Ministirri muummee Jaappaan Shiinzo Abee dhimma Kooriyaa Kaabaa irratti fala barbaaduuf waadaa seenan

Muummichi ministiraa Jaappaan Shinzo Abee dorgomaa mana maree gadi-aanaa filatama jedhame eegamu dura mallattoo yeroo kaa'an Image copyright Reuters
Goodayyaa suuraa Shinzo Abeen filannoo atattamaa kana Fulbaanatti dubbatan

Muummichi ministiraa Jaappaan Shinzo Abee erga sagaleen hanga yoonaa walitti qabame akka irra-aanan agarsiisee booda dhimma Kooriyaa Kaabaa irratti ''ciminaan akka fuulleeffatan'' dubbatan.

Obbo Abeen dhimmoota ''yaachisiisaa'' Jaappaan qunnamaa jiru fala itti kennuuf jecha kan isaan yeroon filannoo osoo hin ga'in akka filatamu taasisan .

Miidiyaaleen biyyatti akka gabaasanitti qindoominni dhaaba biyya bulchuu paarlaamaa keessaa harka lama sadaffaa argateera.

Kuni immoo obbo Abeen waraana addunyaa lammataa booda heera Jaappaan bahe fooyyesuu isaan dandeessisa.

Kanaan dura muummichi ministiraa Abeen waraanni biyyattii akka fooyya'u yaada kaasani ture. Raayyaa ittisa biyyaa Jaappaan cimsa jedhanis qeeqxonni loltuu waraanaaf qopheessuufi jedhaniiru.

Filannoo booda obbo Abeen dubbii dubbataniin: ''Filannoo irratti akka waadaa seeneetti, wanti amma dafee raawwachuu qabu dhimma Kooriyaa Kaabaa cimee fala itti barbaaduu dha.. Isaaf dippilomaasiin cimaa barbaachisa.''

Gaazexessaan BBC Rupart Wingfild-Heyis akka jedhutti dhimmi Kooriyaa Kaabaa obbo Abeen akka filataman isaan gargaareera.

Ji'oota lama dura dhimma siyaasaa saaxila baheen maqaan isaanii baduus erga Kooriyaan Kaabaa odola Jaappaan irratti misaa'ela lama furguggiste as maqaan isaanii bade deebisaniiru.

Image copyright Reuters
Goodayyaa suuraa Mormitoonni rakkoo godhachuun isaanii obbo Abeen akka milkaa'an isaan gargaarera jedhan gaazexessitoonni

Miidiyaaleen biyyatti akka gabaasanitti dhaabni siyaasaa obbo Abee, Liberaal Dimokraatik Paartii (LDP), Paartii Komeeyitoo waliin qindoomuun teessuma mana maree gadi-aanaa Jaappaan 465 keessaa 312 mo'aniiru.

Kana jechuun heerri biyyatti akka fooyya'uuf akka irratti mari'atamu gochuu isaan dandeessisa.

Obbo Abeen hima waraana dhorkuu fi keeyyata 9 jedhamuun beekamu keessa deebi'ani ilaaluuf yaada kaasani ture.

Gaazexessaan BBC akka jedhetti dorgomtoonni mormituu biyyattii rakkoo keessa jiraachuun isaanii obbo Abeen akka milkaa'an isaan gargaareera.

Yeroo filannichaa qindoomina dhaaba siyaasaa Konservaativ Paartii of Hop jedhamuufi bulchituu magaalaa Tookiyoon Yurikoo Koyikee hogganamuu hin milkaa'aa jedhame eegame ture.

Image copyright AFP/Getty Images
Goodayyaa suuraa Addee Koyikeen bu'aa filannoo dhabaniif itti-gaafatamummaa nan fudha jedhan

Boodarra garuu dhaaba siyaasaa Konstitushinaal Dimokraatic Paartii jedhamuun caalameera. Dhaabni kuni dorgomaa cimaa ta'eera. Karoora obbo Abeen keeyyata 9 fooyyessuuf yaadanis ni morma.

Addee Koyikeen dhimma biraaf Faransaay Paariis kan jiran yoo ta'u, bu'aa filannoo bade irratti dubbi dubbataniin itti-gaafatamummaa nan fudha jedhaniiru.

Filannoo kana Shinzo Abeen mo'uun isaanii Fulbaana dhufu irratti filannoo taasifamuun yeroo sadaffaaf dura taa'aa dhaaba siyaasaa Liberaal Dimokraatik Paartii (LDP) ta'uun filatamu danda'u.

Kunimmoo A.L.A bara 2012 irraa eegale bulchaa kan jiran Shinzo Abeen seenaa biyyattii keessatti muummicha ministiraa yeroo dheeraaf biyya bulchan isaan taasisa.