Mỹ nói phe ly khai 'cướp đất' Ukraine

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Xung đột tiếp tục leo thang bất chấp thỏa thuận ngừng bắn

Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry cáo buộc phe nổi dậy thân Nga ở miền Đông Ukraine "cướp đất một cách trắng trợn".

Nhận định trên của ông Kerry được đưa ra sau khi có một số thông tin nói quân nổi dậy đã mở rộng vùng kiểm soát, vi phạm kế hoạch ngừng bắn.

Ukraine nói Nga chi viện hơn 9.000 quân cho phe nổi dậy, điều mà Moscow đã bác bỏ.

Trong khi đó, các ngoại trưởng từ Ukraine, Nga, Pháp và Đức đã cùng kêu gọi chấm dứt giao tranh, sau cuộc gặp tại Berlin.

Phát biểu sau cuộc họp, Ngoại trưởng Đức Frank-Walter Steinmeier nói dù đây không phải là sự đột phá, "nhưng tôi nghĩ chúng tôi đã nhìn thấy những bước tiến rõ ràng".

Ông cũng nói các bên đã nhất trí trước kế hoạch rút lui vũ khí hạng nặng ra xa 15km so với đường ranh giới được ấn định trong thỏa thuận hồi năm ngoái.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov được hãng thông tấn Interfax dẫn lời nói nếu vũ khí hạng nặng được rút lui, "chúng ta có thể bàn về việc thực sự xuống thang xung đột".

'Chiếm đóng'

Ông Kerry nói xung đột gia tăng là điều "đáng báo động" và nói Hoa Kỳ đang "đặc biệt quan ngại" trước ý định mở rộng vùng kiểm soát ở miền Đông của phe nổi dậy.

"Đây là hành động cướp đất một cách trắng trợn và vi phạm trực tiếp thỏa thuận ngừng bắn tại Minsk mà họ đã ký," ông nói.

Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc, bà Samantha Power, cáo buộc Nga đã leo thang bạo lực.

Bà cũng nói kế hoạch hòa bình mới được Tổng thống Nga Vladimir Putin đề xuất không khác nào một kế hoạc chiếm đóng quân sự.

"Kế hoạch này tìm cách hợp thức hóa những vùng lãnh thổ do quân nổi dậy chiếm được hồi tháng Chín cũng như hợp thức hóa việc quân đội và khí tài của Nga được triển khai trên lãnh thổ Ukraine," bà nói tại phiên họp đặc biệt của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.

"Hãy lật tẩy kế hoạch hòa bình của ông Putin và gọi nó bằng đúng tên - kế hoạch chiếm đóng của Nga".

Bản quyền hình ảnh epa
Image caption Ông Kerry nói tình trạng leo thang xung đột là điều 'đáng báo động'

Ông Puntin đã đề xuất kế hoạch trên hồi tuần trước nhưng Điện Kremlin cho biết Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko đã bác bỏ đề xuất này.

Người phát ngôn của ông Putin nói kế hoạch này kêu gọi hai bên ngừng bắn và rút lui pháo hạng nặng.

Tuy nhiên bà Power nói kế hoạch này sẽ miễn cho Nga các trách nhiệm được quy định trong thỏa thuận tại Minsk, Belarus, hồi tháng Chín, trong đó Moscow hứa sẽ rút lui các binh sỹ và trao trả đường biên giới quốc tế cho Ukraine.

Sân bay 'bỏ trống'

Hơn 4.800 người đã thiệt mạng và khoảng 1,2 triệu người mất nơi ở sau khi quân nổi dậy thân Nga chiếm đóng nhiều khu vực thuộc vùng Luhansk và Donetsk hồi tháng Tư.

Động thái trên diễn ra sau khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea của Ukraine hồi tháng Ba.

Các đợt giao tranh ác liệt nhất trong những ngày gần đây là ở sân bay Donetsk, nơi quân chính phủ và phe nổi dậy đã giành quyền kiểm soát suốt nhiều tháng trời.

Một số tin chưa được kiểm chứng vào tối 21/1 nói quân đội Ukraine đã rút lui khỏi đống đổ nát của công trình này.

Một số thông tin khác cho biết quân nổi dậy đã mở các đợt tiến công mới về phía tây bắc thành phố Luhansk. Xung đột được nói là đang diễn ra ở hai chốt canh dọc một con đường chính.

Hôm 21/1, Tổng thống Poroshenko nói Nga có khoảng 9.000 quân, 500 xe tăng, nhiều pháo hạng nặng cũng như xe bọc thép chở lính ở miền Đông Ukraine.

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Switzerland, ông nói: "Nếu đây không phải là hành động xâm lược, thì như thế nào mới gọi là xâm lược?"

Ông Poroshenko cũng phải rút ngắn chuyến công du tại Davos do tình hình xấu đi tại Ukraine.

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Một vụ nổ đã cắt ngang tuyến đường sắt nối giữa thành phố cảng Mariupol với miền tây Ukraine

Nga đã nhiều lần bác bỏ cáo buộc từ Ukraine và phương Tây rằng nước này đang chi viện quân cũng như vũ khí cho phe nổi dậy.

Tuy nhiên Moscow thừa nhận nhiều 'tình nguyện quân' của Nga đang chiến đấu trong hàng ngũ phe ly khai.

Phát biểu trước thềm đối thoại ở Berlin, Thủ tướng Angela Merkel tỏ ra bi quan về khả năng có một sự đột phá về ngoại giao.

"Tôi không muốn tạo sự kỳ vọng lớn," bà nói.

"Có vẻ như lệnh ngừng bắn đang đứng trước bờ vực đổ vỡ".

Trong một diễn biến khác, Thủ tướng Ukraine Arseniy Yatsenyuk nói một dự luật mới, trong đó nâng quân số của Ukraine lên 250.000 quân, đã được trình lên Quốc hội hôm 21/1.

Con số này cao hơn 68.000 binh sỹ so với trước đây, theo số liệu của chính phủ.

Tin liên quan