Bắt đầu họp Thượng đỉnh Mỹ-Trung

  • 8 tháng 6 2013
Hai ông Tập Cận Bình và Barack Obama
Hai ông Tập Cận Bình và Barack Obama gặp nhau lần đầu từ khi ông Tập nhậm chức chủ tịch

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Barack Obama vừa bắt đầu cuộc họp thượng đỉnh kéo dài hai ngày tại tiểu bang California.

Hai vị lãnh đạo bắt tay nhau trên con đường nhỏ ở trang trại Sunnylands ngoại ô Palm Springs.

Đây là cuộc gặp đầu tiên giữa hai vị nguyên thủ từ khi ông Tập nhậm chức chủ tịch hồi tháng Ba.

Cuộc gặp được xem như cơ hội cho lãnh đạo hai nền kinh tế lớn nhất thế giới trao đổi trong bối cảnh có nhiều vấn đề gay cấn.

Nghị trình cuộc họp được cho sẽ có các chủ đề như tình báo mạng, Bắc Triều Tiên, an ninh châu Á và thương mại.

Ông Obama nói: "Việc chúng tôi quyết định gặp nhau sớm như thế này cho thấy tầm quan trọng của quan hệ Mỹ-Trung".

Ông nói Hoa Kỳ hoan nghênh sự trỗi dậy của một Trung Quốc hòa bình, và muốn thấy "trật tự kinh tế, nơi các nước cùng tuân thủ một luật lệ".

Tổng thống Mỹ cũng kêu gọi hai nước cùng hợp tác để chấn chỉnh tình trạng an ninh mạng.

Ông nói thêm: "Dĩ nhiên vẵn có các chủ đề căng thẳng giữa hai nước chúng ta".

Ông Tập thì nói ông và ông Obama gặp nhau "để vạch ra tương lai cho quan hệ Trung-Mỹ và thiết kế mối quan hệ".

"Thái Bình Dương mênh mông đủ chỗ cho hai nước lớn Hoa Kỳ và Trung Hoa."

Một số dân biểu Mỹ và các nhóm vận động nhân quyền đã yêu cầu ông Obama kêu gọi Trung Quốc trả tự do cho 16 tù nhân được nhiều người biết tiếng, trong đó có Lưu Hiểu Ba, người được giải Nobel hòa bình.

Mỹ là chặng dừng chân thứ tư của ông Tập Cận Bình trong chuyến công du hiện tại, trước đó ông đã tới Trinidad và Tobago, Costa Rica và Mexico.

Ông cùng với vợ, ca sỹ Bành Lệ Viên, đã tới sân bay quốc tế Ontario ở California vào hôm thứ Năm.

'Trung Quốc sẽ nhượng bộ'?

Cuộc gặp mặt tổ chức nơi trang trại ở sa mạc Mojave bắt đầu bằng buổi họp song phương, tiếp theo là bữa tối. Sáng thứ Bảy hai nguyên thủ lại tiếp tục cuộc thảo luận.

Sự kiện này diễn ra trước kế hoạch nhiều tháng, đáng ra mãi tháng Chín tới hai ông Obama và Tập Cận Bình mới gặp nhau tại Nga.

Cựu Ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger nói với BBC: "Tôi có cảm tưởng rằng cả hai bên đều muốn xem xét lại tình hình, để xem liệu họ có thiết lập được một quan hệ [tốt] dựa trên các viễn cảnh dù chưa giải quyết được ngay các vấn đề trước mắt".

Trước cuộc họp, giới chức chính phủ Mỹ nói với các phóng viên rằng chủ đề do thám mạng sẽ được đề cập tới vì Mỹ ngày càng quan ngại về các vụ xâm nhập từ Trung Quốc trong những tháng gần đây.

Tháng trước, tờ Washington Post dẫn nguồn một phúc trình của Lầu Năm góc đưa tin rằng các hackers Trung Quốc đã tiếp cận được thiết kế của hơn 20 hệ thống vũ khí của Hoa Kỳ.

Hồi đầu tháng Năm, trong một phúc trình khác Mỹ cũng cáo buộc Bắc Kinh là nhắm vào hệ thống máy tính chính phủ Mỹ trong chiến dịch tình báo mạng.

Trung Quốc bác bỏ cáo buộc rằng chính phủ Bắc Kinh có vai trò trong các vụ xâm nhập mạng và nói cũng có trong tay hàng núi bằng chứng cho thấy bị tấn công mạng từ Hoa Kỳ.

Thương mại và Bắc Triều Tiên cũng là những chủ đề được trông đợi sẽ nằm cao trong nghị trình/

Bắc Kinh, đồng minh thân cận của Bình Nhưỡng, được xem như quốc gia duy nhất có thể gây áp lực tạo thay đổi đối với Bắc Triều Tiên.

Các chủ đề khác có thể được thảo luận là tranh chấp lãnh thổ ở Á châu và nhân quyền ở Trung Quốc.

Các nhà vận động cũng như thân nhân của họ đã kêu gọi tổng thống Mỹ nhắc tới 16 tù nhân lương tâm hiện đang bị giam giữ vì lý do chính trị và tôn giáo.

Phương thức họp mặt không chính thức được lựa chọn cho cuộc gặp lần này, thay vì nghi lễ cứng nhắc trong các cuộc họp thượng đỉnh Mỹ-Trung trước kia.

Tin liên quan