Obama ca ngợi thỏa thuận hạt nhân Iran

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Ông Obama nói thỏa thuận mới sẽ giúp Iran thay đổi cách hành xử

Tổng thống Mỹ Barack Obama nói "99% thế giới và đa số các chuyên gia hạt nhân" ủng hộ thỏa thuận hạt nhân với Iran.

Ông thách thức những người chỉ trích, được cho là một số nhân vật của phe Cộng hòa, đưa ra một thay thế tốt hơn.

Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc tuần tới sẽ bỏ phiếu thông qua một nghị quyết về thỏa thuận nói trên.

Để đổi lấy việc chấm dứt cấm vận, Iran sẽ phải hạn chế các hoạt động hạt nhân của mình.

Ông tổng thống nói sẽ có tranh luận quyết liệt với Quốc hội.

Ngoại giao chiến tranh

Phe Cộng hòa đối lập đã cáo buộc ông Obama là thỏa hiệp vô nguyên tắc.

Ông Obama nói: "Nếu như 99% cộng đồng thế giới và đa số các chuyên gia hạt nhân xem xét việc này và cho rằng thỏa thuận đạt được sẽ ngăn chặn Iran chế tạo bom nguyên tử nhưng anh cãi lại rằng không phải như vậy hoặc ngay cả khi phải như vậy thì hiệu quả cũng chỉ tạm thời, thì anh phải đưa ra được phương án thay thế".

Ông tổng thống nói ông chưa thấy một thay thế nào ngoài hai phương án, hoặc là "giải quyết bằng ngoại giao thông qua thương lượng hay giải quyết bằng vũ lực. Thông qua chiến tranh. Chỉ có hai phương án đó."

Ông Obama nói thêm rằng thế giới sẽ còn nhiều nguy cơ chiến tranh ở Trung Đông hơn nếu không có thỏa thuận với Iran.

Phóng viên Bắc Mỹ của BBC Jon Sopel nói rằng ông tổng thống tỏ ra tự tin vào luận điểm của mình, cho rằng cần ủng hộ thỏa thuận đạt được nếu muốn ngăn chặn Tehran phát triển vũ khí hạt nhân.

Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Iran sẽ cải tạo các lò phản ứng để không sản xuất plutonium dùng cho vũ khí

Thỏa thuận được sáu cường quốc chấp nhận tại Vienna sẽ bắt đầu được thực hiện vào tháng 11, theo Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif.

Tổng thống Iran Hassan Rouhani nói thỏa thuận này chứng tỏ rằng cách thức "đối thoại xây dựng" đã mang lại hiệu quả.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong khi đó lên án thỏa thuận mà ông gọi là "lỗi lầm lịch sử kinh khủng".

'Chiến thắng của Iran'

Ông Obama đã bày tỏ hy vọng là thỏa thuận mới sẽ khuyến khích Iran hành xử khác đi, bớt "ủng hộ khủng bố và thông qua các bên khác để làm mất ổn định Trung Đông".

Ông nói Hoa Kỳ sẽ tìm kiếm thêm hợp tác của Iran để chấm dứt các cuộc xung đột tại Syria và Yemen.

Ông kêu gọi các nghị sỹ đánh giá thỏa thuận "dựa trên các số liệu chứ không dựa trên chính trị".

Quốc hội Mỹ có 60 ngày để xem xét và thông qua.

Trong giai đoạn từ 2006-2010 Hội đồng Bảo an LHQ đã thông qua sáu nghị quyết yêu cầu Iran chấm dứt làm giàu uranium, vốn có thể sử dụng để chế tạo bom nguyên tử.

Giới ngoại giao nói với hãng thông tấn Reuters rằng Hoa Kỳ sẽ công bố một văn bản dự thảo thay thế cho các nghị quyết trước, trong có ghi rõ cơ chế trừng phạt ngay lập tức nếu như Iran vi phạm thỏa thuận.

Cả 5 thành viên thường trực Hội đồng Bảo an - Mỹ, Anh quốc, Pháp, Nga và Trung Quốc, đều đã ký vào thỏa thuận với Iran, bên cạnh Đức.

Tin liên quan