Ameerikaan mana maree mirga namoomaa UN keessaa baate

Nikkii Haleey fi Maayik Pompe'oo

Madda suuraa, AFP

Ibsa waa'ee suuraa,

Nikkii Haleey fi Maayik Pompe'ootu waliin murtee kana miidyaaleef ibse

Ameeerikaan mana maree Mirgoota Namoomaa Dhaabbata Biyyoota Gamtoomanii ''kuusaa siyaasa loogii'' ittiin jechuun miseensummaa keessaa of baafte.

Qaamni ''of jajaa fi fedha ofii tajaajilu Mirgoota Namoomaa irratti qoosaa jira'' jedhaniiru UN tti bakka buutuun Ameerikaa Nikkii Haleey.

Aadde Haleey waggaa darbes mana maree kanaan '' farra Israa'eel ta'uun loogii hammaataa qaba'' jechuun komattee miseensummaa biyya ishee keessa deebitee akka ilaaltu beeksiftee ture.

Bara 2006tti kan hunda'eefi waajira isaa Genevaa kan taasifate Manni Maree kun biyyoota qabinsa mirgoota namoomaattin gaaffiin irratti ka'u miseensa godhachuun qeeqamaa jira.

Murtoo Ameerikaan fudhadhatte kun Mana Maree sana keessatti sarbamiinsa mirgoota namoomaa addunyaa mararra jiru hordofuufi irratti hojjechurratti danqaa uumuu danda'a yaadni jedhu activistoota irraa ka'aa jira.

Aadde Haleeyin fedha Ameerikaan miseensummaa qaama kanaa kessaa bahuuf qabdu kan beeksisan, Ministira Haajaa Alaa Ameerikaa Maayik Pompe'oo waliin ibsa miidiyaaleef kennaniini.

Maayik Poopmpe'oon Mana Maree kanaan ''Falmataa mirga namoomaa dadhabaa ittiin jedhaniiru.

Barreessaa olaanaan Dhaabbata Biyyoota Gamtoomanii Antooniyoo Gutaarees, karaa dubbii himaa isaanii yaada dabarsaniin Ameerikaan miseensummaadhaan qama kana keessa osoo turtee bayyee barbaachaa akka ture himaniiru.

UN tti Komishinarri Komishinii Mirga Namoomaa Zayiid Ra'aad Al Huseen miseensummaa keessaa bahuu Ameerikaa '' kan nama aarsu, garuummoo oduu ajaa'ibaa miti' jedhaniiru. Israa'eel murtoo Ameerikaa kana deegarteetti.

Manni Maree Mirga Namoomaa UN maali?

Komishinii Mirgoota Namoomaa jedhamufii biyyoota qabiinsa mirgoota namoomaan dadhaboo ta'an miseenssa gochuun qeeqamuu akka bakka bu'uuf bara 2006 Dhaabbatni Biyyoota Gamtoomanii(UN) qaama ijaarameedha.

Biyyoota 47 kutaalee addunyaa garaagaraa irraa filatamantu waggaa sadi sadiif Mana marichaatti miseensa ta'u.

Komishiniin kun waggaatti si'a sadii kan wal gahan yoo ta'u biyyoonni qabiinsa mirga namoomaa irratti foyya'iinsa jiru irratti waltajjii 'The Universal Periodic Review' yaada akka kennan taasisa.

Madda suuraa, EPA

Ibsa waa'ee suuraa,

Manni Maree kun waggaatti si'a sadi walgahuun mariyata

Ameerikaan Maaliif miseensummaa kessaa bahuuf murteessite?

Murtee alanaa kana duras barootaaf Ameerikaan qaama kana qeeqaa turte

Bara 2006ttis Ameerikaan miseensonni mana maree kanaa akkuma Komishinii isa duraa biyyoota qabiinsa mirgoota namoomaarratti rakkoo qabani jechuun miseensummaa diddeet ture.

Miseensa kan taates bara 2009tti bara bulchiinsaa Baaraak Obaamatti.

Bara 2013 tti Chaayinaa, Raashiyaa, Saawdii Arabiyaa, Aljeeriyaa fi Veetnaam miseensa wayita ta'uun filatamuun isaanii qeeqa haaraa quuqamtoota mirgoota namoomaarraa kaasiseera.

Israa'eel ammoo dubbii ijoo marii miseensota Mana Marichaa ta'uun dhimma Paalestaayin waliin jiru irratti maqaan ishee irra deddeebiin ka'a.

Kibxataa darbes Nikkii Haaleey Ameerikaan miseensummaa keessaa bahuun ishee ''qabiinsa mirgoota namoomaa irratti murannoo qabdu irraa boodeetti jechaa jirti jechuu akka hin taane ifatti akka beekmu kan brabaaddu ta'uu beeksifteetti.