Bắt đầu đưa chất hóa học ra khỏi Syria

Image caption Chất độc hóa học của Syria sẽ được tiêu hủy trên hải phận quốc tế

Lô chất hóa học đầu tiên của Syria đã được đưa ra khỏi nước này trên một con tàu của Đan Mạch.

Con tàu này, vốn được chiến hạm Nga và Trung Quốc hộ tống, đã rời khỏi cảng Latakia, nằm phía Bắc Syria vào thứ Ba, ngày 7/1.

Việc di dời những chất hóa học nguy hiểm nhất là bước đi đầu tiên trong thỏa thuận được Liên Hiệp Quốc phê chuẩn nhằm giải trừ toàn bộ kho vũ khí hóa học của Syria.

Các tàu của Na Uy và Đan Mạch đã phải hủy chuyến hành trình đầu tiên để thu gom chất độc hóa học từ Syria sau khi giới chức nước này không thể vận chuyển chúng đến điểm giao ước tại Latakia đúng thời hạn.

Tàu vận tải của Đan Mạch sẽ chuyển lô chất hóa học này đến Ý, nơi chúng sẽ được đưa lên một chiến hạm của Hải quân Hoa Kỳ và sau đó, được đưa ra hải phận quốc tế để tiêu hủy trong một thùng chứa đặc biệt làm bằng titanium trên tàu.

Nhiệm vụ giải trừ vũ khí hóa học của Syria hiện đang được Liên Hiệp Quốc phối hợp thực hiện với Tổ chức Cấm vũ khí Hóa học (OPCW).

Đây là thỏa thuận được Hoa Kỳ và Nga môi giới sau khi hàng loạt tên lửa chứa chất độc thần kinh sarin được bắn vào vành đai nông nghiệp Ghouta bao quanh thủ đô Damascus của Syria vào ngày 21/8.

Vụ tấn công đã khiến hàng trăm người thiệt mạng.

Các cường quốc phương Tây nói chỉ có lực lượng của chính phủ Syria mới có khả năng tiến hành cuộc tấn công này, tuy nhiên Tổng thống Bashar al-Assad đã đổ lỗi cho quân nổi dậy.

'Nhiều tháng chuẩn bị'

Trong một thông cáo vào thứ Ba, Liên Hiệp Quốc xác nhận một số thùng chứa những "chất hóa học được ưu tiên hàng đầu" đã được đưa lên tàu vận tải Ark Futura, một trong hai chiếc tàu được giao trách nhiệm thu gom chất hóa học từ Syria.

Chúng sẽ được đưa ra hải phận quốc tế trong lúc chờ những chất hóa học khác được vận chuyển đến cảng Latakia.

Người phát ngôn của Liên Hiệp Quốc nói quy trình tải chất hóa học lên tàu chỉ tốn "vài giờ", nhưng những công đoạn đòi hỏi độ chính xác cao đã được "chuẩn bị trong nhiều tháng".

Liên Hiệp Quốc nói với BBC rằng các chất hóa học được đưa đến từ hai điểm lưu trữ ở Syria, nhưng không nói cụ thể là nơi nào.

OPCW cũng không nêu chi tiết đã có di dời được bao nhiêu trong số 1.300 tấn chất độc hóa học và nguyên phụ liệu của Syria.

"Đây là một bước đi quan trọng để mở đầu cho việc vận chuyển những nguyên liệu này, theo kế hoạch nhằm loại bỏ chúng hoàn toàn", tổng giám đốc của OPCW, ông Mehmet Uzumcu, nói.

Trước đó, việc di dời chất độc hóa học đã bị hủy sau khi chính phủ Syria không thể vận chuyển chúng đến cảng Latika đúng thời hạn ngày 31/12 vì tình hình chiến sự căng thẳng và vì sự có mặt của các phe đối lập trên những con đường chính nối giữa Damascus và Latakia.

Việc giải trừ toàn bộ thiết bị và nguyên liệu hóa học phải được hoàn thành trước giữa năm nay.

Những chất hóa học nguy hiểm nhất bao gồm khoảng 20 tấn hỗn hợp khí lưu huỳnh mù tạt.

Kế hoạch giải trừ vũ khí hóa học của Syria

1. Chính quyền Syria chịu trách nhiệm đóng gói và vận chuyển vũ khí hóa học từ 12 điểm lưu trữ trong nước đến cảng Latakia. Nga đã cung cấp các xe tải bọc thép có tải trọng lớn, trong khi Hoa Kỳ đã gửi đến các thùng chứa và thiết bị định vị.

2. Nga sẽ đảm bảo an ninh cho quy trình tải chất hóa học lên tàu tại Latakia, trong khi Hoa Kỳ sẽ đảm nhiệm việc tải hàng, vận chuyển và cung cấp thiết bị khử độc.

3. Đan Mạch và Na Uy cung cấp tàu vận tải để đưa chất hóa học đến một cảng tại Ý (chưa được công bố), dưới sự hộ tống của các tàu Nga và Trung Quốc.

4. Tại Ý, các chất hóa học nguy hiểm nhất sẽ được đưa lên tàu MV Cape Ray của Hoa Kỳ và đưa ra hải phận quốc tế để thủy phân. Những chất ít độc hại hơn sẽ được đưa lên các tàu của Na Uy và Đan Mạch và chuyển đến các lò tiêu hủy của tư nhân.

Tin liên quan