Iran đóng băng chương trình hạt nhân

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Iran luôn khẳng định chương trình hạt nhân của Tehran là vì mục đích hòa bình

Truyền hình quốc gia Iran nói việc kiềm chế tiến trình làm giàu uranium ở nước này đã bắt đầu.

Bước đi này theo sau thỏa thuận hạt nhân lịch sử nhằm nới lỏng các lệnh trừng phạt quốc tế.

Truyền hình nhà nước nói các máy ly tâm nhằm làm giàu uranium đã được cắt điện tại nhà máy Nantaz.

Các nhà ngoại giao và các quan chức gần gũi với cơ quan theo dõi hạt nhân của LHQ, IAEA xác nhận tiến trình đã bắt đầu.

Đây là một phần thỏa thuận hạt nhân mà Tehran đạt được với Hoa Kỳ, Nga, Trung Quốc và các nước châu Âu hồi tháng Mười Một năm ngoái.

Việc kiềm chế làm giàu uranium sẽ mở đường cho việc dỡ bỏ từng phần các lệnh trừng phạt của EU và Hoa Kỳ, cho phép Iran tái khởi động việc xuất khẩu hóa dầu và buôn bán vàng, trị giá hàng tỷ đôla.

IAEA không chính thức bình luận về kết quả thanh tra, nhưng nói với BBC rằng một bản phúc trình đã được gửi ra cho các bên tham gia thỏa thuận hạt nhân.

Một phái viên của Liên Hiệp Quốc (LHQ) nói với hãng tin AFP rằng Iran đã bắt đầu thực hiện phần việc của mình theo thỏa thuận: "Tất cả đều ổn, mọi yêu cầu đều được họ thực hiện."

Reuters nói đã lấy được một bản bị rò rỉ của bản phúc trình IAEA.

Thỏa thuận hạt nhân nhằm ngăn việc Tehran phát triển vũ khí hạt nhân, tuy Iran luôn nói chương trình hạt nhân của họ chỉ hoàn toàn vì mục đích hòa bình.

Đàm phán hòa bình cho Syria

Trong một diễn biến riêng rẽ, Tổng thư ký LHQ, Ban Ki-moon đã mời Iran tham gia các cuộc đàm phán hòa bình sơ bộ cho Syria tuần này tại Thụy Sỹ, và Tehran đã chấp nhận lời mời.

Ông Ban nói ông đã nhận được đảm bảo rằng Iran sẽ đóng vai trò tích cực nhằm xây dựng được một chính phủ chuyển tiếp.

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Tổng thống Syria, Bashir al-Assad coi cuộc đàm phán hòa bình là cơ hội tốt cho mình

Nhưng nhóm đối lập chính ở Syria nói sẽ rút khỏi các cuộc đàm phán trừ phi ông Ban rút lại lời mời Iran.

Hoa Kỳ nói đó lời mời kèm điều kiện Iran ủng hộ thỏa thuận 2012 về việc chuyển tiếp tại Syria.

Hội nghị hòa bình cho Syria được chuẩn bị từ cách đây hơn một năm và nay rơi vào tình trạng xáo trộn ngay cả khi chưa bắt đầu, phóng viên BBC Kim Ghattas nói.

Bước đi của LHQ dường như đã khiến các quan chức Hoa Kỳ ngạc nhiên, phóng viên chúng tôi nói thêm.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov trước đó nói việc Iran vắng mặt trong các cuộc đàm phán về cuộc khủng hoảng Syria sẽ là "một sai lầm không thể tha thứ", và nói thêm rằng ông hoàn toàn ủng hộ quyết định "đầy trách nhiệm và có đạo đức" của ông Ban trong việc mời Iran.

Các cuộc đàm phán sơ bộ dự kiến sẽ khai mạc tại Montreux vào hôm thứ Tư và sẽ tiếp tục tại Geneva trong hai ngày tiếp theo.

Chính phủ Syria trước đó đã đồng ý sẽ tham dự cuộc họp.

Tổng thống Syria, Bashar al-Assad nói đó là "một cơ hội tốt" để ông chạy đua trong cuộc bầu cử tổng thống, dự kiến diễn ra trong tháng Sáu tới.

Ông cũng loại bỏ nhóm đối lập chính trị chính, Liên minh Dân tốc, khỏi bất kỳ cơ hội có chân bộ trưởng nào trong chính phủ mới; ông nói đó là chuyện "hoàn toàn không thực tế".

Đã có sự tranh cãi về việc liệu Iran, một đồng minh then chốt của Tổng thống Assad, có nên tham gia vào các cuộc đàm phán hay không.

LHQ và Nga muốn Tehran có vai trò, nhưng Hoa Kỳ bảo lưu ý kiến bởi Iran đã không hậu thuẫn cho thông cáo Geneva 2012 theo đó nêu chi tiết về tiến trình chuyển tiếp chính trị ở Syria.

Washington cũng quan ngại về việc Iran triển khai nhân viên quân sự tại Syria và việc Tehran ủng hộ phong trào Hezbollah ở Lebanon, là lực lượng gửi chiến binh tới hỗ trợ quân của ông Assad.

Tin liên quan