Ông Tony Blair kiếm tiền thế nào?

Tony Blair
Image caption Ông Tony Blair bận rộn với hoạt động tư vấn sau khi rời chức thủ tướng Anh

Bộ Ngoại giao Việt Nam hôm 11 tháng 9 xác nhận bộ và văn phòng của cựu Thủ tướng Anh Tony Blair "đang trong quá trình trao đổi về một hình thức hợp tác giữa hai bên trong tư vấn chính sách phát triển kinh tế - xã hội".

Nếu hai bên ký được thỏa thuận chính thức, thương vụ này sẽ là sự tiếp nối của hoạt động tư vấn bận rộn của ông Blair từ khi rời nhiệm sở.

Rời ghế thủ tướng Anh hồi năm 2007 sau 10 năm tại nhiệm, ông Blair, theo một số nguồn tin, có thể đã kiếm được hơn 40 triệu bảng qua các công ty của ông trong giai đoạn 2007-2012 khiến lương thủ tướng hơn 190.000 bảng một năm chỉ như 'tiền tiêu vặt'.

Trong số báo tháng Chín, tạp chí chuyên về giới nhà giàu ở Anh, Tatler, có phóng sự dài nói về các thương vụ tư vấn bộn tiền của cựu thủ tướng.

Theo Tatler, hợp đồng tư vấn đầu tiên ông Blair ký là với chính phủ Kuwait mang tên 'Viễn kiến Kuwait 2035' và trị giá 27 triệu bảng.

Tiếp theo đó ông Blair ký nhiều hợp đồng tư vấn khác thông qua Government Advisory Practice (Dịch vụ Tư vấn Chính phủ), một chi nhánh trực thuộc Tony Blair Associates (TBA), vốn phụ trách các hoạt động thương mại của vị cựu thủ tướng.

Ngoài cố vấn cho các chính phủ, TBA còn tư vấn cho các công ty. Những thương hiệu mà Tatler cho là đã nhờ tới vị cựu thủ tướng như JP Morgan, Louis Vuitton, Zurich Insurance Group.

Xung đột lợi ích?

Tatler, tạp chí tồn tại từ năm 1901, đặt câu hỏi về vai trò chính trị của ông Blair và các thương vụ mà TBA xử lý.

Hiện ông Blair vẫn là Đặc phái viên của Bộ Tứ Trung Đông mà các thành viên bao gồm Liên Hiệp Quốc, Liên hiệp châu Âu, Nga và Hoa Kỳ.

Ví dụ Tatler đưa ra là thương vụ mang lại cho ông Blair hơn 600.000 bảng sau ba tiếng làm việc cho JP Morgan.

Ông Blair đã can thiệp để vụ sát nhập lớn nhất của năm 2012 giữa hai tập đoàn khai mỏ Glencore International và Xstrata không bị sụp đổ và nhờ vậy ngân hàng tư vấn cho Xstrata, JP Morgan, không phải trả phí phá hợp đồng.

Theo Tatler, cổ đông lớn thứ nhì của Xstrata chính là gia đình hoàng gia Qatar và hợp đồng chỉ được thông qua nhờ sự ủng hộ của Thủ tướng Qatar Sheikh Hamad bin Jassim al-Thani, người vừa là bạn thân của ông Blair và vừa là đối tác của vị cựu thủ tướng trong vai trò Đặc phái viên Bộ Tứ của ông này.

Tatler nói khi còn đương chức, ông Blair đã nêu cao tầm quan trọng của sự minh bạch nhưng đã không thực hiện điều này sau khi rời nhiệm sở.

Công ty của ông không công bố danh sách khách hàng mà Tatler nói bao gồm cả những chính quyền bị tố cáo vi phạm nhân quyền như Kazakhstan.

Tatler dẫn lời ông Blair nói: "Tôi không phủ nhận vấn đề nhân quyền. ... [Nhưng] ở đó cũng có cả một thế hệ các nhà quản trị có đầu óc cải tổ và chúng tôi làm việc với họ."

'Thay đổi thế giới'

Tạp chí thừa nhận ông Blair đã có nhiều hoạt động từ thiện bên cạnh các hoạt động kinh doanh.

Chẳng hạn ông đã hiến toàn bộ bốn triệu bảng thu được từ cuốn hồi ký 'A Journey' cho Royal British Legion, một quỹ cựu chiến binh của Anh.

Ông cũng lập ra Quỹ Tín ngưỡng Tony Blair nhằm thúc đẩy giao lưu giữa các tôn giáo trên thế giới.

Ông Blair được Tatler dẫn lời nói: "Tiền tôi kiếm được đã giúp tôi trang trải chi phí của các quỹ. Mục tiêu thực sự của tôi là tạo ra thay đổi trên thế giới chứ không phải là kiếm tiền. Nếu tôi chỉ đơn giản muốn tích lũy thật nhiều tiền thì có những cách đơn giản hơn và ít tốn thời gian hơn nhiều."

Mặc dù vậy Tatler vẫn đặt dấu hỏi về chuyện Bộ Tứ Trung Đông không buộc ông Blair phải công bố thông tin về công việc kinh doanh của ông.

Tạp chí nói điều này càng khó hiểu khi chính phủ Anh đã bỏ ra 400.000 bảng để góp vào số tiền lập ra trụ sở Bộ Tứ của ông Blair tại Jerusalem và người dân phải trả thuế hơn một triệu bảng mỗi năm để nuôi năm nhân viên của văn phòng.

Tin liên quan