Haleellaa buufata Boba'aa Sa'uudii: Haleellaan Sa'uudiin booda 'daran yaadda'e' jedhe 'Nato'n

Smoke is seen following a fire at Aramco facility in the eastern city of Abqaiq Image copyright Reuters

Hogganaan Walta'iinsa Waraanaa Kaaba Ameerikaa (Nato) haleellaa buufata boba'aa Sa'udii irra gaheen booda wal gaarreffannaan naannicha keessatti dabalaa dhufeen akka malee yaadda'uu himan.

Iraan "naannoo sana guutummaa nagaa dhorkaa jirti" jedhan Jens Istoontalbarg.

Wiixata Ameerikaan suuraa saatalaayitii fi ragaalee Iraan buufata boba'aa Sa'uudii haleeluu ishee mul'isa jette ifa gootee turte.

Iraan garuu haleellaa Sambata darbe raawwatame kana keessaa harka hin qabu jechuun waakkatti.

Pireezidant Hasan Rohaanii kun gocha Yamani jedhan. Finciltoonni Huutii Yaman Iraan waliin hidhata qaban haleellaa kanaaf itti gaafatama fudhataniiru.

Ameerikaan garuu haleellaa guddaa fi sirriitti qindaa'e akkanaa finciltoonni Huutii deeggarsa malee raawwachuu hin danda'an jetti.

Walta'iinsi Waraanaa Sa'uudiin durfamu kan Yaman keessa socho'aa jiru Iraan meeshaa waraanaa haleellaan kun ittiin raawwatame kenniteetti jedhe.

"Qaamoleen hundi haleellaan akkanaa irra deebiin akka hin raawwatamne ittisuu qabu sababni isaa naannicha irratti dhiibbaa hin malle fida" jedhan hogganaan Nato'.

Haleellaan akkanaa baramaadha?

Finciltoonni Huutii ammaan dura Sa'uudii haleelanii beeku. Ujummoowwan boba'aa geejjibsiisanis haleelaniiru.

Haleellaan kun garuu kan amma duraarra daran guddaadha, buufata boba'aa addunyaa isa guddichaa kan haleelame.

Image copyright US government / Digital Globe
Goodayyaa suuraa Suuraa Saatalaayitii Ameerikaa badii gahe agarsiisu

Haleellaa buufataalee kanneen irra ga'een dhiyeessiin boba'aa addunyaa dhibbeentaa 5 hir'iseera. Gatiinis daran dabale.

buufataaleen kunneen hojiitti deebi'uuf torban muraasa barbaada.

Ameerikaan maal jette?

Oireezidant Donaald Tiraamp kallattiin Iraan yakkuu waan fedhan hin fakkaatu, Wiixata, Iraan waan haleellaa kana duuba jirtu fakkaata jedhan.

"Kana eenyu kallattiin akka raawwate adda baafachuu barbaadna" jedhan.

Itti dabaluunis Ameerikaan waraanaaf "eenyu caalaa qophooftuudha" garuu ammoo dhabamsiisuu barbaaddi jedhan.

Ministirri Ittisaa Ameerikaa Maark Ispeensar garuu "waliigaltee idil-addunyaa seera irratti hundaa'e" cabsite jechuun kallattiin Iraan yakkaniiru.

Pireezidant Hasan Rohaanii fi Donaald Tiraamp kora Dhaabbata Biyyoota gamtoomanii itti aanu irratti wal argu jedhamee eegamaa ture sababa haleellaa kanaatiin hafuu mala.

Hoggantoonnii fi biyyootni addunyaa gara garaa haleellaan kun eenyun akka raawwatee akka adda baafamu, akkasumas biyyoonni lolatti seenuu irraa akka of qusatan waamicha dhiyeessaaniiru.

Iddoon 'Abqaiq' buufata boba'aa oomishu qabeenyummaan isaa kan mootummaa Sa'uudii ta'e isa guddicha addunyaa kanaati.

Yamanitti dhiyoo kan jiru ta'ullee kiloomeetira 770 ol fagaatee argama.

Odeessa kana irratti dabalata