Những đồn đoán về phiên xử Bạc Hy Lai

Cập nhật: 00:32 GMT - thứ ba, 29 tháng 1, 2013

Các phóng viên tụ tập trước sân tòa án Quý Dương chờ tin về phiên tòa Bạc Hy Lai

Phiên xử cựu quan chức cao cấp của Đảng Cộng sản, Bạc Hy Lai, được trông đợi là sẽ không diễn ra trước tháng Ba, một tờ báo do Đảng Cộng sản kiểm soát tại Trung Quốc loan tin.

Bản tiếng Anh khổ nhỏ của tờ Hoàn Cầu, tờ báo do cơ quan ngôn luận chính thức của Đảng Cộng sản là Nhân dân Nhật báo phát hành, nói rằng phiên xử “dự kiến sẽ được mở sau ‘hai phiên họp’ trong tháng Ba”, và nói là trích nguồn thân cận với “cơ quan tư pháp cao nhất” ở nước này.

Điều đó có nghĩa là phiên tòa xét xử nhân vật nổi đình nổi đám nhất Trung Quốc trong nhiều năm qua sẽ không diễn ra cho tới sau khi có các cuộc họp thường niên của Quốc hội (NPC), cơ quan lập pháp bù nhìn tại Trung Quốc, và Hội nghị Tư vấn Chính trị Nhân dân Trung Quốc (CPPCC). Các cuộc họp là nơi tân lãnh đạo Đảng Cộng sản Tập Cận Bình sẽ chính thức được trao chức Chủ tịch nước, trở thành nguyên thủ quốc gia và là khi việc chuyển giao quyền lực mười năm một lần ở Trung Quốc sẽ hoàn tất.

Tuy nhiên, hôm thứ Sáu, chúng tôi nghe được tin hoàn toàn trái ngược từ một tờ báo khác cũng được Bắc Kinh hậu thuẫn, tờ Đại công báo phát hành ở Hong Kong.

Báo này cũng tường thuật dựa trên các nguồn tin rằng phiên tòa sẽ bắt đầu vào hôm thứ Hai 28/1, ở miền tây nam Trung Quốc. Điều này gây ra những tin đồn.

Sự xuất hiện tới đây của Bạc Hy Lai được gọi là “phiên tòa thế kỷ tại Trung Quốc”, và một số người nói đó là sự kiện pháp lý quan trọng nhất tại Trung Quốc kể từ sau khi “Bè lũ Bốn tên” bị xét xử hồi 1981, khi quyền lực của những người này bị suy yếu sau cái chết của Mao Chủ tịch.

Cho nên lẽ dĩ nhiên, tuyên bố của Đại công báo đã gây nên những xáo động. Sức mạnh của bản tin khiến cho hàng chục người, từ phóng viên quốc tế cho tới phóng viên Hong Kong, đã đi gần 1.500 dặm từ Bắc Kinh tới thành phố Quý Dương cuối tuần qua, trên chuyến bay kéo dài ba tiếng đồng hồ, chỉ để chuẩn bị săn tin.

'Phiên tòa thế kỷ'

Việc ông Bạc Hy Lai sa cơ đã gây nên cuộc khủng hoảng chính trị ở Trung Quốc

Quý vị có thể thấy những gì đã xảy ra tại dây vào buổi sáng hôm thứ Hai. Các phóng viên tụ tập bên ngoài tòa án, vây quanh một quan chức, người nói rằng không có phiên tòa nào, và không chịu rời đi cho đến khi có một cuộc họp báo chính thức được tổ chức để xác nhận rằng thực sự không có phiên tòa nào diễn ra hết.

Đại công báo thậm chí còn tường thuật về hiệu quả của bản tin báo mình gây ra.

Thật hài hước. Các quan chức tòa án ở Quý Dương đã mất cả ngày hôm thứ Sáu để dẹp các cuộc điện thoại từ các phóng viên sốt sắng, và luôn phủ nhận việc họ biết tin tức gì về phiên tòa.

Hôm thứ Hai, họ nói với các phóng viên rằng "nếu bước tiếp theo là đưa ông Bạc Hy Lai ra xét xử tại tòa án Quý Dương thì khi đó, theo quy định, chúng tôi sẽ thông báo cho các bạn bè truyền thông một cách kịp thời".

Nguồn tin của Hoàn cầu Thời báo hôm thứ Hai nói “ngày xử và địa điểm xử chắc chắn sẽ được công bố công khai từ trước, không việc gì phải đồn đoán”.

Thế nhưng, việc nhiều phóng viên đổ xô tới Quý Dương cho thấy người ta không mấy tin tưởng vào tuyên bố của các quan chức Trung Quốc, và giới phóng viên lo rằng “phiên tòa thế kỷ” có thể sắp diễn ra, mà có thể là nó sẽ diễn ra trong lúc Trung Quốc chả cho ai biết.

