Yugaandaafi Zaambiyaan Huawei waliin basaasuu jedhame

Weellisaa Bobi Wine

Yugaandaafi Zaambiyaan himmannaa Huawei fayyadamuun mormitoota bsaasaa jedhame haalan

Yugaandaan himmannaa haasawwan wallisaan amma miseensa mana mare ta'e Boobii Waayin cabsuuf irratti dhiyaate haalte.

Barruun 'The Wall Street' qoondaaltoonni Yungaandaa tekinishaanoota kubaaniyaa telecoms Huawei waliin ta'uun marii garee abbootii siyaasaa basaasu jedheera.

Akka inni jedhuutti, isaan ''booda karoora isaa mormii gaggeessuuf ture fashalleessuun'' Boobii Waayiniifi deeggartoota isaa hidha.

Huawei'n ammoo himannaa kana kan ''hinbeekamneefi sirrii hin taaneetti'' ibseera.

Akkasumas, himannaa bakka buutoonni isaa sassaabbii odeeffannoo walfakkaatuuf biyyoota Zaambiyaafi Aljeeriyaatti gaggeefame keessatti hirmaataniiru jedhuus haaleera.

Zaambiyaanis gabaasicha haaltee jirti.

Ministirri Odeeffannoo Dooraa Siliyaa akka tiwitaraan ibsaniitti kun ''badaadha''. Heerri Zaambiyaa ammoo mirga iccitii dhuunfaa kabajeera.

Dhaabbanni Chaayinaa olaanaan kunis motummaa waliin hidhata qabaachuun qeeqamaa kan jiru yoo ta'u, waldhabdee Ameerikaafi chaayinaa jidduutti umameen wal qabatee baatii Caamsaa keessa dhaabbaticha galmee gurraacha irratti galmeesitee turte.

Motummaan Biritensi sababii akeekachiisa nageenyaatiin walqabatee meeshaalee Huawei networkii bilbila mobayila 5G haaraa biyyattii keessaa haquuf murte dabarsuuf baatii darbee akka turu taasifte.

Barruu The Wall Street irratti akka hojji gaggeestoonni Huawei waan Afriikaa keessatti ta'aa jiru beekan ragaan dhiyaate hin jiru.

Boobi Waayin gabaasa kanarratti yaadni hanga ammaatti kenne hinjiru.

Dubbi himaan motummaa Yugaandaa Ofowno Opondo BBC'tti akka himaniitti himannichi ''soba.''

''Yugaandaa keessatti sirna dimokraasii iftooma ta'e gaggeessaa jirra. Abbootiin siyaasaa mormitootaas waan barbaadan dubbatu.

Kanaafuu, waan isaan yaadan basaasuuf meeshaati fayyadamuun hinbarbaachisu.''

Kana dura Yugaandaan paartilee siyaasaa mormitootaarratti akka basaasaa turte yoo gaaftaman, Mr Opondo ''sirnicha keessa yeroo hundaa himannaa badaatu jira'' jedhaniiru.

Bara 2015, motummaan teknolojii basaastu fayyadamuun mormiitoota maqaa balleessuu fi balleesuuuf fayyadamaa akka ture BBC gabaasee tiure.

Boobi Waayin waggoota lamaaf Miseensa paarlaamaa ture. Innis akka bakka bu'aa hiyyeesaatti of lakkaa'uun waa'ee haqaa fi dimokraasii faarsaa jira.

Filannoo bara 2012tti ammoo pirezidaantummaaf Yoweerii Musevenii waliin dorgomuuf yaadaa jira.

Mr Musovoniin erga bara 1986 kaasee aangoorra kan jira yoo ta'u yeroo jahaffaaf filatamu barbaadaa jiru.

Mata dureewwan walitti dhiyaatan

Odeessa kana irratti dabalata