Elemoo Alii: 'Ganama yeroon hirribaa dammaqu gitaara ykn kiboordii taphachuun araada'

Weellisa Elemoo Alii Image copyright Elemoo Alii

Bara 1974 erga biyyaa bahee baqatummaan biyyoota gargaraa jiraachuu kan dubbatu Elemoon, ka'uumsi biyyaa bahuu kootiis roorrifamuu ture jedhe.

Mootummaan bara sana ture nama ajjeessa, hidhe dararaa turee kanattiin baqadhe' jedha. Hidhaa jala miliqus garuu jiruun baqatummaas laaftuu hin turre jedhe.

Sa'ud Arabiyaa, Xaaliyaanii, Awustiraaliyaa, Ameerikaa, Kanaadaa fi biyyoota jiruu baqatummaa keessatti dabarse hedduu tarreesse.

Bara 1992 yeroo mootummaa ce'umsa, ji'a sadiif biyyaatti deebi'us akka biyyaa bahe dubbata.

Image copyright Fuula feesbuukii

Mata duree qabsoo Oromoon wal qabatu, baqattummaa, jaalalaa fi kan biroorratti sirboota 100'tti lakka'aaman gumaachuu kan dubbatu Elemoon rakkina namoota biyyaa godaanuun qabus sagaleenis irra buuse.

'yaa jiruu biyya Ormaa

mukaafi citaan naan morma

akkamiin obsee tura

waaqayyoo muddaa furaa ...''

Sirbi isaa onnee Oromoota biyya hambaa keessa jiran keessaa hin baane kana seenaa dhugaarraa ka'uun akka barreesse dubbata. Sa'ud Arabiyaa Riyaaditti sirba kana baasu kan dubbatu weellisaa Elemoo Alii, gartokkee walaloo sirba kanaa Gammachuu Magarsaa(PHD) tu naaf barreesse jedhe.

'Biyyoota Arabaatti Oromoota biyyaa baqatan irraa roorroo jirtu ibsuufin sirba kana baasee jedhe.

''Namni biyyaa bahe rakkataadha ,obsaa fi amala yoo qabaate malee roorrifamuun jira, har'a rakkannee boru keessaa baanaa jedhe abdachiisuufin sirbe, Ani garuu ofiif harka namaa ilaale hin beeku hojjadheen bulaa ture jedhe Elemoon.

Badhaasotan argadhe keessaa inni kun adda - Alii Birraa

Ani saba kiyyaaf hanga wareegama lubbuuttin yaada - Haacaaluu Hundeessaa

Rakkoo biyyaa si baase amma jijjirameera jette yaaddaa? jechuun gaaffannaan akkas jedhee BBCtti hime.

''Mootummaan EPDRF's ta'ee, mootummaan darbes uummata Oromoo ajjeessu, hidhuu fi saamaa waan tureefin biyyatti otoon hin deebi'iin ture, guutummattis ta'us baatu jijjirameera.''

Mirgi yaada ofii bilisummaan ibsachuu amma jira, Sabboonummaafi quuqama lammiin qaba Oromiyaarraa fagaadhee jiraachuu hin fedhu.''

Sirba dhaabdeettaa?

'Ganama yeroon hirribaa dammaquu daqiiqaa 15 gitaaraa ykn kiboordii taphachuu araadan qaba. Muuziqaa dhiisuu hin danda'u anaaf isatu biddeeni' jedha.

'Sirboota dhibbaan lakka'amaniin baase ,hedduudha, sirbiin bara 1978 baaseef rakkoon amma jirus wal fakkaata,yeedaloon miidhagsuurra kan darbe jechi adda hin jiru jedha.'

Oromoon waliif tumsuu qaba

Shira amma biyyatti keessaa jirurratti Oromoon waliif tumsuu qaba, kan kaleessaa darbeeraa kan borutu caala jedha.

'Oromoon waliif hirkoo ta'e tokkomuun tabba bahuu dandeenya, waan biyyaaf ardiif ta'uurratti wal tumsinee hojjachu qabnas'' jechuun dubbata.

Dirre dhawaatti Ulullee fi Harmonikaa taphachuu ijoollummarraa akka eegale kan dubbatu Elemoon, Gitaaraan taphachuu Jabuutittaan eegalee jedha.

Achiis ijoollee Araboota fi Oromoos waliin sagantaa cidhaa fa'aatti nama bashannansisa turre jedha.

Elemoon gumaacha artii Oromoof qabuuf jaarmiyaan qo'annoo Oromoo(OSA)' irraa bara darbe badhaasnifi beekamtiin isaa kennamuutti akka gammade dubbate.

Sirboota isaa qalbii namaa keessaa hin baaneen uummata Oromoo hedduu biratti kan beekamu Elemoon Waxabajjii 21, bara 2019 Kanaadaarraa gara Finfinneetti deebi'e.

Mata dureewwan walitti dhiyaatan

Odeessa kana irratti dabalata