'Kaayyoo Haacaaluu itti fufsiisuun, gaafan isa dhabe waadaan ofii galedha'

Ibsa waa'ee viidiyoo,

Yoosan Geetaahuun gosoota dorgommii sadiin injifateera

Badhaasa Haacaaluu Hundeessaa isa jalqabaa Finfinneettii Roobii raawwate irratti gosoota badhaasaa 10 keessaa sadii kan injifate Artist Yoosan Geetahun, badhaasni kuni miira gammachuu addaa akka itti uume hima.

“Viidiyoo bareedaa baranaa, sirba cimaa baranaa, fi yeedaaleessaa cimaa baranaa kan jedhuunin injifadhe. Ani qofaakoo hin sirbu, namoota baayyeefin kennasi. Kanaafin badhaasa yeedaleessaa kanattis hammatame.”

Artist Yoosan maqaa Haacaaluutiin badhaasa argateen daran gammaduu hima.

“Gammachuu guddaatu natti dhagahame. Bu’aa dadhabii keetii dhaabbanni seena qabeessi akka dhaabbata Haacaaluu Hundeessaa kanarraa badhaafamuu kiyyatti guddaan gammade,” jedha.

Badhaasni Haacaaluu Hundeessaa kuni namoota aartii Oromoo keessatti ifaajee guddaa godhanii fi beekamtii hin arganne baasee kan beeksise ta’uun adda isa taasisas jedha.

Kaayyoon badhaasichaa aartii jajjabeessuudhaan leegaasii Haacaaluu Hundeessaa itti fufsiisuu waan ta’eef galma gahiinsa kaayyoo kanaatiif akka hojjetus hime.

“Akka hiriyaa Haacaaluutti, akka hangafa kiyya kanin ani jala deemee guddadhe ta’ettis kaayyoo Haacaaluu qabadhee itti fufsiisuun ergan gaafa isa dhabeetii waadaan ofii galedha. Ammalleen daanduma sanarran jira. Ani Haacaaluun kufee ‘jabaadhuu itti fufi’ waan naan jedhe natti fakkaata. Anis imala sana qabadheera,” jedha Yoosan.

Badhaasichi kaayyoo Haacaaluu itti fufsiisuun caalaatti namootni walitti dhufanii akka hojjetan, qulqullinarratti akka xiyyeeffatan waan gargaaruuf guddina Aartii Oromootiifis gumaacha guddaa qabaata jedha.

Yoosan Galmi Badhaasni Haacaaluu Hundeessaa kuni iddoo wellisichi itti ajjeefametti osoo ijaaramee badhaasichi achitti taasifamee daran gaarii taha yaada jedhus qaba.

Kookeet Asaffaa ammoo gama weellistuu cimtuu haaraa bara kanaa jedhuun injifatte.

Sirba qeentee tokko kan ‘Irbuu Gootaa’ jedhu qofa akka hojjettee fi sirba ishee jalqabaa kanaan badhaasaa seena qabeessa kanaa injifachuutti akka gammaddes himti.

“Ani nama lafaa dhufaa takka jedhee jalqabaa jirudha. Badhaasni Haacaluu kuni warra akka kiyyaa reefu dhufaa jiru kana jajjabeessuun isaa baayyee na gammachiise. Namootni haaraan reefu gara aartii dhufanis ana ilaalaanii ni onnatu,” jetti.

Badhaasichi fuula duratti hojii babbareedaa akka hojjettuuf imaanaa akka itti kennameetti akka ilaaltus himti.

Ibsa waa'ee suuraa,

Weellistuu Kookeet Asaffaa

Sisaay Asaffaa ammoo walaleessaa cimaa bara kanaa gama jedhuun injifate.

Inni guyyaan Haacaaluun ajjeefame gadda dachaarra akka ture yaadaata.

“Waxabajjii 22 suni anaaf guyyaa gadda dachaa ture. Haacaaluus, abbaa kiyyas guyyaa sanan dhabe. Abbaa kiyya ganama, Haceemmoo galgalan dhabe. Haacaaluun guyyaa wareegame sana naaf bilbilee najajjabeessee ture. Galgala sana gadda lama keessaa ta’ee akkan itti dabarse yoomiyyuu hin dagadhu,” jedha.

Badhaasicha miira lama keessa ta’ee akka hirmaates hima.

"Hacee nama fakkaatu, nama dhugaadhaaf jiraate, nama Oromoof jiraate dhabne. Kana osuma gaddinuu akka nama tokkootti badhaasicha moo’achuuttis gammadeera,” jedha.

Guyyaa Haacaaluun ajjeefame sana gadda cimaa lamaan kana keessa ta’een sirba Anduaa’lem Gosaa sirbe “Huurse Gannaalee, Uruurse Gibeenii… Haceekoo si’eegeen dadhabe,” sirba jedhu walaloosaa kanin barreesse jedha Sisaay.

Ibsa waa'ee suuraa,

Sisaay Asaffaa walaleessaa cimaa badhaasa Haacaaluu Hundeessaa jalqabaa

Namni baayyeen Haacaaluu weellisaa ta’uusaa qofaan beeka kan jedhu Sisaay, Haacaaluun ayyaantummaa nama qabu ta’uu hima.

“Haacaaluun beekumsisaa, garraamummaansaa, ayyaantummaansaa weelluudhaaan oli. Hacee wajjin gaafa teechu beekumsa hedduu irraa baratta. Inni weellisaa waan bara dhufuu beekudha. Dhiigni isaa dhiiga qulqulluudha. Hanga dhugaan dhiigasaa galtutti biyyuu waan fayyu natti hin fakkaatu,” jedha.

Hojiilee aartii walaloodhaan Haacaaluun hojjechuuf yaadaa ture milkeessuuf akka hojjetus hima.

“Haacaaluun hiriyaa kiyya. Quuqqaa garaasaa ture nan beeka. Waan inni gungumee hin fixin, waan inni sirbee hin fixin yoon itti fufe jedheen yaada. Sagalees yoon qabaachuu baadhe walaloodhaan waan inni dubbatee hin fixin waanuma xiqqoollee irraan dubbadha jedheen yaada,” jedha Sisaay.

Badhaasni jalqabaa Haacaaluu Hundeessaa kuni sirboota qofaarratti kan fuulleffateedha.

Ta’us qabiyyeewwan sirbaa kudhaniin kanneen badhaafamaniin addattis namootni ogummaa aartii keessatti hirmaatan biroos badhaafamaniiru.

Weellistuu Haloo Daawwee, Ibraahim Adamii fi Zarihun Wadaajoo gumaacha aartii Oromoof taasisaniin dhuunfaa dhuunfaan qarshii kuma 100 fi kuma 50 badhaafaman.

Artiist Alii Birraa ammoo badhaasa wellisaa umrii guutuu yoo argatu namootni suuraawwan weellisaa Haacaaluu Hundeessaa babbareedoo ta’an kaasanii turanis beekamtii argataniiru.