Chu Vĩnh Khang 'bị điều tra tham nhũng'

  • 12 tháng 12 2013
Image caption Chu Vĩnh Khang còn là trùm an ninh cho đến năm ngoái

Tin mớ́i nhất từ trang New York Times hôm 15/12/2013 nói ông Chu Vĩnh Khang, cựu lãnh đạo an ninh Trung Quốc 'đang bị giam tại gia'. Trang báo trích các nguồn Trung Quốc nói đích thân Chủ tịch Tập Cận Bình ra lệnh mở cuộc điều tra tham nhũng về ông Chu, người từng thân cận với cựu bí thư Trùng Khánh đã bị xử tù, ông Bạc Hy Lai.

BBC mời quý vị đọc lại phân tích của Vincent Ni, một nhà báo Trung Quốc về câu chuyện này:

Tin tức từ nhiều tổ chức truyền thông tiếng Hoa và quốc tế cho thấy Đảng Cộng sản Trung Quốc đang đẩy mạnh các điều tra tham nhũng với ông Chu Vĩnh Khang.

Ông Chu, 70 tuổi, từng là thành viên trong Ban thường vụ bộ chính trị và giám sát an ninh, các cơ quan thực thi pháp luật của Trung Quốc.

Hãng tin Reuters hôm 11/12 nói ông Chu trên thực tế đã bị “quản thúc” trong khi điều tra đang diễn ra.

Công bố hay không?

Nhưng Chủ tịch Tập Cận Bình, lên nắm quyền tháng 11 năm ngoái, “vẫn chưa quyết định” có truy tố ông Chu hay không, theo Reuters.

Cũng theo Reuters, khi ra lệnh điều tra, ông Tập đã phá vỡ “thỏa thuận ngầm” lâu nay rằng các thành viên trong Ban thường vụ bộ chính trị đã nghỉ hưu sẽ không bị điều tra.

Nếu quả thực Đảng Cộng sản đang điều tra, đây có thể là bê bối nghiêm trọng hơn cả vụ Bạc Hy Lai, vì nó sẽ bộc lộ chia rẽ giữa các nhà cầm quyền đương nhiệm. Nếu xảy ra hỗn loạn phe phái công khai, hệ quả chính trị của nó sẽ lan tỏa ra toàn bộ hệ thống chính trị.

Việc truy tố công khai quan chức cấp cao của Trung Quốc là hiếm, nhưng đã từng xảy ra. Trước Bạc Hy Lai, cựu bí thư Trùng Khánh, đảng cũng đã truy tố cựu bí thư Thượng Hải Trần Lương Vũ năm 2008 sau khi ông này va chạm với Thủ tướng Ôn Gia Bảo. Ông Trần bị án tù 18 năm vì tội tham nhũng và lạm dụng quyền lực.

Một bê bối lớn khác xảy ra năm 1998. Trần Hy Đồng, cựu thị trưởng Bắc Kinh và là kẻ thù chính trị của cựu chủ tịch nước Giang Trạch Dân, bị án tù 16 năm vì tham nhũng. Ông này qua đời hồi tháng Sáu 2013.

Image caption Ông Chu từng dẫn dắt Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC)

Đế chế dầu hỏa

Tin đồn về cuộc điều tra với Chu Vĩnh Khang xuất phát từ những thay đổi liên tục trong khu vực dầu hỏa của Trung Quốc.

Một loạt quan chức hàng đầu của PetroChina đã bị giam giữ điều tra kể từ tháng Tám. Ông Chu từng là tổng giám đốc của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC), công ty mẹ của PetroChina Co. (niêm yết ở Hong Kong), trong giai đoạn 1996-98.

Động thái này có thể cho thấy quyết tâm của lãnh đạo mới trong nỗ lực giải quyết thực trạng tham nhũng tràn lan của đất nước, nhưng mục tiêu của các cuộc điều tra này nhắm tới ông Chu, người nhà và cả thành viên trong họ hàng của ông. Các nhà phân tích nói rằng đây là bước nhằm làm tê liệt mạng lưới hỗ trợ của ông Chu, người cho đến năm ngoái còn là chóp bu an ninh của Trung Quốc.

Vào ngày 22/11/2013, trang mạng Caixin tại Trung Quốc đưa tin rằng Mễ Hiểu Đông, một cựu quan chức cấp trung tại China National Offshore Oil Corp (CNOOC) bị nhà chức trách tới giải đi vào tháng Mười.

Caixin không đề cập trực tiếp đến tên của Chu Vĩnh Khang, nhưng nó chỉ ra mối quan hệ của ông Mễ với con trai của Chu Vĩnh Khang là Chu Tân. Hai nguồn độc lập ở Bắc Kinh cũng xác nhận mối quan hệ giữa Chu Vĩnh Khang và Chu Tân với BBC vào ngày 24/11.

