Vụ Ferguson: Chọn sai thời điểm thông báo?

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Người biểu tình đập phá một chiếc xe cảnh sát

Tuyên bố không khởi tố sĩ quan cảnh sát Darren Wilson, người bắn chết thanh niên da màu Michael Brown, của bồi thẩm đoàn tòa án hạt St Louis đưa ra không lâu sau 20:00 giờ địa phương, khi màn đêm đã xuống.

Những gì diễn ra tiếp theo đó là điều mà cả người biểu tình và lực lượng thi hành pháp từng trấn an người dân rằng sẽ tránh không để xảy ra.

Cảnh sát được trang bị vũ khí chống bạo động và xe bọc thép đi dẹp đường bằng lựu đạn khói, và ném bình hơi cay vào những người đập phá các cửa hàng để hôi của, và đốt xe hơi – một đêm hỗn loạn và bạo lực.

Kết quả thật tang thương – nhưng liệu thời điểm tuyên bố quyết định trên có đóng vai trò nào đó trong xung đột lớn này? Có tin bồi thẩm đoàn đã đạt quyết định đồng nhất từ đầu giờ chiều.

Không một lời giải thích chính thức nào được đưa ra – Thống đốc Jay Nixon giơ tay lên tỏ dấu như ông bất lực khi được hỏi trong một cuộc họp báo. Một quan chức ở St Louis nói với phóng viên rằng giờ cao điểm cũng là lý do trong việc thông báo chậm, do muốn mọi người có thời gian về nhà an toàn sau giờ làm việc hay từ trường về.

Bản quyền hình ảnh Getty
Image caption Liệu thông báo đưa ra vào buổi sáng có làm sự việc khác đi?

Nhưng trên đường phố Ferguson, nhiều người dân tỏ ra lo ngại về phán quyết trên khi đêm đã xuống – họ nghĩ thông báo vào buổi sáng sẽ thích hợp hơn.

Theo Wesley Lowery của Washington Post, chọn thời điểm thông báo sẽ chẳng thay đổi được gì.

“Người biểu tình vẫn sẽ đi biểu tình, dù là ngày hay đêm,” anh viết trên Twitter.

Bình minh ló dạng cho thấy cảnh một thị trấn tan hoang, nhưng rất nhiều người không có cùng quan điểm.

Nhà hoạt động Al Sharpton gọi thời điểm đưa ra thông báo là vô trách nhiệm và “khiêu khích một cách không cần thiết”.

Nhà phân tích luật Jeffery Toobin nói điều này “ngốc nghếch và nguy hiểm”.

“Điều mấu chốt ở thời điểm đó trong đêm là: rất tối,” ông viết cho CNN.com. “Bất kỳ ai – bất kỳ một ai – cũng biết rằng quyết định về vụ Brown sẽ rất tai tiếng. Quyết định không truy tố, vẫn luôn có khả năng xảy ra, hoặc ngay cả trong trường hợp ngược lại, thì vẫn có thể gây ra biểu tình, thậm chí bạo lực. Kiểm soát đám đông vẫn luôn khó khăn hơn trong bóng tối.”

Quyết định thời điểm công bố không khởi tố là “không thể hiểu được” và chỉ có thể làm khả năng xảy ra bạo lực cao hơn, phóng viên Jelani Cobb của New Yorker nói.

Nhưng, anh nói thêm, đây hoàn toàn thuộc về lỗi thiếu sự chuẩn bị của những người thi hành luật.

“Mặc dù có sự hiện diện đông đảo của cảnh sát, chỉ có một số ít cảnh sát viên giữ vị trí ở đoạn đường W Florissant kéo dài, nơi Brown bị giết,” anh viết. “Kết quả là đã xảy ra nhiều thiệt hại ngắn hạn ở đây đó xung quanh khu vực trạm cảnh sát, nhưng khu vực làng xóm quanh nơi Brown sống thì nhiều tòa nhà bị đốt. Đây hoặc là chiến lược rất tồi tệ, hoặc một lần nữa khẳng định cộng đồng này không được coi là quan trọng dưới con mắt của chính quyền Ferguson.”

Nhà báo tự do ở St Louis, cô Sarah Kendzior cũng đồng ý với quan điểm này.

“Tất cả mọi thứ liên quan tới thông báo – thời điểm, giọng điệu kẻ cả, vào đúng những tuần xe quân sự tuần tra trên đường phố - có vẻ như đã được thiết kế để châm ngòi và khuyến khích cả khu vực,” cô viết trên Politico Magazine. “Và nó đã xảy ra.”

Bản quyền hình ảnh Getty
Image caption Cảnh sát tập trung đông ở nhiều nơi, nhưng lại khá mỏng ở nơi xảy ra vụ bắn Michael Brown

Trên chương trình Morning Joe của MSNBC, người dẫn chương trình Joe Scarborough nói việc chính quyền tiếp tục xử lý sai lầm quan hệ công chúng trong vụ việc này thật “ngoài sức tưởng tượng”.

Thông báo vào ban ngày có lẽ sẽ khuyến khích biểu tình hòa bình, ông nói.

“Và có lẽ điều đó ngoài việc giúp các cảnh sát viên, còn giúp được các chủ kinh doanh nhỏ mà cửa hàng của họ bị đốt phá đêm qua, và giúp cả gia đình (Brown) nữa,” ông nói.

Khách mời chương trình Eugene Robinson nói thêm rằng kết quả hoàn toàn có thể dự đoán được dựa trên cách thông báo được đưa ra.

“Tôi rất ghét các thuyết âm mưu,” ông nói, “nhưng nếu người ta biết sẽ thông báo không truy tố và muốn tách biệt sự chú ý tới phản ứng thay vì chính quyết định đó, thì tôi đoán đây cũng có thể là một cách làm – một cách làm rất tồi tệ.”

Và rõ ràng là có không ít giả thuyết khác, lan truyền trên Twitter, trong lúc bạo lực ở Ferguson đang diễn ra – nào là các quan chức xúi giục đánh nhau, hay cảnh sát tìm cách kiếm thêm tiền làm ngoài giờ.

Bản quyền hình ảnh BBC World Service
Image caption Các giải thuyết xung quanh vụ Ferguson được bàn luận rộng rãi trên mạng xã hội

Trước khi tuyên bố được đưa ra, đã có đồn đoán về việc liệu những ảnh hưởng từ quyết định không truy tố có ngang tầm với cuộc bạo loạn nổ ra ở Los Angeles 22 năm trước, sau vụ tha bổng một cảnh sát da trắng bị cáo buộc đánh đập một người đi xe máy da màu tên Rodney King.

“Hồi ức về vụ việc đó vẫn còn lơ lửng trên bầu trời Ferguson, Missouri,” Javier E David của Grio viết.

Tin liên quan