Nato chỉ trích Nga về vụ xâm phạm không phận

Bản quyền hình ảnh EPA
Image caption Bộ Quốc phòng Nga công bố hình ảnh không kích Syria hôm thứ Hai 5/10, hình nhỏ góc trái là khu vực bị đánh bom

Nato tuyên bố việc Nga xâm phạm không phận Thổ Nhĩ Kỳ hồi cuối tuần “không giống như sự nhầm lẫn”.

Tổng thư ky Nato Jens Stoltenberg nói Nga không có “giải thích thực sự” về vụ việc.

Nga tuyên bố vụ xâm phạm hôm thứ Bảy chỉ ngắn ngủi và do thời tiết xấu.

Thổ Nhĩ Kỳ thì nói còn có vụ xâm phạm thứ hai xảy ra hôm Chủ nhật 4/10.

Nato đã kêu gọi Nga chấm dứt các cuộc không kích nhắm "vào phe đối lập Syria và dân thường". Nga nói rằng họ đang nhắm mục tiêu Nhà nước Hồi giáo (IS) và các nhóm Hồi giáo khác.

Việc ngăn chặn hôm thứ Bảy diễn ra gần Yayladagi ở khu vực Hatay tại miền nam, Thổ Nhĩ Kỳ cho biết.

28 thành viên Nato, bao gồm cả Thổ Nhĩ Kỳ, ra thông cáo cảnh báo "sự nguy hiểm cao độ của hành vi vô trách nhiệm như vậy" và thúc giục Nga "chấm dứt".

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Chiến đấu cơ Nga cất cánh tại căn cứ quân sự Hmeimim tại Syria

‘Đầy nguy hiểm’

Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry nói Thổ Nhĩ Kỳ hoàn toàn có quyền bắn hạ máy bay xâm phạm.

"Lực lượng vũ trang Thổ Nhĩ Kỳ đã được lệnh rõ ràng", Thủ tướng Ahmet Davutoglu tuyên bố trên truyền hình Thổ Nhĩ Kỳ. "Ngay cả nếu đó là một con chim xâm phạm không phận, nó cũng sẽ bị chặn".

Nhưng ông giảm nhẹ khả năng xảy ra ‘khủng hoảng Thổ Nhĩ Kỳ-Nga' và nói rằng các kênh liên lạc giữa hai nước vẫn mở.

Phát ngôn viên Liên Hiệp Quốc Stephane Dujarric bày tỏ quan ngại sự nguy hiểm của việc có ‘rất nhiều quốc gia và liên minh khác nhau’ thực hiện các chiến dịch không kích Syria và nói rằng tình hình ‘đầy nguy hiểm’. Ông kêu gọi tiếp tục tập trung tìm giải pháp chính trị cho cuộc xung đột.

Chiến dịch không kích của Nga đã bắt đầu hôm 30/9. Moscow tuyên bố họ nhắm vào các mục tiêu IS và các nhóm Hồi giáo khác. Syria nói hôm thứ Hai 5/10 rằng các cuộc không kích đã được Nga lên kế hoạch trong nhiều tháng nay.

Bộ Quốc phòng nước này cho hay 10 mục tiêu đã bị tấn công trong 15 đợt không kích hôm thứ Hai 5/10. Trong số các mục tiêu Nga nói là đã triệt hạ có:

  • 20 xe tăng của quân đội Syria mà phiến quân chiếm được
  • hai đài chỉ huy của IS, một gần Damascus và một ở Aleppo
  • hai kho đạn ở tỉnh Homs

Tổng thống Putin phủ nhận rằng đã có dân thường thiệt mạng trong tuần qua nhưng chứng cứ tại hiện trường cho thấy điều ngược lại.

Thổ Nhĩ Kỳ và các thành viên khác của liên quân do Hoa Kỳ dẫn đầu tại Syria nói rằng mục tiêu chính trên thực tế là các nhóm đối lập Syria chống Tổng thống Assad.

Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Nato mô tả việc Nga xâm phạm không phận Thổ Nhĩ Kỳ là ‘hành vi vô trách nhiệm

Gây quan ngại

Nato tuyên bố các cuộc không kích của Nga đã không nhắm mục tiêu là IS, nhưng nói rằng họ nên ‘tập trung nỗ lực’ làm điều này.

Hôm thứ Hai 5/10, ông Vladimir Komoyedov, người đứng đầu Ủy ban quốc phòng Nga cho biết, Nga không loại trừ khả năng sử dụng tàu chiến để tấn công các mục tiêu của phiến quân.

Jonathan Marcus, phóng viên quốc phòng và ngoại giao của BBC phân tích:

Việc Nga xâm phạm không phận Thổ Nhĩ Kỳ đã khiến Nato quan ngại. Các đại sứ của liên minh quân sự mô tả đó là ‘hành vi vô trách nhiệm’.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry cũng bày tỏ quan ngại, lưu ý rằng đây ‘chính là điều mà’ Washington đã cảnh báo và muốn Nga hội đàm để tránh sự cố trên không trung.

Thổ Nhĩ Kỳ đã bắn hạ một chiến đấu cơ Mig của Syria tháng 3/2014. Một chiếc khác của Syria, có thể là máy bay trực thăng, bị bắn rơi tháng 5/2015.

Nato kêu gọi Nga dùng ‘mọi biện pháp cần thiết’ để bảo đảm việc xâm phạm không tái diễn. Trong khi đó một số nguồn tin Hoa Kỳ cho rằng, việc xâm phạm không phải là điều ngẫu nhiên, và phi công Nga biết chính xác những gì họ làm.

Khi chiến dịch không kích của Nga tăng cường độ, việc này minh chứng cho các nguy cơ tiềm tàng.

Tin liên quan