Thỏa thuận với Iraq

Trong tin đưa, Caixin cho biết ông Mễ, 43 tuổi, là người bạn thân của Chu Tân. Trong những năm qua, ông Mễ đã quản lý các doanh nghiệp dầu cho Chu Tân. Chu Tân là cựu Chủ tịch của Công ty dầu và khí tự nhiên Bắc Kinh Zhongxu Yangguang Technology Ltd. Cả hai người này bắt đầu thành lập công ty riêng của mình vào năm 2006, một năm sau khi ông Mã rời CNOOC .

Các nguồn tin nói với Caixin rằng Chu Tân bán các thiết bị sử dụng trong các giếng dầu và khí đốt của công ty dầu khí quốc doanh Missan Oil của Iraq vào năm 2010 và 2011. "Ông Mã đã tiến hành các giao dịch cho Chu Tân,” các nguồn tin cho biết .

Trong cùng năm đó, CNPC, công ty năng lượng lớn nhất của Trung Quốc một thời dưới quyền quản lý của cha ông Chu Tân là Chu Vĩnh Khang, đã mua một hợp đồng dịch vụ kỹ thuật của Halfaya, Iraq. Mỏ này thuộc sở hữu của Missan Oil. Cũng vào khoảng thời gian đó, CNOOC cũng đạt một thỏa thuận tương tự với Missan Oil ở đông nam Iraq.

Caixin cho biết hai người đàn ông này mua thiết bị từ nhiều nhà cung cấp khác nhau của Trung Quốc, và đã cố để tạo ra lợi nhuận bằng cách bán các thiết bị này cho Iraq. " Nhưng vì Iraq từ chối mua thiết bị giếng dầu từ Trung Quốc vì lý do chất lượng , ông Mã đã gửi một số thiết bị của họ sang Hoa Kỳ trước rồi mới đưa tới Iraq."

Các thiết bị, với giá mỗi thiết bị từ 20 ngàn đến 100 ngàn đôla, rốt cùng được các công ty Trung Quốc đóng tại Iraq mua, và kể từ đó vẫn chưa sử dụng. Các nguồn tin cho biết rằng cả ông Mễ và ông Chu "đã dùng quan hệ" để giúp bán các thiết bị tại Iraq.

Image caption Chủ tịch Tập Cận Bình đang mở chiến dịch chống tham nhũng

'Đơn vị đặc biệt'

Theo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã thiết lập một "đơn vị đặc biệt" để điều tra ông Chu Vĩnh Khang. "Cảnh sát trưởng Bắc Kinh Fu Zhenghua sẽ lãnh đạo đơn vị và báo cáo trực tiếp cho ông Tập." Báo này cho hay như vậy, trích dẫn các nguồn thạo tin chống tham nhũng của Trung Quốc nhưng muốn ẩn danh.

Cùng ngày, Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) thông báo trên trên tài khoản Twitter của mình rằng ông Tập đã bắt đầu điều tra "những cáo buộc tham nhũng chống lại các nhà lãnh đạo đã nghỉ hưu Chu Vĩnh Khang." Tin nhắn này được gỡ bỏ ngay sau vừa đăng và CCTV sau đó đổ lỗi cho "tin tặc" đăng thông tin này.

Từng một thời là người đứng đầu ngành an ninh của Trung Quốc, ông Chu Vĩnh Khang đôi khi được mô tả như là Dick Cheney của Trung Quốc. Trong suốt sự nghiệp lâu năm của mình trong hệ thống chính trị mờ ám của Trung Quốc, sự nghiệp của ông Chu kéo dài từ ngành công nghiệp dầu khí với các dịch vụ quân sự và an ninh.

Nhiều người tin rằng việc ông Chu bị thất sủng là vì mối quan hệ của mình với ông Bạc Hy Lai, từng là Bí thư Trùng Khánh, người đã bị kết án tù chung thân hồi tháng trước. "Việc ông Chu bảo vệ đồng chí của ông (Bạc Hy Lai) đã góp phần vào sự sụp đổ chính trị của ông, Financial Times nhận định trong bài ngày 11/10/2013.

Liệu Đảng Cộng sản sẽ thông báo công khai cáo buộc tham nhũng của ông hay không vẫn còn là câu hỏi chưa có câu trả lời.

Nếu Đảng công bố thì vụ này nhiều khả năng sẽ nghiêm trọng hơn vụ bê bối của ông Bạc Hy Lai, bởi vì nó sẽ phơi bày sự chia rẽ giữa giới lãnh đạo đương nhiệm của Trung Quốc, những người cho đến nay miễn cưỡng thừa nhận thực tế chia rẽ sâu sắc trong bộ máy cầm quyền của họ.

Tin liên quan