Liên Hiệp Quốc bàn tình hình Ai Cập

Mới nhất

Cảnh hoang tàn sau bạo động tại Ai Cập

Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc sẽ họp kín để bàn về bạo lực ở Ai Cập.

Chính phủ Ai Cập nói 638 người thiệt mạng trên toàn quốc riêng trong hôm 14/8, sau khi an ninh tràn vào các trại biểu tình.

Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama tuyên bố hủy cuộc tập trận hai năm một lần với Ai Cập để phản đối việc đàn áp người biểu tình.

Ông Obama cảnh báo Ai Cập đã đi vào “con đường nguy hiểm hơn” nhưng không ngừng khoản viện trợ quân sự 1.3 tỉ đôla hàng năm.

Trong bình luận đầu tiên từ ngày đẫm máu 14/8, ông Obama nói: “Chúng tôi tin rằng tình trạng khẩn cấp cần được dỡ bỏ.”

“Tiến trình hòa giải dân tộc nên bắt đầu, mọi đảng phái cần có tiếng nói trong tương lai Ai Cập,” Tổng thống Mỹ bình phẩm.

Hoa Kỳ trước đó đã tránh gọi việc truất phế ông Morsi là cuộc đảo chính, vì nó sẽ buộc Washington phải cắt viện trợ.

Ông Obama nói “có lẽ ngay cả đa số” người Ai Cập cũng chống lại ông Morsi, lãnh đạo của Huynh đệ Hồi giáo.

“Sau sự can thiệp của quân đội vài tuần trước, vẫn còn cơ hội hòa giải và cơ hội cho con đường dân chủ.”

“Nhưng thay vì thế, chúng tôi chứng kiến con đường nguy hiểm hơn qua các vụ bắt bớ, đàn áp những người ủng hộ ông Morsi và nay là bạo lực giết hàng trăm người,” Tổng thống Mỹ tuyên bố.

Chính phủ Ai Cập nói 525 người thiệt mạng hôm thứ Tư khi an ninh tấn công các trại biểu tình Hồi giáo ở thủ đô Cairo.

Đa số nạn nhân thiệt mạng ở thủ đô, nhưng cũng xảy ra bạo lực trên toàn quốc trong một ngày đẫm máu.

Con số người chết được cho là còn cao hơn vì nhiều thi thể chưa được nhận dạng.

Những người ủng hộ Tổng thống Mohammed Morsi, bị lật đổ tháng rồi, nói hơn 2000 người chết.

Chính phủ lâm thời đã loan báo tình trạng khẩn cấp.

Hoa Kỳ và nhiều nước lên án hành động của an ninh Ai Cập, trong khi Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan gọi đây là “cuộc tàn sát rất nghiêm trọng”.

Anh cảnh báo Đại sứ Ai Cập rằng London “lo ngại sâu sắc” vì cuộc đàn áp đẫm máu với người ủng hộ cựu tổng thống Mohammed Morsi.

Vị đại sứ được Bộ Ngoại giao Anh triệu đến để nghe phản đối việc “dùng vũ lực” để giải tỏa hai trại biểu tình.

Phân tích

Cả hai bên trong cuộc xung đột này tại Ai Cập tin rằng tương lai của đất nước này đang bị đe dọa. Có lẽ cả hai đều đúng.

Những diễn biến trên đường phố tại thủ đô Cairo và trên khắp Ai Cập đang định hình con đường mà đất nước này sẽ đi với thế hệ kế tiếp.

Không khí vô cùng vui mừng phấn khởi theo sau sự sụp đổ của Tổng thống Hosni Mubarak hồi tháng Hai năm 2011 dường như đã xa vời.

Image caption Quân đội được điều động tại thủ đô Cairo

Cảm giác bao chùm lúc này là "kẻ chiến thắng sẽ được tất".

Trước khi Tổng thống Mohamed Morsi thuộc phe Huynh Đệ Hồi giáo bị quân đội truất quyền, ông điều hành chính phủ không phải chỉ vì mọi người dân Ai Cập và như ông hứa hẹn, còn vì những người ủng hộ ông nữa.

Phong trào Huynh Đệ Hồi giáo đã hoạt động từ năm 1928 để giành quyền lực. Thay vì xây dựng một đồng thuận quốc gia, Tổng thống Morsi và Phong trào Huynh Đệ Hồi giáo quyết tâm giành cơ hội để tái định hình đất nước Ai Cập.

Nay người đứng đầu quân đội, Tướng Abdul Fattah al-Sisi và những người ủng hộ ông đang làm chính điều đó.

Họ tuyên bố muốn thành lập một nền chính trị dân chủ. Nhưng mức độ tàn khốc của cuộc tấn công nhắm vào Huynh Đệ Hồi giáo dường như cho thấy họ muốn tiêu diệt phong trào này như một lực lượng chính trị.

Vẫn luôn như vậy, các sự kiện tại Ai Cập đang được cả thế giới Ả Rập theo dõi sát sao.

Chừng 18 tháng trước, Phong trào Huynh Đệ Hồi giáo và các đồng minh của họ tại các quốc gia khác dường như là người giành phần thắng trong các cuộc nổi dậy Mùa Xuân Ả Rập, và đã dẫn đầu trong các cuộc tuyển cử.

Nhưng nay đang diễn ra phản ứng dữ dội, một điều có thể sẽ lan ra. Hành động chống lại những người biểu tình ngồi ủng hộ Phong trào Huynh Đệ Hồi giáo tại Cairo không giải quyết được cuộc khủng hoảng của Ai Cập. Nó còn làm cuộc khủng hoảng trở nên sâu sắc hơn.

