Waraana Afgaanistaan: Haleellaa boombii cimaan hiriira filannoo Afgaanistaan irratti mudate

Pirezidaanti Ashiraaf Gaanii duula filannoo irratti, Fulbaana 13 bara 2019. Image copyright Reuters
Goodayyaa suuraa Pirezidaanti Ashiraaf Gaanii duula filannoo irratti

Haleellaa boombii Afgaanistaanitti hiriira filannoof bahame irratti mudateen namootni 24 ajjeefaman.

Walgahii filannoo ilaalchisee naannoo Paarwan, Kaaba magaalaa Kaabulitti gaggeeffamu irratti pirezidaantiin biyyattii argamuun dubbii taasisuuf turan, yeroo boombiin dhohee lubbuu namootaa galaafate.

Gidduugala Kaabulittis haleellaan biraa cimaan Imbaasii Ameerikaatti raawwateen lubbuun namoota biroo sadii darbeera.

Gareen hidhattota Taliibaan haleellicha dudduuba akka jiran ibsaniiru. Gareen kun haleellaa boombiis marii nageenyaaf taasisaa jiran cinatti itti fufaniiru.

Garuu pirezidaantiin Ameerikaa Doonaaldi Tiraampi mariin nageenyaa garee kana waliin taasisaa turan du'eera jechuun ji'a darbe keessa ibsanii ture.

Taalibaan mootummaa Afgaanistaan waliin mari'achuuf fedha kan hin qabne yoo tahu filannoo biyyattii Fulbaana 28 gaggeeffamu jeequu akka barbaadan ibsamaa jira.

Waa'ee haleellichaa maaltu beekama?

Namootni 31 magaalaa Chaariikar Paarwan keessatti haleellaa boombichaan miidhamaniiru.

Ogeessotni fayyaa akka jedhanitti daa'imman kanneen miidhaman keessatti argamu. Namni boobmii dhoose doqdoqqeedhaan naannoo sakatta'insa naannichaatti raawwate.

Pirezidaantiin Afgaanistaan Ashiraaf Gaani osoo hin miidhamiin hafaniiru.

Haleellaa Kaabul keessaa ilaalchisee odeeffannoowwan bahaa kan jiran yoo tahu kan raawwate naannoo marfata Maasood bakka ministeerotni mootummaa fi mooraan Nato jirutti.

Akka ragaa BBC'n ji'a Adoolessaa keessa walitti qabaetti gidduugaleessaan Afgaanistaan keessatti yoo xiqqaate namootni 74 guyyatti ajjeefamu.

Ajjeechaa hamaan lammiilee nagaa irra dhaqqabe Adoolessa 18 gaafa namootni 112 isaan keessaa 92 cidharra osoo jiranii haleellaa boombiin du'anidha.

Taaliibaan biyyicha keessaa iddoowwan 70% tahan keessatti bal'inaan socho'a. Afgaanistaan ji'a Waxabajjii keessa biyya nagaan keessa hin jirre jedhamtee jalqaba irratti dhaabbata [Global peace index] jedhamuun eeramteetti.

Mata dureewwan walitti dhiyaatan

Odeessa kana irratti dabalata