Nam Sudan ‘bao trùm trong sợ hãi’

  • 23 tháng 12 2013
Phiến quân Nam Sudan
Image caption Quân đội hai phe tổng thống và phó tổng thống đang đánh nhau ở Nam Sudan

Một quan chức Liên Hiệp Quốc ở Nam Sudan đã mô tả bầu không khí lo sợ và tuyệt vọng ở đất nước này trong khi bạo lực leo thang.

Ông Toby Lanzer, điều phối viên nhân đạo của Liên Hiệp Quốc, nói với BBC về các vụ hành quyết tập thể ở thành phố Bor ở bang Jonglei vốn đã rơi vào tay phiến quân và đang rất bất ổn.

Ông cũng cho biết bên cạnh những người xin vào trú ẩn tại phái bộ của Liên Hiệp Quốc, còn rất nhiều người khác phải trú ẩn trong bụi rậm.

Giao tranh đã bùng nổ giữa quân đội trung thành với Tổng thống Salva Kiir và các binh lính ủng hộ phó tổng thống đã bị cách chức trong vòng một tuần qua.

Mỹ hành động

Trong lúc này, Mỹ cho biết họ đã di tản công dân của họ ra khỏi Bor.

Bốn nhân viên quân sự của Mỹ đã bị thương hôm thứ Bảy ngày 21/12 khi máy bay của họ bị bắn, khiến chiến dịch sơ tán của Mỹ bị ngưng trệ và Tổng thống Mỹ Barack Obama phải xem xét hành động tiếp theo.

“Khi tôi theo dõi tình hình ở Nam Sudan, tôi sẽ có thêm hành động để bảo vệ an toàn cho công dân, nhân viên và tài sản của Mỹ, trong đó có sứ quán của chúng ta ở Nam Sudan,” ông viết trong một lá thư gửi cho các lãnh đạo Quốc hội hôm 22/12.

Trước đó, quân đội Nam Sudan đã xác nhận rằng Bentiu, thủ phủ của Bang Unity giàu dầu mỏ, đã rơi vào tay lực lượng trung thành với phó Tổng thống Riek Machar.

“Bentiu không còn nằm trong tay chúng tôi nữa,” phát ngôn viên quân đội nước này Philip Aguer nói.

Tổng thống Salva Kiir đã buộc tội ông Machar có âm mưu đảo chính.

Điều phối viên Liên Hiệp Quốc Lanzer đã ở Bor trong vài ngày. Ông nói ngày càng có nhiều người dân Nam Sudan chạy trốn.

“Tôi hết sức quan ngại rằng trong vòng một vài ngày tới sẽ không phải là hàng chục ngàn mà là hàng trăm ngàn người bị ảnh hưởng trực tiếp,” ông nói.

“Rất đau lòng khi nghe mọi người nói: “Làm ơn giúp tôi giữ mạng.”

Ông cho biết nguy hiểm ở đất nước này không chỉ đến từ các cuộc giao tranh của quân đội chính quy mà còn từ những nhóm thanh niên mà ông cho là ‘không thể kiểm soát được’.

Sẵn sàng đàm phán?

Chính phủ Nam Sudan nói họ đang cố gắng giành lại Bor và nơi đây đã chứng kiến giao tranh ác liệt trong những ngày qua.

Image caption Tình trạng bắn giết đang diễn ra hàng ngày ở Nam Sudan

Hai binh lính gìn giữ hòa bình Ấn Độ và ít nhất 11 thường dân đã thiệt mạng trong một vụ tấn công vào trụ sở Liên Hiệp Quốc ở Akobo, Jonglei, hôm thứ Năm ngày 19/12.

Hôm 20/12, ông Machar nói rằng quân của ông đã kiểm soát được Bang Unity – bang có nhiều giếng dầu vốn chiếm đến 95% kinh tế Nam Sudan.

Tình hình ở thủ đô Juba rất căng thẳng kể từ khi giao tranh bắt đầu hồi tuần trước.

Một người dân có tên là Mogga Lado nói với BBC: “Tôi đang mua vài thứ cho con trong chợ hôm thứ Ba thì nhìn thấy hai người mặc thường phục bị những người trong quân phục bắn chết ngay trước mặt.”

Cựu phó Tổng thống Machar nói với BBC hôm 21/12 rằng ông sẵn sàng đàm phán với chính phủ nếu các chính trị gia bị bắt được thả và đưa tới một nước trung lập như Ethiopia.

Tổng thống Kiir cũng đã đồng ý đàm phán sau khi gặp gỡ các nhà trung gian hòa giải châu Phi hôm 20/12.

Tổng thống Kiir, vốn thuộc nhóm sắc tộc Dinka chiếm đa số, đã cách chức phó Tổng thống Machar thuộc sắc tộc Nuer hồi tháng Bảy.

Bạo loạn bùng nổ ở Juba hồi cuối tuần trước đã lan rộng giữa các nhóm vũ trang Nuer và Dinka.

Tin liên quan