Lammiileen Laaybeeriyaa nama Elan Joonsan Sarliif bakka buusan filachuufi

Hojjettoonni filannoo komishinii filannoo biyyaalessaa keessatti sanduuqa fi meeshaalee filannoo bira yeroo darban, Monoroviyaa, Laaybeeriyaa, A.L.A Onkololeessa 09, 2017 Image copyright Reuters
Goodayyaa suuraa Waraanni waliini A.L.A bara 2003 erga dhaabate as filannoon kuni kan 3ffaati

Lammiileen Laaybeeriyaa buufata filannootti dhaquun pireezidaantii dubartii Afrikaa kan jalqabaa fi badhaasa Noobeelii badhaafaman kan bakka bu'an filachuuf jedhu.

Dorgomtoonni cimaan adde Sarliif dorgoman taphataa kubbaa miilaa duraanii Joorj Wiihaa fi itti-aanaa pireezidaantii Joseef Bowakaayiitu dha.

Laaybeeriyaan garboota Ameerikaan A.L.A jaarraa 19ffaa keessa kan hundeeffamte yoo ta'u waggoottan 73'f aangoo karaa nagaan wal dabarsuun rakkoo ture.

Biyya waraana waliini waggaa 14'f ture keessaa reefu bayyanachaa jirtutti ummanni karaa nagaan akka filatu adde Sarliif dhaamaniiru.

''Filannoon keessan waa'ee kessaniifi waa'ee maatii keessaniiti - dhaabas miti, sanyiis miti,'' jechuun ummatatti dhaamaniiru.

Walumaa gala dorgomtoonni 20 teessuma pireezidaantiif dorgomu.

Kunneenis hojii gaggeessaa olaanaa duraanii dhaabbata Kokaa Koollaa Aleekis Kaammings fi modeela akkasumas haadha warraa duraanii Joorj Wiihaa Maakdellaa Kuuppar fa'i.

Adde Sarliif bulchiinsa marsaa lama booda aangoo gad-lakkisuuf jedhu.

Image copyright AFP
Goodayyaa suuraa Wiihaan yeroo sadaffaaf teessuma pireezidaantiif dorgomaa jiru

Hogganaan duraanii biyyatti Chaarlis Teeylar finciltotaan A.L.A bara 2003 aangoorraa buufamani waggaa sadii booda adde Sarliif A.L.A bara 2006'tti aangootti dhufan.

Obbo Teeylar yakka waraanaa biyya ollaa Seeraaliyoonitti hojjetanif waggaan 50 itti murtaa'e Yunaayitid Kingdamitti hidhaa jiru.

Haadha warraa duraanii Teeylar akka waliin dorgomanif kan ofitti fidan Joorj Wiihaan yeroo 3ffaaf dorgomaa jiru.

Adde Sarliif obbo Bowakaayiif duula na filadhaa taasisuu dhabuun isaanii waldhabdeen gidduu akka jiru akka shakkamu godheera.

Image copyright EPA
Goodayyaa suuraa Obbo Bowakaayin A.L.A bara 2006 eegale itti-aanaa pireezidaantii biyyatti ta'uun tajaajilaa jiru

Namoonni miiliyoona 2.2 ta'an filachuuf kan galmaa'an yoo ta'u filannoon mana marees erga takkaa taasifama.

Hiyyuummaa hir'isuu, malaanmaltummaa, akkasumas Lixa Afriikaatti nageenya amansiisaa fiduuf hojjechuu kan jedhan dhimmoota yeroo duula filannoo ka'ani dha.

Laayberiyaan biyyoota addunyaa hiyyuummaan maqaan dhahamu keessaa tokko dha. Ummata biyyatti keessaas walakkaa ol hiyyuummaa keessa jiraata.

A.L.A bara 2014- 15'tti biyyoota Lixa AfrIikaa Iboolaan weerare keessaa tokkoo fi lammiileen 11,300 ol jalaa du'uun kan yaadatamu.

Odeessa kana irratti dabalata