bằng mọi giá, “chúng tôi không muốn mình trở thành xã hội đa văn hóa. Cả thủ tướng Merkel và tổng thống Sarkozy đều thừa nhận chủ nghĩa đa văn hóa đã không qua được bài kiểm tra”.

"Chúng tôi cần những người nhập cư chăm chỉ, những người thiết tha muốn đóng góp cho đất nước này."

Krystyna Iglicka, cố vấn chính phủ về người nhập cư

Phía bên kia, dân nhập cư mới của Ba Lan đầy những điều đáng ngạc nhiên như câu chuyện nói trên của gia đình người Việt Nam.

Ở Wroclaw, thành phố lớn thứ tư Ba Lan, khoảng 300 km ở phía đông nam thủ đô, hàng trăm người nước ngoài từ các quốc gia giàu nhất thế giới tụ họp trong bữa tiệc Giáng sinh ở phòng thương mại của thành phố.

Giới ngân hàng Hoa Kỳ kết nối với nhân viên ngành quan hệ công chúng của Đức và các sếp lớn người Đan Mạch chuyên về phần mềm, những người gần đây coi Ba Lan là nhà.

Họ kể với nhau về nhà cao cửa rộng, các câu lạc bộ chơi gôn, đi xem hát và những bữa tối sang trọng.

Bốn tháng trước, Paul Norris tới Wroclaw từ Surrey, Anh quốc, với vợ người Pháp, Catherine, và hai đứa con. Ông tận hưởng vị trí mới của mình là trưởng nhóm công nghệ thông tin đang lên của chi nhánh Credit Suisse đặt tại đây.

Emilie, 10, và Louis, 8, đang thích thú theo học tiếng Ba Lan ở trường quốc tế.

Có thể Catherine chật vật hơn với cuộc sống ở Ba Lan, nhưng bản thân cô cũng thấy vui vì quyết định chuyển nhà này.

“Tôi được gặp rất nhiều người Ba Lan tốt bụng,” cô nói.

Gia đình anh Quí ở Ba Lan

“Lúc đầu tôi nghĩ họ hơi bất lịch sự ở các cửa hàng, không dễ tính hơn với người nước ngoài. Nhưng tôi nghĩ họ thích riêng tư và tôi cần hiểu về họ nhiều hơn.

“Tôi bắt đầu đọc về lịch sử Ba Lan và họ từng là một phần của biết bao đế chế, ai cũng muốn một phần của đất nước này. Thế nên cũng dễ hiểu là những người lớn tuổi hay đề phòng hơn.”

Gia đình họ đang bàn bạc xem sẽ ở Ba Lan bao lâu. Họ không đặt kế hoạch lâu dài.

Giáo sư Krystyna Iglicka là nhà kinh tế ở trường Thương mại và Luật ở Warsaw, và là cố vấn chính phủ về người nhập cư.

“Chúng tôi cần những người nhập cư chăm chỉ,” bà nói, “những người thiết tha muốn đóng góp cho đất nước này. Mỉa mai thay, số người chúng tôi cần bằng đúng với số người các bạn [Anh quốc] lấy của chúng tôi hồi năm 2004.”

Như ở đông Âu đâu đâu cũng có “thợ hàn Ba Lan”, bà nói, thì ở Ba Lan có những người chuyên làm nghề trông trẻ người Ukraine, và thợ xây người Belarus.

Và bà mong rằng sẽ còn có những thành phần ưu tú nữa.

Nhờ có thành công về kinh tế, bộ mặt của Ba Lan có thể sẽ vĩnh viễn thay đổi.

Thêm về tin này

Chủ đề liên quan

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.