Bạc Hy Lai là một trong những ngôi sao đang lên của nền chính trị Trung Quốc – hấp dẫn, được lòng dân, đầy tham vọng, với một nền tảng gia đình cộng sản hoàn hảo, ông là con trai của một nhà lãnh đạo cách mạng. Việc ông bị rớt đài, bị bắt giữ hồi năm ngoái diễn ra sau khi ông không còn ăn rơ với Tập Cận Bình và các nhà lãnh đạo khác. Chuyện này gây ra một cuộc khủng hoảng chính trị ngay trước quá trình chuyển đổi lãnh đạo.

Hiện ông bị cáo buộc tham nhũng lan tràn, lạm dụng quyền lực và có nhiều tình nhân. Ông bị hạ bệ năm ngoái, sau khi người từng là phó của ông, Vương Lập Quân, bỏ chạy vào lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Thành Đô và nói với các nhà ngoại giao rằng vợ của ông Bạc là bà Cốc Khai Lai đã giết doanh nhân người Anh Neil Heywood, và ông Bạc đã tìm cách che giấu sự việc. Cả bà Cốc Khai Lai và ông Vương Lập Quân đều đã bị đưa ra xét xử và bị kết án.

Nay không ai muốn bỏ lỡ sự kiện chính, phiên tòa xét xử ông Bạc, bởi đây là câu chuyện gồm đủ các yếu tố tham nhũng, tình dục, tiền bạc, giết người và tranh giành quyền lực ở cấp rất cao trong quốc gia do Đảng Cộng sản đầy bí mật kiểm soát. Nó sẽ cho thấy thoáng qua cái thế giới tinh hoa của Trung Quốc, điều chúng ta hiếm khi được chứng kiến.

"Việc xử lý phiên tòa như thế nào sẽ là một phép thử cho ông Tập Cận Bình và các nhà lãnh đạo mới của Trung Quốc. Họ đang muốn chứng tỏ rằng hệ thống độc đảng, độc đoán của Trung Quốc là cái nhân dân Trung Quốc có thể tin cậy được trong vấn đề xử lý tham nhũng và lạm quyền."

Việc xử lý phiên tòa như thế nào sẽ là một phép thử cho ông Tập Cận Bình và các nhà lãnh đạo mới của Trung Quốc. Họ đang muốn chứng tỏ rằng hệ thống độc đảng, độc đoán của Trung Quốc là cái nhân dân Trung Quốc có thể tin cậy được trong vấn đề xử lý tham nhũng và lạm quyền. Vì quyền lợi của chính mình, họ cần đảm bảo được rằng tiến trình xét xử trông phải minh bạch, không thiên vị, để họ có thể nói rằng Trung Quốc là một nhà nước pháp trị, và tham nhũng ở cấp cao chỉ giới hạn trong một vài trái táo thối mà thôi.

Tuy nhiên, không mấy người ở Trung Quốc ảo tưởng về phiên tòa mang tính chính trị cao, rất nhạy cảm này, và về chuyện các tòa án là công cụ của Đảng Cộng sản. Có rất nhiều khía cạnh của vụ án mà Đảng không muốn công bố công khai. Bạc Hy Lai đã bị giam giữ bí mật. Ông đã không có cơ hội để tự bảo vệ mình trước những lời buộc tội và có lẽ sẽ không có cơ hội trong quá trình xét xử.

Trên hết, ông Bạc là người được lòng dân. Ông nói rằng các chính sách của ông đều vì công bằng xã hội, và nói ông thẳng tay với nạn tham nhũng, với các quan chức thoái hóa kết bè với đám gangster. Ông đã chi rất nhiều tiền cho các dự án như trợ giá nhà ở, và nói ông muốn thu hẹp khoảng cách giàu nghèo.

Chính sách của ông đã đánh trúng tâm lý và ông được nhiều người ủng hộ. Một số người vẫn không tin rằng ông cũng tham nhũng và qua mặt pháp luật. Một nhóm nhỏ thậm chí còn xuất hiện bên ngoài tòa án ở Quý Dương trong hôm thứ Hai và giương một biểu ngữ với nội dung "Bạc Bí thư, các quan chức tham nhũng và kém cỏi ganh tị với ông, nhân dân yêu mến ông". Cho nên các lãnh đạo Trung Quốc đang trong tình thế tiến thoái lưỡng nạn về việc nên cởi mở tới mức nào về phiên tòa, nên tiết lộ đến đâu về mức độ tham nhũng trong các lãnh đạo Đảng, và nên xử lý nghiêm khắc tới đâu đối với ông Bạc Hy Lai.

Với cánh nhà báo chúng tôi, chúng tôi có thể sẽ được thông báo về việc diễn ra phiên tòa. Nhưng ngay cả khi đó thì cũng khó có khả năng chúng tôi được phép vào dự bên trong để chứng kiến rõ ràng những gì diễn ra – chuyện đó có lẽ là một bước tiến quá xa.

Thêm về tin này

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.