Tình trạng khẩn cấp

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem

Thủ tướng lâm thời của Ai Cập Hazem Beblawi nói chiến dịch dẹp trại của người biểu tình ở Cairo là cần thiết để khôi phục an ninh trong thành phố.

Ông Beblawi nói không dễ dàng để đưa ra quyết định giải tán người ủng hộ Tổng thống đã bị truất quyền Mohammed Morsi.

Chính phủ cho hay 235 dân thường đã thiệt mạng trên toàn quốc và tuyên bố tình trạng khẩn cấp.

Phong trào Huynh đệ Hồi giáo, vốn đứng đằng sau các cuộc biểu tình, thì nói số người chết trong đợt bạo động là hơn 2.000.

Các phóng viên có mặt tại Cairo cũng nói đã chứng kiến nhiều người thiệt mạng, nhưng con số đưa ra khác nhau và khó có thể kiểm chứng độc lập trong lúc này.

Cảnh sát này đã kiểm soát các trại ở thủ đô và được tin đã bắt giữ một số nhân vật chủ chốt của Huynh đệ Hồi giáo.

Trong một bài phát biểu trên truyền hình, ông Beblawi bày tỏ sự đáng tiếc về con số người chết và cho hay sẽ bãi bỏ tình trạng khẩn cấp sớm nhất có thể được.

Lệnh này theo kế hoạch sẽ kéo dài một tháng, kèm theo thiết quân luật ở Cairo và một số tỉnh thành khác vào buổi đêm trong thời gian từ 7 giờ tối tới 6 giờ sáng hôm sau.

Thủ tướng Beblawi cũng nói cảnh sát đã được lệnh không sử dụng vũ khí khi giải tán người biểu tình.

Bộ trưởng Nội vụ Mohammed Ibrahim nói cảnh sát đã xử lý rất "chuyên nghiệp" và 43 cảnh sát viên đã tử nạn trong làn sóng bạo lực trên toàn quốc.

Ông cáo buộc những người theo phe Morsi là đã cố thủ ở các tòa nhà và bắn vào lực lượng cảnh sát.

Ông cho rằng các trại của người biểu tình đã bị các nhóm vũ trang thâm nhập và cảnh sát đã thu được nhiều vũ khí từ những nơi này.

Ông bộ trưởng cũng nói đã bắt nhiều thành viên Huynh đệ Hồi giáo và thẩm vấn họ.

Phó Tổng thống Mohammed ElBaradei đã xin từ chức khỏi chính quyền lâm thời.

Ông nói trong một thông cáo: "Tôi không thể tiếp tục nhận trách nhiệm cho những quyết định mà tôi không đồng ý và quan ngại hậu quả của chúng. Tôi không thể nhận trách nhiệm về bất cứ giọt máu đổ nào".

Các xe ủi bọc thép đã được chuyển tới hai trại biểu tình ở Cairo vào sáng sớm thứ Tư 14/8.

Những cột khói cao bốc lên khi chiến dịch dẹp trại bắt đầu. Lực lượng an ninh đã ném bom gas vào trại và trực thăng quần đảo bên trên.

Trại nhỏ ở Quảng trường Nahda bị giải tán khá nhanh chóng, nhưng bạo động nổ ra và kéo dài cả ngày tại trại chính ở gần nhà thờ Rabaa al-Adawiya tại Cairo.

Truyền hình Ai Cập cho biết đến cuối ngày lực lượng an ninh đã giành kiểm soát khu vực này và cho phép người biểu tình được rút đi.

Thế nhưng một số nhân vật lãnh đạo của Huynh đệ Hồi giáo, trong đó có Essam El-Erian và Mohamed El-Beltagi, người có con gái 17 tuổi chết trong vụ này, đã bị bắt.

Một phóng viên quay phim cho kênh Sky News, Mick Deane, cũng thiệt mạng.

Phóng viên của Gulf News, Habiba Ahmed Abd Elaziz, bị bắn chết cho dù chị không làm công việc đưa tin vào thời điểm đó.

Bạo động cũng xảy ra tại nhiều nơi ở Ai Cập.

Khoảng 35 người chết trong các cuộc đụng độ ở tỉnh Fayoum, phía nam Cairo, theo hãng tin Reuters. Ít nhất 5 người thiệt mạng ở tỉnh Suez.

Đụng độ còn xảy ra ở các tỉnh miền bắc là Alexandria và Beheira, và Assiut và Menya ở miền trung.

Cộng đồng quốc tế đã nhanh chóng lên án chiệ́n dịch dẹp trại của chính phủ Ai Cập.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry tuyên bố sự kiện này "đáng công kích" và là "đòn giáng vào nỗ lực hòa giải".

Ông cho rằng bạo lực không phải là giải pháp và "đi ngược lại ý nguyện hòa bình và dân chủ của người dân Ai Cập".

"Bạo lực và tình trạng phân cực tiếp diễn trong nền chính trị sẽ tiếp tục làm kinh tế Ai Cập tan rã."

Người phụ trách đối ngoại của EU, bà Catherine Ashton, thì ra thông cáo nói: "Chúng tôi xin nhắc lại rằng bạo lực sẽ không dẫn tới giải pháp nào, và chúng tôi kêu gọi chính quyền Ai Cập hành xử một cách hết sức kiềm chế".

Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan gọi việc dẹp bỏ trại của người biểu tình là thảm sát và chỉ trích các nước khác đã nương tay cho bạo lực thông qua sự im lặng của mình. Ông cũng kêu gọi Liên Hiệp Quốc và Liên đoàn Ả rập có hành động ngay lập tức.

Ngoại trưởng Anh William Hague cũng đã lên án việc sử dụng vũ lực

Tin liên quan