Dân tỵ nạn Afghanistan và thảm họa nhân đạo

Bản quyền hình ảnh AFP

Hàng trăm ngàn người tỵ nạn Afghanistan ở châu Âu, Pakistan và Iran đang bị Liên minh châu Âu, cơ quan Liên Hiệp Quốc và chính phủ các nước trong khu vực buộc phải trở về nhà ở Afghanistan.

Một cuộc khủng hoảng nhân đạo vô tiền khoáng hậu có khả năng thành sự thật khi những người tỵ nạn - nhiều người trong số họ bần cùng - trở lại đất nước bị Taliban tấn công nhiều tỉnh thành.

Hơn nữa, những tháng mùa đông khắc nghiệt tại nước này đang đến gần, nguồn cung cấp nhu yếu phẩm rất hạn chế. Chính phủ ở Kabul không có nguồn lực để giúp những người tỵ nạn tái định cư vì họ tập trung vào cuộc chiến, bảo vệ các thành phố lớn.

Tại cuộc họp ở Brussels hôm 5/10, 70 nhà tài trợ quốc tế, gồm Liên minh châu Âu, cam kết dành 15,2 tỷ đôla cho ngân sách phát triển Afghanistan đến năm 2020. Kinh phí cho quân đội Afghanistan - khoảng 5 tỷ đôla mỗi năm - sẽ được cấp riêng.

Bản quyền hình ảnh Reuters

Tuy nhiên, sự hào phóng đó đi cùng một thỏa thuận là Afghanistan phải tiếp nhận sự trở lại hơn 200.000 người tỵ nạn Afghanistan tràn vào châu Âu năm ngoái - một phần trong số một triệu di dân đến châu Âu mà người Syria chiếm đa số.

EU có thể chấp nhận nhiều người tỵ nạn Syria vì họ coi Syria là một vùng chiến sự, nhưng không xem Afghanistan là khu vực chiến tranh dù quốc gia này đang bị chiến tranh tàn phá.

'Bia đỡ đạn'

Định nghĩa trước đây của EU rằng Kabul là nơi trú ẩn an toàn không còn đúng khi khoảng nửa chục tỉnh lỵ bị quân Taliban bao vây.

EU sẽ xây dựng một nhà ga mới tại sân bay Kabul để tiếp nhận những người tỵ nạn đang đến.

Federica Mogherini, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU, bác bỏ thông tin cho rằng EU viện trợ cho Afghanistan có điều kiện là chính phủ Kabul nhận trở lại người tỵ nạn.

Bản quyền hình ảnh AFP

Tương tự như vậy, Pakistan có kế hoạch hồi hương 1,6 triệu người đã đăng ký và một triệu người tỵ nạn Afghanistan khác không đăng ký - nhiều người trong số họ đã sống ở Pakistan kể từ cuộc xâm chiếm Afghanistan năm 1979 của Liên Xô.

Đến thời điểm này, khoảng 200.000 người Afghanistan đã buộc phải lên đường về nhà, chỉ tính riêng trong tháng 9/2016 là 98.000 người, theo Cao ủy tỵ nạn Liên Hiệp Quốc (UNHCR).

Islamabad ấn định thời hạn tháng 3/2017 là hạn chót tất cả những người tỵ nạn sẽ phải rời đi. Quân đội Pakistan quy trách nhiệm cho những người tỵ nạn Afghanistan về việc tham gia hành động khủng bố ở Pakistan dù hầu hết nghi phạm bị bắt giữ và đưa ra trước báo giới là công dân Pakistan.

Không hề thông báo, cảnh sát Pakistan truy lùng người Afghanistan và buộc họ rời khỏi nước này ngay. UNHCR cấp 400 đôla cho mỗi người tỵ nạn đã đăng ký như một khoản trợ giúp.

Iran, quốc gia đang chứa một triệu người tỵ nạn, thuyết phục một số người Afghanistan về nước.

Những người Afghanistan ở Iran đang bị dùng làm bia đỡ đạn trong các cuộc chiến ở Trung Đông. Họ dễ bị khuất phục vì tương lai vô định trong lúc thiếu nguồn tài nguyên và việc làm trong khi Iran hứa hẹn cấp quốc tịch cho họ.

Còn gì đáng buồn hơn khi chính phủ, các cơ quan viện trợ hoặc bất kỳ nhóm nào khác không còn thiết tha tìm giải pháp công bằng hơn đối với vấn đề người tỵ nạn Afghanistan.

Trong bối cảnh chiến tranh và nghèo đói, không ai lên tiếng cho những người Afghanistan đang phải đối mặt với nhiều khó khăn và bi kịch trước mắt.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan