Ai Cập: ‘tối hậu thư không phải đảo chính’

Quân đội tuần tra trên đường phố Cairo
Image caption Quân đội tuần tra trên đường phố Cairo

Quân đội Ai Cập đã phủ nhận tối hậu thư của họ yêu cầu các phe phái đối nghịch phải giải quyết cuộc khủng hoảng của đất nước trong vòng 48h là tương đương với hành động đảo chính.

Trước đó, quân đội nước này đã nói rằng họ sẽ đưa ra ‘lộ trình hòa bình’ nếu Tổng thống Mohammed Morsi và các đối thủ của ông không lắng nghe ‘ý nguyện của nhân dân’.

Tuy nhiên, Tổng thống Morsi đã bác bỏ tối hậu thư này và cho biết ông sẽ tiếp tục kế hoạch hòa giải dân tộc của riêng ông.

‘Thông điệp khó hiểu’

Trong lúc này, hãng thông tấn nhà nước Mena của Ai Cập đưa tin hôm 2/7 rằng Ngoại trưởng Mohamed Kamel Amr đã đệ đơn xin từ chức.

Nếu được chấp thuận thì ông này sẽ là người mới nhất sau ít nhất năm bộ trưởng cũng được cho là đã từ chức xung quanh cuộc khủng hoảng chính trị.

Các cuộc biểu tình rầm rộ tiếp diễn qua ngày thứ Hai 1/7 với tám người thiệt mạng sau khi những người biểu tình tấn công và cướp phá trụ sở tổ chức Huynh đệ Hồi giáo, đảng chính trị của Tổng thống Morsi, ở thủ đô Cairo.

Ngoài ra cũng có tin về các vụ đấu súng giữa các phe nhóm kình chống nhau ở thành phố Suez nằm về phía đông Cairo vào tối hôm 1/7.

Đám đông ở Cairo đã ăn mừng náo loạn khi tối hậu thư của quân đội được hiểu là sự chấm hết đối với Tổng thống Morsi.

Trong một thông báo đọc trên truyền hình, Tướng Abdel Fattah al-Sisi, bộ trưởng Quốc phòng và là người đứng đầu các lực lượng vũ trang Ai Cập, mô tả các cuộc biểu tình hiện nay là sự thể hiện ‘chưa từng thấy’ ý chí của nhân dân.

Nếu các yêu cầu của quần chúng không được đáp ứng thì quân đội sẽ đứng ra đảm nhận trách nhiệm về một kế hoạch cho tương lai, ông nói.

Mặc dù ông cũng nói thêm rằng quân đội của ông sẽ không dính líu đến chính trị nhưng những lời lẽ của ông được nhiều người hiểu là một cuộc đảo chính đang được lên kế hoạch.

Về phần mình, Tổng thống Morsi phát biểu trong một thông cáo vào sớm ngày 2/7 rằng ông đã không được tham vấn trước khi tối hậu thư được đưa ra.

Image caption Người dân Ai Cập ăn mừng trước tuyên bố tối hậu thư của Tướng Sisi

Phủ tổng thống ‘nhận thấy rằng một số phát ngôn trong tối hậu thư có những ý nghĩa có thể gây ra sự khó hiểu trong tình hình phức tạp của đất nước,’ thông cáo viết.

Đám đông ăn mừng

Còi xe hú inh ỏi và pháo hoa nổ đầy trời khi hàng chục ngàn người biểu tình vẫy cờ ăn mừng ở Quảng trường Tahrir ở thủ đô Cairo đến tận khuya.

Những người biểu tình này thuộc phong trào Tamarod, tức là Phản kháng, một phong trào đối lập đứng đằng sau các cuộc biểu tình hiện nay.

Họ cáo buộc Tổng thống Morsi đã đặt lợi ích của Huynh đệ Hồi giáo lên trước lợi ích đất nước.

Giữa lúc năm máy bay trực thăng mang quốc kỳ Ai Cập khổng lồ bay phía trên quảng trường, đám đông hô lớn: “Quân đội và nhân dân đứng cùng một phía”.

Những cảnh ăn mừng tương tự cũng diễn ra ở thành phố cảng Port Said bên bờ Địa Trung Hải và trước tư gia của Morsi ở Zagazig, nơi những người biểu tình thề sẽ ngồi tại chỗ cho đến khi một kế hoạch chuyển giao quyền lực rõ ràng được thực hiện.

Do các chính trị gia ở tất cả các phía của Ai Cập không có khả năng đồng thuận cho đến giờ, tối hậu thư trong vòng 48h khiến cho Morsi khó mà trụ trên chiếc ghế quyền lực, phóng viên BBC Aleem Maqbool ở Cairo cho biết.

Tuy nhiên một thông cáo thứ hai được đăng tải trên trang Facebook của quân đội vào tối thứ Hai ngày 1/7 nhấn mạnh rằng quân đội ‘không có ý muốn lãnh đạo và sẽ không vượt quá vai trò được quy định’.

“Mục đích của tuyên bố trước đây của chúng tôi là thúc đẩy tất cả đảng phái tìm kiếm một giải pháp nhanh chóng cho cuộc khủng hoảng hiện nay... và đẩy nhanh sự tìm kiếm đồng thuận quốc gia đáp ứng nguyện vọng của người dân,” thông cáo này viết.

‘Bước qua xác chúng tôi’

Image caption Những người ủng hộ Tổng thống Morsi cũng đang chuẩn bị tập hợp rầm rộ

Ông Muhammad al-Biltaji, một nhân vật cấp cao của Huynh đệ Hồi giáo kêu gọi những ủng hộ viên của Tổng thống Morsi ‘vận động gia đình trên tất cả các tỉnh thành và làng mạc của đất nước chuẩn bị xuống đường và tràn vào các quảng trường để bày tỏ sự ủng hộ đối với tổng thống’.

“Bất kỳ cuộc đảo chính nào dù dưới hình thức nào cũng phải bước qua xác chúng ta,” ông phát biểu trước đám đông hàng ngàn người đang hò hét trước Thánh đường Rab'ah al-Adawiyah ở quận Nasr của thủ đô Cairo.

Một cuộc họp báo của tổng thống vào buổi tối đã bị hoãn lại cho đến thứ Ba ngày 2/7. Thay vào đó, một bức ảnh không rõ chụp lúc nào được đăng lên trang cá nhân của tổng thống trên mạng Facebook. Bức ảnh cho thấy Morsi đang cười với Tướng Sisi và Thủ tướng Hisham Qandil.

Phe đối lập cho thời gian Morsi đến chiều thứ Ba ngày 2/7 để từ chức và kêu gọi bầu cử sớm nếu không thì ông sẽ đối mặt với một chiến dịch bất tuân dân sự.

Phe đối lập cho biết họ đã thu thập hơn 22 triệu chữ ký ủng hộ – tức hơn một phần tư dân số Ai Cập.

Trước đó các bộ trưởng Du lịch, Môi trường, Thông tin, Cấp nước, và Các vấn đề pháp lý được đưa tin đã từ chức để thể hiện ‘sự đoàn kết với nguyện vọng của người dân muốn lật đổ chế độ’.

Tuy nhiên Tổng thống Morsi vẫn tỏ thái độ không khoan nhượng trong một cuộc phỏng vấn được đăng hôm Chủ nhật ngày 30/6. Ông bác bỏ các lời kêu gọi tổ chức bầu lại tổng thống.

Tin liên quan