Itoophiyaa keessatti bakka buuteen isaanii kan dhabame Profeesarri lammii Jarman hanga ammaatti faanni isaanii hinargamne

Piroofesar Dark Image copyright Moritz Loos

Yunivarsitii Finfinnee damee arkitekchara, ijaarsaa fi misooma magaalaa keessa barsiisaa fi qorataa kan ta'an profeesarri lammii Jarman Dark Doonaaz erga dhabamanii ji'a tokkoof guyyoota 17 ta'eera. Akkaataan badiisa isaanii hanga yoonaatti iccitii wayita ta'u, bakka isaan jiran ilaallatee wanti dhagahame hinjiru.

Hiriyoota isaanii fi namoota waliin hojjetan ta'uun gara paarkii biyyooleessaa Omoo fi Maagoo daawwii fi oggummaa uummata naannoon ijaarsa godhamuu irratti qorannoo geggeessuuf akka deeman mucaan isaanii Moortiiz Luus BBC'f kan ibsite.

Ka'umsa isaanii naannoo Laga Awaash godhachuun karaa bahaa Nyaangaatoom achiis gara naannoo Miguluu, isa boodas gara Kibba Maagootti deemaa turan. ''Paarkiin Maagoo daawwatoota hedduun kan daawwatamuu wayita ta'u kan isaan dhaqanis karaa Kaabaati'' jechuun hiriyaan isaanii ni dubbatu.

Paarkiin naannoo kibba biyyattitti argamu kun Finfinnee irraa km 782 fagaata. Paarkii kana karaa kibbaa galuun kan hin amaleeffatamiin haa ta'u malee, wayita kallatti Miguuluu irraa dhufan karaa sana galama. Utuma deemaniis gara bosona guddaa fi karaa itti konkoolaataan irra deemu hinqabne gahan.

Hiriyaan isaanii akka jedhanitti waggaa 7 dura achirra darbanii kan beekan ta'ullee, waggaa sadi as garuu konkolaataan karaa sanarra deemee hinbeeku.

Mooritz akka jedhanitti karaan konkoolaataaf qophaa'ees hinjiru waan ta'eef karaa hinsirreeffamin kanarra deemsa itti fufan.

Keessattuu guyyaa sanatti hurriin waan tureef haalla qilleensichaa irra caalaa rakkisaa godhee akka ture dubbatu.

Daandiichis bosona walxaxaa keessa gahuu isaa irra kan ka'e bakka jirru baruun waan nu dadhabsiiseef profeesar Dark konkoolaata keessa bu'uun naannicha xiinxaluu akka jalqaban hiriyaan isaani kun dubbatu.

Naannoo daqiiqaa 10'f boosana keessa galuun daandii agarsiisuuf yaalaa turani.

Daqiiqoota hedduuf garuu utuu hindeebi'in waan hafaniif haala kanaan kan nahan hiriyoonni isaanii faanaa isaanii hordofuun sakkatta'uu jalqaban.

Moobaayila isaanii fi GPS (meeshaa kallatti jiran agarsiisu) konkoolaata keessatti dhiisanii waan bu'aniif xuruumbaa konkoolaataa iyyisiisnuyyu homaa hin gargaarre. Bakki sun bosona baay'ee walxaxaa waan tureef sagaleen keenyas ta'e kan konkoolaata meetera 50 caalaa fagaatee deemuu hindanda'u.

Image copyright Moritz Loos

Ni dhufu jechuun ifaa ibsuun muka irratti fannifne halkan guutuu eegaa bulle.

Itti daballees bilbila saatalayitii yeroo muddamaa dhabbata Jarman kan ta'e GIZ'tti goone.

Borumtii isaas angaawoonni naannoo sana barbaacha irratti kan bobba'an wayita ta'u guyyoota itti aanuttis ministeerri dantaa alaa fi raayyaan waraana biyyattii haala cimaan barbaacha isaanii irra guyyaa 10'f kan turan ta'ullee faanni isaani argamuu hindandeenye. Itti dabaluunis saree fi helekooptara fayyadamuunis akka barbaachi geggeeffame dubbatu.

Obbolleettii fi ijoolleen isaaniis gara Itoophiyaa dhufuun barbaacha godhaa turaniiru.

Naannoo sana sirritti akka beekan fi waggoota heedduuf biyyoota adda addaa keessa deemaa kan turan ta'uu isaani kan dubbatan obbo Moortiiz, lubbuun akka jiru nan amana jedhaniiru. Tarii bishaan barbaacha gara laga Maagootti gad bu'uu danda'a, nama akka salphaatti naannoo fi haala ciccimoo keessa darbuu danda'u ta'eef tari yoona araddaa tokkotti siquun namoota bira buufatee jiraachuu mala jechuunis dubbataniiru.

Suuraa proofeesara kanaa baay'isuun naannoo jiran sanatti kan bittimmaa'ee wayita ta'u, nama isaan argee gabaasees badhaasa birrii kuma 25 akka argatu dubbataniiru.

Profeesar Dark eenyu?

Namni waggaa 56 ta'an proofeesar Daark erga teessoo isaanii Finfinne godhatanii waggoota sagal lakkofsisaniiru.

Damee arkitektii, ijaarsaa fi misooma magaalaa Yuniversitii Finfinneetti barsiisaa fi qorataa ta'uun kan turan wayita ta'u waggoota dheeraafis Jarmanitti kan argamu Yunivarsitii Baawuhaawus keessas barsiisaa turani.

Dabalataanis Yuniversitii Baawuhaawus mootummaan Itoophiyaa waliin ta'uun magaaloota haaraa hojjetaman 8000f ''Integrated Infrastructure'' projektii jedhamu jalatti dizaayina magaalaa fi manneenii hojjechaa turani.

Akkasumas Yuniversitii Finfinnee waliin ta'uun, rakkoo mana jireenyaa hammaataa dhufeef furmaata akka ta'uuf, teknoolojii fi meeshaalee addaa addaatti fayyadamuun mana mi'aa hinta'iniifi naannoo kan hin faalle hojjechuu akka danda'amu irratti qorannoo geggeessaa turan.

Namni kun ogummaa arkitekcharaa fi saayinsii kompiteraatiin sadarkaa profeesaraarra kan gahaniidha.

Mata dureewwan walitti dhiyaatan