Bara 2019 keessa miidhaan bunarra ga'aa jiru akkatti dhala namaa miidhuu danda'u

Buna warshaa keessatti daakamaa jiru Image copyright Getty Images

Addunyaarratti gatiin bunaa hir'achuun qonnaan bultoota buna oomishan irraan dhiibbaa ga'aa jira.

Oomishtoonni bunaa hedduun bu'aa waan dhabaniif buna oomishuu dhiisanii godaanaa jiru. Bara kana Misoomni bunaa akka addunyaatti rakkoo hamaa keessa galeera.

Qorattoonni akka jedhanitti gatiin bunaa kan hir'ateef Biraaziil buna waggaa lamaaf addunyaa kana ga'u waggaa tokkotti waan dhiyeessiteef.

Kunimmoo biyyoonni waggaatti eeganii yeroo tokko addunyaaf oomisha bunaa dhiyeessan, giddu galeessa Ameerikaa fi Afrikaa irraa, akka miidhaman taasiseera.

Gatiin bunaa bara kana haala kanaan hir'ate waggaa 10 keessatti kan mudatee hin beekneedha kan jedhan ogeeyyiin diinagdee garuummoo UK fi US keessatti gatiin oomisha bunaa dabalaa jiraachuu ibsan.

Walumaa galatti qaamoleen oomisha bunaa keessatti hirmaatan haala armaan gadiitiin miidhamaniiru

Qonnaan bultoota oomishtoota bunaa

Addunyaarratti namoonni miiliyoona 21 ta'an buna oomishanii jiraatu. Oomishni bunaa ammoo waggaa eegee altokko dhufa.

Bara oomishaa 2018-2019tti gatiin bunaa hedduu hir'ate. Kunimmoo qonnaan bultoota akka hamilee dhaban taasiseera.

Dhaabbata Biyyoota Gamtoomanii bakka bu'uun oomisha bunaarratti kan hojjetu Dhaabbata Oomisha Bunaa Addunyaa kan hoogganan José Sette, ''Qonnaan bultoonni buna oomishan hamilee dhabaniiru.

''Bosona duraan kunuunsaa turanis dhiisaniiru. Kun egeree keenya rakkoo keessa galchaa jira. Fedhiin bunaa ammoo waggaatti harka 2n dabalaa jira,'' jedhan.

Warshaaleen bunaa addunyaa waggaatti doolaara Ameerikaa biiliyoona 200 buufatu kan jedhan Obbo Setten, kana keessaa biiliyoona 20 qofatu biyyoota oomishtoota bunaa ga'a, qonnaan bultoota buna oomishan ammoo harka 10 gaditu ga'a jedhan.

Warshaaleen bunaa addunyaa bu'aasaanii qofa osoo hin taanee jiruu fi jireenya qonnaan bultootaa akkaataa fooyyessuu danda'uun hojjechuu qabu jedhaniiru.

Hoogganaan Dhaabbata Oomisha Bunaa Biyyoota Afriikaa Fired Kawuma biyyoonni Afrikaa buna addunyaaf dhiyeessan oomishi isaanii xiqqoo waan ta'eef sanarratti gatiinis hir'annaan daranuu miidhamu jedhan.

Image copyright Getty Images
Goodayyaa suuraa Itoophiyaa keessatti bunni ooyiruu qonnaa keessattis ni gogfama

Warra buna akaayanii dhiyeessanii fi kaaffeetti dhiheessan

Chuck Jones namni jedhamu buna akaayamee daakame gurgura, kaaffee bunaas qaba. Ofii Kaalifoorniyaa jiraata, garuu buna bakka maatiinsaa jiran Guwaatimaalaa keessaa argata.

Ooyiruu qonnaa kan ofii isaa fi kan durbii isaa irraa oomisha bunaa argataa ture. Amma garuu oomishi bunaa waan gadi bu'eef kisaaraa keessa galaa jiraachuu dubbata.

Image copyright Courtesy Chuck Jones
Goodayyaa suuraa Qonnaan bulaa Andres Fahsan, durbii Juck Jones, iddoo buna miiccutti

Fayyadamtoota bunaa

Oomishi bunaa wayita hir'atu bunni gabaarraa dhabamaa deema.

Namoonni buna danfisanii gurguran ammoo buna muraasa argatan irraa gatii isaan baasu argachuuf jecha gatii dabalanii gurguru.

Kan biraan ammoo wayita filannoon dhibu buna qulqullina hin qabne gurguruuf dirqamu. Wayita kanammoo namoonni suusii bunaa qaban daran miidhamu.

Kun bara kana haalaan addunyaarratti mudachaa jira.

Mata dureewwan walitti dhiyaatan

Odeessa kana irratti dabalata