Karzai chỉ trích Mỹ và Nato

Karzai
Image caption Tổng thống Hamid Karzai là người được Mỹ và phương Tây dựng lên sau khi lật đổ Taliban

Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai đã phê phán Nato đã không đem lại ổn định cho đất nước của ông trong hơn một thập kỷ họ có mặt tại đây.

“Trên mặt trận an ninh, toàn bộ hoạt động của Nato đã gây cho Afghanistan rất nhiều đau khổ, mất nhiều sinh mạng và không đạt được gì cả bởi vì đất nước vẫn không an toàn,” ông nói.

Ông nói Nato đã sai lầm khi tập trung chiến đấu ở các làng mạc ở Afghanistan thay vì hang ổ an toàn của Taliban trên đất Pakistan.

Ông Karzai chỉ còn tại nhiệm sáu tháng nữa, sau đó Afghanistan sẽ bầu một tổng thống mới.

Cho Taliban trở lại

“Tôi không vui khi nói rằng đất nước có an ninh một phần. Đó không phải là điều chúng ta mong muốn. Điều chúng ta muốn là an ninh tuyệt đối và một cuộc chiến chống khủng bố rõ ràng,” Karzai nhận xét về hoạt động của Nato.

Trong một cuộc phỏng vấn quan trọng trước khi mãn nhiệm, Tổng thống Karzai nói với chương trình Newsnight của BBC rằng ưu tiên của ông là đem lại hòa bình và ổn định cho Afghanistan, trong đó có một thỏa thuận chia sẻ quyền lực với Taliban.

Ông cho biết chính phủ của ông đang tích cực tham gia đàm phán với Taliban với mục tiêu là:

“Họ cũng là người dân Afghanistan. Ở chỗ nào mà tổng thống Afghanistan, chính phủ Afghanistan có thể bổ nhiệm họ vào một vị trí trong chính phủ thì chúng tôi sẵn lòng,” ông nói, “Nhưng ở những chỗ mà người dân Afghanistan phải thông qua bầu cử để chọn người vào các cơ quan Nhà nước thì Taliban nên tham gia vào các cuộc bầu cử.”

Ông bác bỏ những quan ngại rằng việc đưa Taliban trở lại chính phủ sẽ phải hy sinh những thành tựu về nữ quyền mà phải vất vả lắm người dân Afghanistan mới đạt được.

“Việc Taliban trở lại chính quyền sẽ không làm tổn hại những tiến bộ. Đất nước này cần phải có hòa bình. Tôi sẵn sàng đấu tranh cho những gì có thể đem lại hòa bình cho Afghanistan và thông qua đó thúc đẩy lợi ích của phụ nữ tốt hơn,” ông nói.

“Tôi tin chắc rằng sẽ có nhiều em gái và phụ nữ Afghanistan học cao và có việc làm tốt. Tôi không nghi ngờ gì về điều đó, ngay cả khi Taliban trở lại thì cũng không có nghĩa là những thành tựu đó sẽ chấm dứt hay đi chậm lại,” ông nói thêm.

‘Đường ai nấy đi’

Trước thềm cuộc bầu cử Tổng thống Afghanistan, Mỹ đang rất muốn hoàn tất một thỏa thuận an ninh song phương để chính thức hóa quan hệ giữa hai nước sau khi quân đội Nato rút lui vào năm 2014.

Mỹ muốn Karzai ký thỏa thuận này để tránh nó được đưa ra làm một vấn đề vận động tranh cử. Tuy nhiên, tổng thống Afghanistan nói với BBC rằng ông không vội gì đặt bút ký:

“Nếu thỏa thuận không phù hợp thì đương nhiên họ có thể đi. Thỏa thuận cần phải phù hợp với lợi ích và mục đích của Afghanistan. Nếu nó không phù hợp với chúng tôi và nếu nó không phù hợp với họ thì đương nhiên chúng tôi sẽ đường ai nấy đi.”

Image caption Nhiều người lo sợ phụ nữ sẽ bị mất quyền nếu Taliban trở lại

Mỹ đang ngày càng bi quan về vấn đề này và đã lên tiếng rằng họ sẽ xem xét phương án không để một binh lính nào ở Afghanistan.

Quan hệ giữa Karzai và những nước phương Tây vốn đưa ông lên cầm quyền trong những năm qua đã trở nên không thoải mái sau khi ông công khai chỉ trích Nato mà ông cáo buộc là không đếm xỉa gì đến chủ quyền của Afghanistan.

Hồi năm 2009, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã mô tả ông Karzai là một đối tác ‘không đáng tin tưởng và không hiệu quả’.

Tuy nhiên, trả lời trên Newsnight ông Karzai đã bác bỏ lời nhận xét này và nói rằng người Mỹ đánh giá ông như vậy là vì ‘họ muốn chúng tôi đi cùng với họ, chúng tôi không đi. Họ muốn chúng tôi ngậm miệng khi dân thường bị sát hại. Chúng tôi không thể và sẽ không làm như vậy.”

Chọn sai chiến trường?

Ông cho biết trong những năm sau khi liên quân do Mỹ đứng đầu tiến vào Afghanistan ông đã có mối quan hệ tốt đẹp với tổng thống Mỹ khi đó là George W. Bush bởi vì ‘trong những năm đầu giữa chúng tôi không khác biệt ý kiến nhiều lắm’.

“Quan hệ xấu đi từ năm 2005 khi chúng tôi chứng kiến vụ việc dân thường thiệt mạng đầu tiên, khi chúng tôi thấy cuộc chiến chống khủng bố không diễn ra ở nơi mà đáng lẽ nó phải đến,” ông nói.

Theo Tổng thống Karzai, cuộc chiến này nên diễn ra ‘ở những hang ổ, những trại huấn luyện bên ngoài lãnh thổ Afghanistan chứ không phải như những chiến dịch mà hiện nay Mỹ và Nato đang tiến hành ở các làng mạc Afghanistan và gây tổn hại cho người dân nước ông.

Tuy nhiên, Chính phủ Afghanistan cũng đối mặt với rất nhiều chỉ trích vì đã không xử lý được tham nhũng cùng với tiến bộ chậm chạp trong việc cải thiện nữ quyền. Do đó, Chính phủ Na Uy hồi tuần trước đã cắt giảm viện trợ cho quốc gia này.

“Chính phủ của chúng tôi yếu ớt và kém hiệu quả so với các nước khác, chúng tôi chỉ vừa mới ra đời,” ông nói, “Nhưng tham nhũng lớn, tham nhũng hàng trăm triệu đô la thì không phải người dân Afghanistan. Bây giờ ai cũng biết điều đó. Đó là người bên ngoài.”

“Các hợp đồng chính, hợp đồng thứ cấp, các hợp đồng mù quáng, tiền được vung ra để mua sự trung thành, tiền được vung ra để mua sự phục tùng của các quan chức chính phủ Afghanistan để họ nhắm mắt trước những chính sách mà người dân không đồng ý. Đây mới là tham nhũng chủ yếu,” ông nói.

Tin liên quan