Mandheen Chimpaazii siree namaa caalaa qulqulluu dha: Qorannoo

Image copyright AFP
Goodayyaa suuraa Chimpaazonni yeroo hunda galagala mandhee haaraatti galu

Taanzaaniyaatti mandheen chimpaanzotaan ijaarame firaashii namooti baayyeen irra ciisan waliin walbira qabamee yoo ilaalamu baakteeriyaa xiqqoo akka qabaatu saayintistoonni Ameerikaa bira ga'aniiru.

Maali sababiinsaa?

Dhalli namaa waggaa kuma baayyee dura mana keessa jiraachuu erga jalqabee,naannoo isa diida jiruufi lubbu qabeeyyii irraa gargar baheera.

Baakteeriyaan siree keenya irra jiru harki sadii ol qaama keenya irraa dhufa.

Saayintistoonni chimpaanzota Taanzaaniyaa sulula Issa keessa jiraniifi lafa ciisichaa caasaa qabu ijaaran irraa eddattoo/sumuda fudhachuun dhiibbaa mana keessa jiraachuu qorataniiru.

Manni fincaanii chimpaazota mandhee isaaniirra xiqqooma siqee haa jiraatuyyuu malee,baakteeriyaa boobbaa,afaanii fi gogaa siree mana namoota danuu irraa xiqqaatetu lafa ciisichaa isaanii jira.

Yeroo hunda galgala mandhee haaraatti galuun isaanii sababii tokko dha.

Chaampaanzonni guyyaa walakkaa caalaa siree isaanii irratti haa dabarsan iyyuu malee, maxxantoota kan akka injiraanii fi tafkii garuu hin qabanii jedhaniiru saayintistoonni. Mana namoota keessa garuu maxxantoota madaqan dabalatee maxxantooti dhibbaan lakkaawaman jiru.

Qorattuu Megaan akka jettutti namoonni mana keessa jiraatan chimpaazota irraa barachuu qabu.

''Haalli mana keenya itti ijaarrannu kan qilleensa galchuufi naanoo ala taheef banaa ta'uu qaba'' jechuun BBC tti himteetti