Thách thức cho bà Yingluck Shinawatra

Image caption Bà Yingluck Shinawatra trở thành thủ tướng từ năm 2011

Bà Yingluck Shinawatra đã đi theo bước chân của người anh nổi tiếng hơn, Thaksin Shinawatra, khi bà trở thành thủ tướng Thái Lan.

Nữ doanh nhân trở thành nhà nữ lãnh đạo đầu tiên của đất nước khi đảng Pheu Thai chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử tháng Bảy 2011.

Chiến thắng này xảy ra một năm sau các cuộc biểu tình bạo lực trên đường phố Bangkok. Từ đó đến nay, dưới chính phủ của bà Yingluck, Thái Lan đã tương đối ổn định.

Nhưng nỗ lực thông qua dự luật ân xá, mặc dù sau đó thất bại, có vẻ thổi bùng lên căng thẳng âm ỉ, và kích động cáo buộc lâu nay rằng chính phủ vẫn do ông anh trai giật dây.

Ông Thaksin bị lật đổ sau cuộc đảo chính năm 2006 và đang sống lưu vong.

Người biểu tình xuống đường và vào lúc này họ bác bỏ kêu gọi đàm phán của bà Yingluck.

Trước cuộc bầu cử 2011, bà Yingluck, người có hai bằng về chính trị, chưa từng ra tranh cử hay giữ chức vụ trong chính phủ.

Bà từng là giám đốc điều hành của AIS, một công ty viễn thông do anh trai sáng lập, và điều hành SC Asset Company, một công ty gia đình chuyên về bất động sản.

Người chỉ trích nhanh chóng chỉ ra sự non nớt chính trị của bà. Họ nói tiêu chuẩn duy nhất của bà hình như chỉ là việc bà là em gái của Thaksin Shinawatra.

Họ nói vai trò chính của bà là chỉ huy người ủng hộ Thaksin, chủ yếu là người nghèo ở nông thôn, trong khi ông anh điều hành chính phủ từ nước ngoài.

Bà Yingluck chứng tỏ được mình trên lộ trình vận động tranh cử. Khi bà mỉm cười và cúi xuống để chào một bà cụ hay người nông dân, người dân có vẻ thích bà.

Vào tháng Bảy 2011, cũng những cử tri từng giúp anh bà lên cầm quyền đã ủng hộ đảng Pheu Thai. Đảng này sau đó thành lập liên minh cầm quyền.

Image caption Bà chứng tỏ mình là một chính khách

Nói với BBC sau khi thắng cử, bà nói người dân sẽ tin bà một khi chính phủ bảo đảm pháp trị và đối xử công bằng với mọi người.

“Chừng nào chúng tôi còn giải quyết được các vấn đề, tôi hy vọng nhân dân Thái sẽ cho tôi cơ hội để chứng tỏ mình và chứng tỏ sự chân thực.”

Ba tháng sau, bà có thử thách đầu tiên khi nhiều nơi bị lũ lụt.

Hơn 500 người chết tại miền bắc và một phần năm thủ đô ngập trong nước. Chính phủ phải loan báo kế hoạch 100 tỉ baht trong lúc có cáo buộc chính phủ không chuẩn bị trước.

Đầu năm 2012, chính phủ thông qua quỹ đền bù cho nạn nhân của bất ổn chính trị gần đây. Họ dành 2 tỉ baht cho gia đình người thiệt mạng, những người bị thương và những người “bị tạm giam bất công”.

Bà Yingluck cũng được xem là thiết lập quan hệ đầm ấm với hai định chế, hoàng gia và quân đội.

Nhưng chính sách bao cấp lúa gạo – chính phủ mua gạo từ nông dân với giá cao hơn giá thị trường – khiến xuất khẩu gạo của Thái Lan chịu thiệt.

Image caption Nhưng nhiều cử tri ở đô thị và miền nam không thích bà

Nhưng dự luật ân xá chính trị mới là điều châm ngòi cho các cuộc biểu tình mới nhất.

Chính phủ đề nghị ân xá cho những người bị kết tội vì bạo lực chính trị diễn ra sau cuộc đảo chính lật đổ Thaksin Shinawatra, gồm cả các cuộc biểu tình làm tê liệt Bangkok năm 2010.

Một số người ủng hộ bà phản đối, cho rằng nó sẽ trả tự do cho những người chịu trách nhiệm vì cái chết của thường dân năm 2010.

Nhưng phe đối lập thì phẫn nộ, lo ngại Thaksin Shinawatra sẽ có thể quay lại mà không chịu án tù.

Bà Yingluck đã kêu gọi bình tĩnh, và cho phép dự luật thất bại tại Thượng viện. Nhưng người biểu tình không hài lòng.

Dẫu sao hiện nay bà vẫn ở vị thế mạnh. Nếu bị buộc phải tổ chức bầu cử lại, cơ sở vững mạnh của bà ở nông thôn rất có thể sẽ giúp bà trở lại nắm quyền.

Tin liên quan