Dargaggeessaa hidhaan ganna 241 itti murtaa'e

Boobii Bostiik, bara 2017 Image copyright Missouri Department of Corrections
Goodayyaa suuraa Boobii Bostiik, bara 2017

Ameerikaa Misuuriitti namni namoota lamatti rasaasa erga dhukaaseen booda yakka saamichaa cimaa raawwate hanga lubbuun isaa baatuutti mana hidhaa akka turu itti murtaa'e.

Boobii Boostiik yeroo mara obboroo dammaqa, fuula dhiqatee ciree nyaachuuf deema. Deebi'ee TV ilaala- yeroo mara CNN - achii booda waaqa kadhatee gara dubbisaa deema. Kun jireenya isaa mana hidhaati.

Boostik yeroo yakkoota 17 ida'amaan hidhaa ganna 241 isatti murteessise kana raawwate nama ganna 16 ture. Amma yoo manni murtii yaada isaanii hin jijjiirreen alatti hanga Amajjii bara 2091tti mana hidhaa tura.

Wayita ammaa nama ganna 39 yoo ta'u yeroo hiikamutti nama ganna 112 ta'a.

Boobii Boostik Ameerikaa kutaa biyya Misuuri magaalaa Seent Luuyisitti dhalate. Obbolaa 4 qabu keessaa obboleessifi obboleettiin isaa angafaa abbaa biraa irraa dhalatan. Yeroo guddatu abbaan isaas isa waliin hin turre.

"Dhiira ilaallee guddanne kan fakkeenya nuuf ta'e hin qabnu turre," jedha mana hidhaa magaalaa Jeefarsan osoo jiru wayita dubbatu. "Karaatti bahuuf bilisummaa qaban ture."

Ganna 10tti tamboo xuuxuufi dhugaatii alkoolii eegale. Ganna 12 fi 13tti wantoota sammuu nama hadoochan gara garaa aarsuu eegale. Konkolaataa hatuus kan eegale yeroosuma ture.

Mudde bara 1995 wanti jireenya isaa jijjiire tokko dhalate. Hiriyaan isaa durbaa nama biraa waliin walitti buutee deeggarsaaf isa waammatte sababa kanaan shugguxii hidhachuu akka eegale dubbata.

Gaaf kaan osoo waanta sammuu nama hadoochu aarsaa jiranii hiriyoota lama namoota hiyyeeyyiif kennaa ayyaanaa adda addaa konkolaataa gurguddaa lamaan fe'anii raabsaa jiran argan.

"Hiriyaa koo waliin erga wal ilaallee booda itti qajeelle," jedha. Hiriyoota lamaan keessa isa dhiiraa rasaasaan dhahanii qarshii qabuufi ishee dubaraa irraa jaakketa ishee fudhatanii gadhiisan.

"Rasaasaan rukutuun narra hin turre, amma nan gaabba," jedha Boobiin. Namni rasaasaan dhahame lubbuun hafuu danda'eera.

Yeroo biraas akkasuma yakka wal fakkaataa raawwachuu itti fufe, nama biraa tokkos rasaasaan dhahee jira.

Image copyright Missouri Department of Corrections
Goodayyaa suuraa Bobby Bostic in 2006

Yeroo keessa poolisiin qabamee mana murtiitti dhiyaate. Yakka ittiin shakkame qabame amanee hidhaa mumurii guutuu - ganna 30 - akka fudhatu itti himamus ni dide.

Yakka raawwate 17 hundaan yakkamaa ta'ee tokkoo tokkoo isaaf hidhaan itti murtaa'e ida'amaan hidhaa ganna 241 ta'e.

Hiriyaan isaa waliin yakkicha dalagan dursee waan amaneef manni murti walumaagalatti ganna 30 itti murteesse.

"Waggaan 241 gaaf natti murtaa'uufi, mana hidhaa keessatti duuta gaafa haati murtii naan jettu wanti hundi naaf ife," jedha.

"Yeroon ani dammaqutti garuu wanti hundi tapha hin turre, jireenyi koo narraa fudhatamee ture," jechuun gaabbiin dubbata.

Wagga sadii erga hidhamee booda kitaaba dubbisuu eegale. Kitaabni jalqabaa ittiin of qare, kitaaba seenaa jireenyaa Maalkoolm Eeks akka ta'e dubbata.

Dubbisuun alatti barreessuun amma hojii isaati. Kitaaba asoosamaa tokkoofi kuusaa walaloo saddeet barreessee jira. Ni baratas.

Haadha murtii yeroo sana murtee kana murteessite dabalatee dhaabbileen hedduun dhimmi Boobii irra deebi'amee akka ilaalamu gaafataa jiru.

Image copyright ACLU
Goodayyaa suuraa Haadha murtii Eveliin Beekar, bara 1983

Haadha murtii yeroo sanaa kan turte Eveliin Beekar, yeroo hojii waggoota 25 keessatti murtiin hidhaa waaggoota dheera dabarsiteefi kan itti gaabbitu kan Boobii akka ta'e dubbatti.

Manni murtii olaanaa Ameerikaa dhimma kanarratti baatii Eeblaa kana keessa yaada kenna jedhamee eegama.

Odeessa kana irratti dabalata