Indonesia ngừng hợp tác quân sự với Úc

  • 21 tháng 11 2013
Image caption Tổng thống Indonesia nói hoạt động do thám của Úc đã gây "tổn hại" cho quan hệ hai nước

Indonesia vừa quyết định đình chỉ hợp tác quân sự với Úc giữa lúc quan hệ hai nước đang ngày càng căng thẳng vì cáo buộc nói Canberra theo dõi các lãnh đạo của Jakarta.

Tổng thống Susilo Bambang Yudhoyono cho biết sẽ tạm ngưng các hoạt động hợp tác chống buôn người, diễn tập quân sự chung và trao đổi thông tin tình báo với Australia.

Động thái này diễn ra sau khi Jakarta cho triệu hồi đại sứ của mình từ Canberra vào thứ Hai 18/11.

Cáo buộc liên quan đến hoạt động do thám mà truyền thông Úc đăng tải đều bắt nguồn từ các tài liệu do Edward Snowden rò rỉ.

Tài liệu này cho thấy các cơ quan tình báo của Úc đã nhắc tên ông Yudhoyono, phu nhân tổng thống, ông phó tổng thống và các quan chức cấp cao khác như mục tiêu cho các cuộc theo dõi điện thoại, theo hãng truyền thông ABC và báo The Guardian

Các vụ nghe lén này bị cho là xảy ra vào năm 2009, dưới thời một chính phủ khác của Úc.

Úc và Indonesia là hai đồng minh thân cận và đồng thời cũng là đối tác thương mại.

"Chúng tôi không thể tiếp tục các hoạt động hợp tác khi vẫn chưa thể chắc chắn rằng mình không bị theo dõi," ông Yudhoyono nói.

Ông cũng nói thêm rằng sẽ gửi thư đến Thủ tướng Australia Tony Abbott để đề nghị một lời giải thích chính thức về cáo buộc nghe lén.

Quyết định được đưa ra sau khi ông Yudhoyono có cuộc gặp với các quan chức cấp cao bao gồm cả việc cho triệu hồi đại sứ Indonesia tại Úc để thảo luận về mối quan hệ của Indonesia với một trong những người láng giềng thân cận nhất, tin cho biết.

"Chúng tôi không chỉ đang xem xét lại các hoạt động hợp tác với Úc mà còn đang tiến hành hạ bậc các mối quan hệ song phương với Úc," Bộ trưởng Ngoại giao Marrty Natalegawa nói vào thứ Tư 20/11.

Ông cũng nói thêm rằng Úc "cần phải có những bước đi cụ thể" để "sửa chữa những thiệt hại gần như không thể sửa chữa được".

Ông cũng nói rằng quan hệ giữa hai nước lúc này đang "không như thường lệ".

Căng thẳng

Image caption Ông Yudhoyono đã yêu cầu một lời giải thích chính thức từ phía Úc về cáo buộc do thám

Ông Yudhoyono nói vào thứ Ba 19/11 rằng quan hệ với Úc đã bị "tổn hại" vì điều mà ông gọi là "hành động gây tổn thương".

Ông Abbot nói với thứ Tư 20/11 rằng ông lấy làm tiếc trước những điều đáng xấu hổ mà truyền thông đã gây ra.

Tuy nhiên, trước đó, ông cũng nói ông không nghĩ rằng Úc "phải xin lỗi vì những hoạt động thu thập thông tin tình báo hợp lý".

Một báo cáo của Cục Tình báo Tín hiệu Quốc phòng (nay đổi tên thành Cục Tình báo Tín hiệu Úc châu) cho thấy các cơ quan an ninh đã tìm cách nghe lén điện thoại của ông Yudhoyono ít nhất là một lần, và theo dõi các cuộc điện đàm đến và đi trên điện thoại di động của ông vào tháng 8/2009.

Đây là diễn biến mới nhất trong loạt các cáo buộc liên quan đến hoạt động do thám gây căng thẳng giữa hai nước đồng minh với mối quan hệ bao gồm các hoạt động hợp tác về người tỵ nạn và chống khủng bố, bên cạnh các hoạt động khác.

Đầu tháng 11 này, Indonesia cũng đã bày tỏ sự giận dữ trước tin nói đại sứ quán Úc tại Jakarta được sử dụng như là một phần của mạng lưới gián điệp của Mỹ tại châu Á.