Waa'ee Zimbaabwee waan haaraa: Paarlaamaan Mugaabee himachuu danda'a

Suura isaanii gaafa Sadaasa 20, 2017 mootummaan Zimbaabwee karaa gaazexaa ''The Herald'f kenname mana masaraa mootummaa irraa ummataaf ergaa yeroo dabarasan agarsiisu Image copyright EPA / The Herald
Goodayyaa suuraa Mugaabeen ummataafi dhaaba siyaasaa isaaniirraa dhibbaan itti cimeera

Dhaabni siyaasaa Zimbaabwee Zanu-PF Roobart Mugaabee himachuu eegaluufi.

Qondaalli dhaaba siyaasaa Zanu-PF yaadni Mugaabee aangoo irraa buusuf qophaa'e gaafa Kibxataa paarlaamaatti dhiyaata. Adeemsi isaas guyyoota lama caalaa hin fudhatu jedhaniiru.

Yaada dhiyaate keessaa bulchaan biyyatti umurii 93 Mugaabeen haadha warraa isaanii Girees ''heera akka cabsitu'' eeyyamaniiru kan jedhu keessa jira.

Hoggantoonni waraanaa yeroo darbe gidduu seenan akka jedhanitti Mugaabeen pirezidantii itti-aanaa duraanii ari'aman waliin wal arguuf jedhu.

Emersoon Minaangagwaan Mugaabeetin erga aangoo irraa kaafamani booda gara biyya alaa bahani ture. Namni hedduun haadha warraa isaaniif karaa tolfachuuf Mugaabeen kana godhani jedhaniiru.

Egaa ergasiiti waraanni dhimma kana gidduu seenuun Mugaabe hidhaa mana keessaatti dhorkani kan hambisan.

Waraanni akka jedhetti Mugaabee waliin waan fuulduraaf ta'u malu karoorsaniiru.

Gaafa Dilbataa, dhiibbaan itti heddummatus Mugaabeen yaa'ii walii galaa dhaaba siyaasaa isaanii torban sadii booda akka walitti qaban ibsa tamsaasa televijinii kallattiin darbeen dubbatani nama hedduu ajaa'ibsiisaniiru.

Image copyright Getty Images
Goodayyaa suuraa Paartiin Mugaabee haati warraa isaanii ''biyya bulchuuf mirga hin qabdu'' jedheera

Mugaabeen maaliin himataman?

Adeemsi himannaa sa'aatiin 24 Mugaabeen akka aangoo gad-lakkisuuf isaanii kenname darbe booda eegaluuf jedha.

Walgahii dhaaba siyaasaa booda gaafa Wiixataa miseensi paarlaamaa Powuul Mangwaanaa yeroo dubbatan, pirezidantichi: ''Rincicaa namaati. Sagalee ummataa dhagahuu danda'a ture garuu dide.''

Himannaan yeroo baay'ee Zimbaabweetti hin mudatu, yoo ''naamusa badaa ta'e,'' ''heera yoo dabse'' ykn ''kabajuu, deeggaruu ykn kabachiisuu yoo dhabe akkasumas ''dadhabinaan''.

''Himannaan guddaa haati warraa isaanii biyya bulchuuf osoo mirga hin qabaatin heera biyyatti akka cabsitu eyyameeraaf.

Ishiin garuu hojjetoota mootummaa arrabsiti, pirezidantii itti-aanaa sagantaa ummanni walitti qabametti arrabsiti. Waraana illee gadi qabde ilaalti,'' dhimmoota kanaan himataman jedhaniiru obbo Mangwaanaan.

''Heera Zimbaabwee hojiirra oolchuu didan- keessaas filannoo bulchinsotaa taasisnuus, amma yoonaa namoonni filataman waajjira hin seenne.

Adeemsi isaa - ogeessonni dheerachuu danda'a jedhanis- akka saffisuu gochuun gaafa Roobii xumuramu danda'a, ''sababni isaas dhimmoonni itti himataman ifa waan ta'anif''.


Akkamitti himatamu?

Manneen maree Zimbaabwee lamaan - gumii biyyaalessaa fi seeneetii- keessatti sagaleen erga kenname booda himannaan eegalama.

Sagalee caalmaa yoo argate, koreen mana maree lamaanirraa hundaa'e pirezidantii aangoo irraa buusuuf qorata.

Koreen kuni yaada himannaa yoo dhiyeessee fi manneen maree lamaan sagalee 2/3ffaan yoo kennanif pirezidantichi aangoo irraa ka'u danda'u.

Paartiin mormituu karaa kanaan fayyadame Mugaabee aangoorraa buusuuf kanaan dura yaaluus hin taane.

Amma garuu, Mugaabeen deeggarsa dhaaba siyaasaa isaanii waan dhabaniif harka lama sadaffaa argachuun dada'ama.

Achii booda pirezidantii itti-aanaan aangoo Mugaabee fudhatu.

Waraanni obbo Minaangagwaa waan deeggaruuf aangoo irratti isaan arguu barbaada.

Yeroo Minaangagwaan waajjira gad-lakkisan deeggaraa Girees Mugaabee ta'un kan beekaman Felekelaa Mifookoo pirezidantii itti-aanaa ta'aniiru. Kunis teessuma pirezidantii koruu danda'u jechuudha.

Obbo Minaangagwaan aangoo isaanii duraatti deebi'uu danda'u.

Hoggantoonni waraanaa garuu Mugaabee fi pirezidantii itti-aanaa duraanii gidduutti mariin erga taasifame booda ummanni ''waan irra gahame baruu danda'a'' jedhaniiru.

Mata dureewwan walitti dhiyaatan

Odeessa kana irratti dabalata