Tarkaanfiin qaraxa dabaluu Chaayinaan Ameerikaarratti fudhatte dolaara bln 3tti tilmaamama

Qaruuraawwan wayinii Kaalifoorniyaa girgijjiirra toora galee mullata. Image copyright Getty Images
Goodayyaa suuraa Wayiniin Ameerikaa omishawwan tarkaanfii qaraxaa haaloo Chaayinaan fudhatteen miidhame keessaa is tokko

Chaayinaan omishawwan Ameerikaatii biyyashee galan kan akka fooniifi wayinii dabalatee 128 ta'anirratti qaraxa hanga dhibbantaa 25 keesse. Kunis tarkaanfii erga Pirezidantiin Ameerikaa Doonaaldi Tiraampi sibiilaafi aluminiyeemii Chaayinaarraa Ameerikaa galanirratti jalqaba ji'a Bitootessaarraa eegalanii qaraxa ol kaasanii boodadha.

Qaraxni kun Wixata arr'aarraa alaaa galan Dolaara biliyoona saadiitti tilmaaman miidhuu danda'a.

Beejingi tarkaanfichi miidhaa qaraxa haaraa Ameerikaan fudhattefeen uumamuu danda'u keessatti "fedhaawwaniifi madaallii Chaayinaa eegsisuuf" jetti.

Chaayinaan waraana daldalaa keessa galuu hin barbaadu garuu yeroo dinagdeen biyyattii miidhamu taa'ee hin ilaalu jechuunshee ni yaadatama.

Tiraampi garuu "waraanni daldalaa gaariidha" jedhanii Ameerikaadhaaf mo'achuun salphaa ta'uu qaba.

Aanga'oonni Ameerikaa qaraxawwan biroo omishawwan Chaayinaa Dolaara biliyyoona kudhan ta'an biroo irraattis akka karoorfatanii jiran gabaasaan BBC Cheriis Baakler Waashingitenirraa gabaaseera.

Aanga'oonni kun akka jedhanitti tarkaanfiin Ameerikaan fudhatte hojii daldalaa walqixa hin taane Chaayinaan adeemsisaa jirtu kan kubbaaniyoota Ameerikaa hedduurraa miidhaa geessiseef deebii kennuufidha. Tarkaanfiin fudhatamaa jiru kun biyyoota kana lamaan morkii keessa seensuun ammallee lola daldalaa itti fufu ta'uu akka danda'u gabaasaaan keenya dabalee addeesseera.

Omishaawwan akkamiitu miidhama?

Aluminiyeemiifi foon taarifa duraan jirurratti %25 kan ta'u dabalataan irra ni kaaa'ama.

Akaakuuwwan nyaataa Ameerikaa kan akka ocholooniifi kuduraa qophaa'eefi wayiniin dabala qaraxaa %15 ta'uun ni miidhama.

Sibiilli maraanis haaluma walfakkaatuundabala qaraxaa %15 ta'u irra kaa'amuuf jira.

Kun maaliif ta'e?

Chaayinaan akka jettutti tarkaanfiin haarawaa fudhatame kun haaloo murtee Tiraampi omisha aluminiyeemiifi sibiila biyyasheerraa galchiturratti qaraxni akka dabalamu dabarsanidha.

Dabaluun qaraxaa kan caalullee gara fuula duraatti eegamuu mala.

Image copyright EPA
Goodayyaa suuraa Doonaadli Tiraampi qaraxni daldala walcaalaa biyyasaaniifi Chayinaa gidduu jiru xiqqeessuudhaaf fala akka ta'utti amanu

Ameerikaan dorgommii daldalaa qajeelaa hin taane dinagdee Chaayinaa mootummaadhaan gaggeeffamu dura dhaabbachuudhaaf hojjechaa jiru.

Mata dureewwan walitti dhiyaatan