Phó Thủ tướng Nhật rút lại bình luận

Image caption Ông Taro Aso từng giữ chức thủ tướng.

Phó Thủ tướng Nhật Bản Taro Aso đã phải rút lại lời nhận xét rằng nước này có thể học hỏi từ cải cách thay đổi hiến pháp của Đức Quốc xã.

Vào hôm thứ Hai, ông Aso nói Nhật Bản có thể "học hỏi kỹ thuật" của Đức Quốc xã từng dùng để sửa đổi hiến pháp của Cộng hòa Weimar.

Ông Aso đưa ra nhận xét này trong bối cảnh tại Nhật có tranh luận về hiến pháp hòa bình vốn hạn chế quân đội Nhật chỉ đóng vai trò phòng vệ.

Bình luận của ông Aso đã bị Trung Quốc và Nam Hàn chỉ trích.

"Tôi rút lại lời nhận xét của tôi trong đó tôi trích dẫn Đức quốc xã là một ví dụ, vì nhận xét này đã dẫn tới sư hiểu lầm," ông Aso, người kiêm chức Bộ trưởng Tài chính và từng nắm ghế thủ tướng, nói với các phóng viên hôm thứ Năm.

"Rõ ràng là tất cả nhận xét của tôi cho thấy một cách nhìn rất tiêu cực liên quan đến Đức quốc xã và hiến pháp Weimar."

Chánh văn phòng Nội các Yoshihide Suga nói với các phóng viên rằng: "Tôi muốn nói rõ rằng nội các Abe [Thủ tướng Shinzo] sẽ không bao giờ nhìn nhận chính phủ Đức Quốc xã tích một cách cực".

'Chiến thuật phát-xít'

Image caption Adolf Hitler đã xóa hiến pháp của Cộng hòa Weimar để lập ra chế độ phát- xít

Vào hôm thứ Hai, ông Aso nói trong một bài phát biểu rằng:

"Hiến pháp Weimar của Đức đổi thành hiến pháp của Đức Quốc xã mà người ta không để ý. Tại sao chúng ta không học hỏi chiến thuật của họ.?"

Vào năm 1933 sau khi có hỏa hoạn thiêu trụi tòa quốc hội Đức (Bundestag), Adolf Hitler, vào thời điểm đó là thủ tướng, và Tổng thống Paul von Hindenburg tuyên bố tình trạng khẩn cấp, đình chỉ quyền tự do công dân nói trong hiến pháp.

Hitler sau đó thành công trong việc thông qua một đạo luật tạo điều kiện để nhà độc tài ra luật mà không cần tham vấn quốc hội - một động thái được xem là rất quan trọng để củng cố quyền lực của mình.

Bằng việc rút lại lời nhận xét, ông Aso cho biết vào hôm thứ Năm rằng ông nêu về việc đổi hiến pháp để nói rằng đây là một ví dụ xấu của việc thay đổi mà không có tranh luận hoặc công dân nắm được việc này".

Phản hồi lại bài phát biểu thứ hai của ông Aso, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc được Tân Hoa Xã dẫn lời nói rằng nhận xét của ông Aso gây báo động cho các nước láng giềng của Nhật Bản.

"Chúng tôi yêu cầu phía Nhật Bản suy xét về lịch sử của mình, thực hiện cam kết của mình về các chủ đề lịch sử và thu lượm lòng tin của các nước láng giềng và cộng đồng quốc tế thông qua các hành động cụ thể", ông Hồng Lỗi cho biết.

Image caption Trung Quốc và Nhật Bản đang có tranh chấp tại Đảo Điếu Ngư/Senkaku

Thời Thế chiến 2, Tokyo và Berlin lập phe Trục chống lại các nước đồng minh chống phát-xít như Hoa Kỳ, Liên Xô, Anh, Pháp, Trung Hoa dân quốc.

Cuộc thảm sát Nam Kinh do quân đội Nhật Hoàng gây để lại vết thương lớn trong tâm lý người Trung Quốc.

Gần đây, tranh chấp biển đảo lại càng làm cho thái độ bài Nhật trong một phần dư luận Trung Quốc lên cao.

Tin cùng ngày cũng cho hay Trung Quốc tung ra một trò chơi điện tử trên mạng (online game) mang tên là 'Sứ vụ vinh quang' (Glorious Mission) mô tả hàng không mẫu hạm Liên Ninh tấn công vào Điếu Ngư và bắn chết quân Nhật, chiếm đảo.

Tối 31/7, đài truyền hình Trung ương Trung Quốc CCTV đã chạy nhiều phóng sự nhấn mạnh đến phát biểu của ông Taro Aso và chế độ quân phiệt Nhật Bản thời Thế chiến 2.

Tin liên quan