Baadeeshi: Afaan 'badaa' jiru kana namoota sadii qofatu dubbataa jira.

Namoota afaan Baadesh hasawan sadan
Goodayyaa suuraa Jarreen kunneenis yoo isaan du'an afaanichi akka baduu dubbatu

Jechoota muraasa afaan addunyaarratti namoonni sadii qofti dubbatanii barachu barbaaddu?

Afaan Baadeeshi kana dura baadiya sulula Kaaba Paakistaan tulluwwaniin marfame keessatti bal'inaan haasawamaa ture.

Garuu amma badaa jira.

Ethnologue kan afaanoota addunyaa hunda galmeessuu, dhaloota sadiifi isaan oliif namoota afaan kana dubbatan hinarganne.

Garuu sululawwan Bishigram keessatti jaarsoliin afaan Baadeeshi kana hanga ammaatti dubatan jiru.

''Jaarraa tokkoon dura afaan Baadeeshi mandara gutiin hasa'amaa ture,'' jedhu Raahim Gul. Hangam akka dulloman garuu hinbeekna. Yoo ilaalaman nama umuriin 70 fakkaatu.

''Haadha warraa mandara biraa lafa Afaan Torwaalii dubbatamurraa fune. Ijoolleenis afaan haadha isaan waan dubbataniif, kan keenyaa badaa deeme.''

Amma naannichatti afaan Torwaalii baliinaan dubbatama. Haa ta'u malee inni mataansaa afaan Paashtoo tiin dhiibbaan irra gahaa jiraatuus, afaan Baadeeshi harii'atuun gara sulula kana keesstti hudheera.

Amma ijoolleen keenyaafi ijoolleen ijoollee keenyaa afaan Torwaalii dubbatu, kan jedhan Guul, ''kanaafuu afaan keenya eenyu waliin yaa dubbannu ree?'' jedhaniiru.

Naannichatti carraan hojii hinjiru. Kanaafuu jarreen kunneen lafa hojii itti argachuu danda'an wayita deemanitti afaan Paashtoo baratan.

'Baayyeen gadda'

Sababii afaan Baadeshitti fayyamuuf carraan hinjirreef, jarreen sadan kunneen mataansaanii afaanicha irraanfachaa jiru.

Wayita walitti dubbatanis Raahm Gul fi Sayid Gul yeroo hunda jacha lamaafi sadii ta'u ni irraanfatu. Erga warra kaan gaafatanii booda yaadatus.

Raahim Gul ilma qaba. Ilmisaas amma ijoollee shan godhateera garuu hundisaanii Afaan Torwaali dubbatu.

"Haatii kiyaa afaan Torwaalii dubbatti ture. Kanaafuu maatiin kiyya mana keessatti Baadeeshi hindubbatan turan. Ijoollummaa kyyaatti carraan itti baru hinturre. jechoota muraasa beeka garuu afaanicha hindanda'u. Ijoolleen kiyyaa hundis afaan Torwaalii dubbatu.

"Baayyeen gadda, anna umuriin kiyyaa 32 waan ta'eef kan booda barachuuf carraa hinqabu. Afaan kun umurii abbootii keenyaa irratti dhaabachu isaatiif baayyeen gadda.''

Saagaar Zaamaan dhaabbata miti motummaa Foram for Laanguji Inshetive waliin qorataa afaanii. Dhaabbatichis afaanoota Paakisitaan badaa jiranii eegsiisuufi beeksisuu irraati xiyyeefate hjata.

"Sulula kana keessa yeroo sadiin imale. Garuu jiraattoonni afaan kanaan ana biratti dubbachuuf baayyee of qabu,'' jedheera.

"Qorataan afaanii kan biraa for ani jechoota 100 fi isaan olii akka afaan kun miseensa damee maatii Afaanoota Indo-Aryaan ta'u agarsiisan walitti qabu dandeenyeera. "

Zaamaan Saagaar warreen afaanToorwaali and Paashtao dubbataniis afaan Baadeshi ni tufattu. Kanaafuu, afaan kana haasa'uun qolleefannaa ofi keessa qaba.

Tarii afaan Baadeeshi kana baraaruuf yeroo kan dhihe ta'a, garuu yoo xinnaate jechoota muraasa barachuun agaanicha sammuu keessatti akka jiraatu taasisuun ni danda'ama,'' jedha:

  • Meen naao Rahim Gul thi - Maqaan koo Raahim Gul
  • Meen Badeshi jibe aasa - Ani afaan Baadeeshiin dubbadha
  • Theen haal khale thi? - Attam jirtuu?
  • May grot khekti - Nyaadhee jira.
  • Ishu kaale heem kam ikthi - Bara kana keessa cabbii baay'een hinjiru.

Mata dureewwan walitti dhiyaatan

Odeessa kana irratti dabalata