Gamtaa Afriikaa keessatti 'hojii argachuun saalqunnamtiin akka jijjiiramu' saaxila bahe

Giraafiksii tuttuqqaa saalaa Image copyright Getty Images
Goodayyaa suuraa Dura ta'aan Komishinii Gamtaa Afriikaa erga xalayaa yaaddoon rakkoo tuttuqqaa saalaa isaan qaqqabee booda koree dhimma kana irratti hojjetu hundeessanii hordofaa jiru

Qorannoon akka saaxila baasetti tuttuqqaa saalaa dubartoota irrra rakkoo cimaa Komishinii Gamtaa Afriikaa keessatti mullatudha.

Akka gabsaani kun mul'isutti dubartoonni miidhaan tuttuqqaa saalaa kanaaf saaxilamanhojjetoota yeroo gabaabaadhaaf qacaraman, shamarran hojii tola-ooltummaa irratti bobba'aniifi warra hojjii shaakaluun achumaan hojii barbaadatanidha.

Warreen itti-gaafatamoo ta'an kunneen "akka ofii isaanii 'warra karra eeganiitti' ('gate-keepers') akkasumas 'warra murteessoo ta'an' ('king-makers')" akka ta'anis gabaasichi dabalee ibseera.

Gaaffiin dhimma kana qorachuuf kan jalqabame baatii Caamsaa keessa yommuu ta'u, miseensonni hojjetootaa mufii qaban icciitiidhaan gaaffiffi deebii kennuu ni danda'u.

Koreen addaa dhimma kana hordofus Durata'aa Komishinii Gamtaa Afriikaa kan ta'an Muusaa Fakiitiin erga xalayaan dhimma tuttuqqaa saalaa kana agarsiisu dhoksaadhaan isaan bira ga'ee kan hundeessan.

Koreen himannaa tuttuqqaa saalaa 44 kan ijoollee durabaa irra ga'e adda baase "hoojjii argachuudhaaf saalqunnamtii raawwachuu" isaan gaafaata jedha.

Gabaasichi namoota kachachala kanaan shakkaman maqaan hin himne.

Hojjetoonni tuttuqqaa saalaa kana duuba jiran "ijoollee durabaa kana hojii akka qacaran waadaa galuufiifiin" jedha gaabsni kun.

Komishiniin Gamtaa Afriikaa imaammata dhaabbaticha keessatti rakkoo tuttuqqaa saalaa ittiin ittisu waan hin qabneef rakkoo tuttuqqaa saalaa madatan gabaasuun yeroo baayyee rakkoo nama irratti uuma jedhan warreen gaaffii qorannoo kanaa gaafataman.

Gareen qorannoo kun yakkawwan akka malaammaltummaa, arrabsoo, loogii gochuufi rakkisuullee akka adda baase himameera.

Image copyright AFP
Goodayyaa suuraa Obbo Fakiin imaammanni ittiin yakka tuttuqaa salaa ittisan jiraachuu qaba jedhu

Gaazexoonni Afriikaa Kibbaa 'Mail' fi 'Guardian' jedhaman qorannoo kana gaggeessuun kan eegalame erga dubartoonni 37 miseensa hojjetoota Gamtaa Afriikaa ta'an rakkoon tuttuqqaa saalaa Komishinicha keessa jiru irratti komii qaban himachuuf mallattoodhaan iyyata isaanii galfatanii boodadha.

Komishiniin Gamtaa Afriikaa wiirtuun isaa magaalaa guddittii Itoophiyaa Finfinnee keessatti argamu akka jedhutti, qorannoon kuniifi himanni dhiyaate cimaa ta'uu isaarraa kan ka'een "imaammata hunda galeessa ta'e rakkoo tuttuqqaa saalaa ittiin ittisuun danda'amuufi kan warra rakkoon kun irra ga'eef eegumsa taasifamu, akkasumas adabbiin sirriin namoota yakka akkasii raawwatan ittiin adabaman" hundeessaa jira.

Obbo Faakiin koree keessoo dhimmoota rakkoo jiru jedhaman kana qoratu qoratee gabaasu akka hundeessan, ibsi ba'e tokko ni agarsiisa.

Mata dureewwan walitti dhiyaatan

Odeessa kana irratti dabalata