Cách phát hiện phi cơ ném bom của Nga

Image caption Lưu ý: Các hình minh họa không theo tỷ lệ tương xứng giữa các phi cơ

Hai chiếc phi cơ ném bom của Nga đã được kèm chặt từ khu vực gần vùng trời của Cornwall, Anh hôm thứ Tư 18/2/2015, là vụ mới nhất trong loạt các vụ tương tự đã từng xảy ra. Việc phát hiện ra một chiến đấu cơ của Nga có khó không, Jon Kelly đặt câu hỏi.

Bộ Quốc phòng Anh nói rằng phi cơ của Nga chưa vào tới không phận Anh, là khu vực 12 hải lý tính từ bờ biển ra nhưng đã xâm nhập vào 'khu vực lợi ích' của Anh, và lực lượng Không quân Hoàng gia Anh (RAF) đã cử các chiến đấu cơ Typhoon lên chặn.

Các phi cơ Nga là loại máy bay Tu-95 MS, mà Nato đặt tên là "Bear-H" ("Gấu-H"), là loại máy bay bốn động cơ ném bom tầm xa, được trang bị cánh quạt phản lực và có đôi cánh rất đặc trưng, không thể nhầm lẫn với các loại máy bay khác.

Bản quyền hình ảnh MOD
Image caption Máy bay ném bom Tu-95 'Bear-H'

Đáng chú ý nhất ở phi cơ Bear, từng được đưa vào sử dụng lần đầu tiên hồi 1956, là bộ racquet trứ danh. Các cánh quạt phản lực quay nhanh hơn tốc độ âm thanh, tạo ra thứ tiếng động riêng và khiến chiếc phi cơ trở thành một trong những "chiến đấu cơ ồn ào nhất từng được sản xuất", theo đánh giá của Justin Bronk từ tổ chức chuyên nghiên cứu về an ninh, quốc phòng Royal United Services Institute.

Bear chuyên chở phi hành đoàn sáu hoặc bảy người và không phải là loại phi cơ nhanh nhất trong đội bay của Nga. Nó đạt được vận tốc chỉ khoảng 575 dặm/giờ (920km/h), nhưng được coi là đáng tin cậy nhất, ông Bronk nói, và có tuổi thọ cao nhất.

Một máy bay ném bom nữa quý vị có thể trông đợi xuất hiện gần với không phận Anh là chiếc Tu-160, được biết đến với tên gọi Blackjack, mà hai chiếc như vậy đã bị các chiến đấu cơ Tornado F3 của RAF chặn lại ngay vùng không phận ngoài khơi Scotland hồi 2010.

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Phi cơ Tu-160 'Blackjack'

Khác với Bear, Blackjack có tốc độ siêu thanh, đạt tới 2.200km/h.

"Nó nặng hơn và nhanh hơn chiếc B1B Lancer của Mỹ [loại máy bay gần tương đương nhất]" Bronk nói. Nó cũng có tầm hoạt động xa hơn và có thể mang theo thêm các hỏa tiễn hạt nhân. Một phiên bản nâng cấp của Tu-160 đã có chuyến bay ra mắt đầu tiên trong tháng 11/2014.

Tiếp đến là máy bay ném bom chiến lược Tu-22M3, cũng là loại phi cơ siêu thanh và có khả năng hạt nhân. "Nó không to bằng Bear hay Blackjack," Bronk nói. "Loại tương tự nhất mà phương Tây có là F-111."

Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Phi cơ Tu-22M3 siêu thanh và có khả năng mang vũ khí hạt nhân

Cánh của nó có khả năng quét ở các tốc độ khác nhau, giúp nó có thể cất cánh nhanh chóng và bay được ở độ cao thấp. Người ta cho rằng có trên 100 chiếc Tu-22M đang phục vụ trong đội bay của Nga.

Thỉnh thoảng, các phi cơ Bear được các phi cơ đánh chặn MiG-31 siêu thanh hộ tống, Bronk nói.

Thuộc nhóm các chiến đấu cơ nhanh nhất thế giới, MiG-31 được trang bị radar, giúp theo dõi 24 mục tiêu ném bom và có khả năng tấn công sáu mục tiêu cùng một lúc.

Tuy nhiên, Bronk nói: "Tuy cực nhanh và mang theo radar nhưng chúng bản chất chỉ là sự cải tiến của thiết kế rất cũ, Mig-25, và không đọ được với Typhoon của RAF trong cuộc chiến không-đối-không."

Bản quyền hình ảnh Alamy
Image caption Phi cơ MiG-31 thỉnh thoảng hộ tống cho các phi cơ Bear

Vụ việc mới đây tại Cornwall (miền tây phần England của nước Anh) nhiều khả năng sẽ không phải là lần cuối cùng các radar phát hiện ra các phi cơ Bear.

Đã từng xảy ra vụ tương tự hồi tháng Giêng, khi hai chiếc máy bay ném bom Bear bị phi cơ của RAF áp tải ra sau khi đã gây ra cái mà Bộ Ngoại giao Anh gọi là "làm gián đoạn hoạt động hàng không dân sự".

RAF đã chặn các phi cơ của Nga tổng cổng tám lần trong năm 2014 và tám lần trong 2013, theo số liệu Bộ Quốc phòng Anh công bố theo Luật Tự do Thông tin.

"Các cuộc săn Gấu" ở ngoài rìa không phận Anh thường xảy ra trong thời Chiến tranh lạnh, mà có lúc xảy ra hàng tuần, phân tích gia chuyên về quốc phòng Paul Beaver nói.

Khi đó, ông nói, mục tiêu chính là để nhằm thử mức độ phản ứng nhanh của RAF.

Mức độ thường xuyên của các cuộc xâm nhập giảm nhiều trong những năm cuối cùng của nhà nước Liên Xô, và dừng hẳn khi Bức tường Berlin sụp đổ.

Tuy nhiên, dưới thời Vladimir Putin, chúng lại được thực hiện trở lại.

Hôm 19/2/2015, Thủ tướng Anh David Cameron nói ông nghi là Nga đang "cố tỏ ra một điều gì đó," và Bronk cũng đồng ý với nhận xét này. "Rõ ràng, đó là cách khua gươm đánh động."