Thu thập thông tin điện thoại là 'vi hiến'

  • 17 tháng 12 2013
Image caption Nhà Trắng nói ông Snowden cần được trao trả về cho Hoa Kỳ càng sớm càng tốt

Một thẩm phán Hoa Kỳ đã phán quyết việc thu thập dữ liệu điện thoại quy mô lớn của Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) là vi hiến.

Thẩm phán Liên bang Richard Leon nói chương trình do thám của cơ quan này là sự 'xâm phạm tùy tiện'.

Việc thu thập 'metadata' các cuộc gọi, tức số điện thoại, ngày và giờ của các cuộc gọi, đã bị cựu nhân viên NSA Edward Snowden tiết lộ.

Nhà Trắng bác bỏ đề xuất ân xá Snowden nếu anh ngừng rò rỉ thêm tài liệu mật.

Trong phán quyết tại Tòa án liên bang ở Washington DC hôm 16/12, Thẩm phán Leon gọi chương trình theo dõi của NSA là "không có sự phân biệt" và "giúp cho chính phủ lưu trữ và phân tích dữ liệu của từng người sử dụng điện thoại ở Mỹ."

Phán quyết treo

Phán quyết được đưa ra trong vụ kiện của nhà hoạt động Larry Klayman. Klayman sử dụng điện thoại di động của hãng Verizon.

NSA đã yêu cầu Verizon, một trong những hãng điện thoại lớn nhất tại Hoa Kỳ, cung cấp metadata bao gồm số điện thoại, số series của điện thoại của hàng triệu cuộc gọi mà họ xử lý mỗi ngày.

Ông Leon nói nguyên đơn đã chứng minh "bên bị đơn có khả năng thành công lớn trong việc xâm phạm những quyền của người dân được quy định trong Tu chính án Thứ tư và đã gây ra những tổn hại không thể khắc phục đối với họ".

Image caption Snowden đã hoan nghênh phán quyết của tòa án

Tu chính án này ngăn cấm chính quyền lục soát và bắt giữ một cách vô cớ.

Ông ra phán quyết ban đầu chống lại NSA, tuy nhiên phán quyết này được treo lại để Bộ Tư pháp có thời gian kháng án, giúp cho NSA có thể tiếp tục chương trình do thám điện thoại.

Thông qua nhà báo Glenn Greenwald, Snowden đã ra thông cáo hoan nghênh phán quyết này.

"Tôi đã hành động với niềm tin rằng chương trình do thám của NSA không qua được cáo buộc vi phạm Hiến pháp, và rằng công chúng Mỹ xứng đáng có cơ hội được thấy vấn đề này được Tòa phán quyết công khai," Snowden viết, theo New York Times.

"Ngày hôm nay, một chương trình bí mật được một tòa án bí mật cho phép khi bị đưa ra ánh sáng đã bị phán xét là xâm phạm quyền của công dân Mỹ," ông nói.

"Đây chỉ mới là vụ đầu tiên. Sẽ còn nhiều nữa." Snowden viết.

Cựu tư vấn của NSA Stewart Baker nói với BBC rằng phán quyết của tòa có thể được đảo ngược, tuy nhiên phán xét dài và chi tiết của ông Leon sẽ là một "gánh nặng thực sự" cho chính phủ Mỹ.

"Vấn đề này sẽ còn được đưa ra tranh tụng và nó sẽ gây khó khăn cho chính phủ trong nhiều tháng hay thậm chí nhiều năm tới," ông nói.

Bác bỏ ân xá

Hồi thứ Hai, 16/12, Nhà Trắng đã bác bỏ đề xuất ân xá cho ông Snowden, một ngày sau khi một quan chức cấp cao của NSA nói rằng có thể có thỏa thuận để Snowden không rò rỉ thông tin.

Người phát ngôn Nhà Trắng Jay Carney nói chính phủ Hoa Kỳ vẫn đang tiếp tục gây sức ép với Nga trao trả Snowden cho Mỹ.

"Không có bất kỳ sự thay đổi nào trong lập trường của chúng tôi," ông nói với phóng viên.

"Ông ấy [Snowden] đã bị buộc tội ở đây, và ông ta phải được trao trả về cho Hoa Kỳ, nơi mà ông ta sẽ được bảo vệ và đưa ra Tòa đúng luật trong hệ thống tư pháp của chú́ng ta..."

Image caption NSA đang nỗ lực chứng minh sự minh bạch trong quá trình xử lý thông tin thu thập

Hôm Chủ Nhật, ông Richard Ledgett, người đứng đầu tổ công tác của NSA điều tra những thiệt hại do việc rò rỉ của Snowden gây ra, đã đề cập khả năng Snowden được ân xá trên đài truyền hình CBS.

"Tôi cần có những đảm bảo rằng những thông tin còn lại sẽ được bảo toàn, và yêu cầu của những đảm bảo này phải rất cao," ông nói.

Ông Carney nói vào thứ Hai rằng bình luận trên chỉ là 'ý kiến cá nhân' của ông Ledgett, và quyết định như vậy phải được Bộ Tư pháp đưa ra.

Trước đó, giám đốc NSA, tướng Keith Alexander, cũng đã bác bỏ đề xuất này.

"Điều này không khác gì với việc một kẻ bắn chết 10 con tin trong số 50 người mà hắn khống chế và nói rằng nếu ân xá hoàn toàn cho tôi, tôi sẽ trả tư do cho 40 người còn lại".

Hồi đầu tháng này, Alan Rusbridger, biên tập viên của Guardian, tờ báo đã đăng tải nhiều tài liệu Snowden cung cấp, đã nói với các nghị sỹ Anh rằng chỉ có 1% trong số các tài liệu mà Snowden rò rỉ đã được đăng tải.

Hoa Kỳ đã buộc ông Snowden tội ăn cắp tài sản chính phủ, tiết lộ trái phép thông tin quốc phòng và tiết lộ thông tin tình báo mật.

Tin liên quan