Bu'aan qorannoo lafee kan Nadhii Gammadaati jedhame bahuu maatiin himan

Nadhii Gammadaa haasawa wayita taasisan Image copyright MIIDIYAALEE HAWAASAA

Lafeen ji'oota duraan kan Nadhii Gammadaati jedhamee qotamee bahe, qorannoo qaccee sanyiin (DNA) kan isaa akka hintaane mirkanaa'uu maatiin qabsaa'aa kanaa BBCtti himan.

Nadhiin ajjeefamee Godina Baalee Aanaa Raayituutti awwaalameera jechuun lafeen qotamee bahuun qorannoo DNA ykn qaccee sanyiif Landanitti ergamee ture.

Hoggansa ABO keessaa tokko kan turan Nadhii Gammadaa achi buuteen isaanii erga dhabamee waggoonni hedduun darbaniiru.

Maqaan dhalootaa Nadhii Gammadaa - Qaasim Usmaan kan jedhamu yoo tahu, maatiin kun obboleessa isaanii ka biraa Ibraahim Usmaan jedhamullee, amata 26n dura akka dhabanis amma dura nutti himanii turan.

Iddoo kanatti lubbuun argamaniiru, iddoo kaanitti ammoo awwaalchi isaanii argameera oduun jedhu yeroo garagaraatti as bahuun marii ijoo ta'a.

Umurii waggaa 23'n qabsootti kan dabalaman Nadhii Gammadaa barnoota faarmaasii, Yunivarsiitii Finfinnee hordofaa turan jedhu obboleessi isaanii Amaan Usmaan Roobaa.

ALI bara 1985 ji'a Amajjii keessa kan dhabame Nadhiin, umuriinsaa nama ganna 38 yoo tahu, maatii tokkollee hin horanne.

Bu'aa qorannoo

Saamudni maatii Nadhii Gammadaafi lafee qotamee baherraa fuudhamee gara biyya Ingliiz, Landanitti egamuu kan dubbatan obboleessi isaanii Aabba Amaan, ''Qarshiima uummataa Birrii 150,000 itti bahee ergamee, hojjetamee dhufe'' jedhu.

Garuu bu'aan 'wal-faallesse, walitti hingalle'' jedhu.

Namni lafeen qotamee bahes nama biraa akka taheefi ''namichi beekamaadha, biyyi hin beeka,'' jedhaniiru.

Namni kunis nama maqaan isaa Tunnii Daadhii jedhamu akka tahe qorannoon ilaalamus ni duubbatu Aabba Amaan.

''Warri beeku kijiba jedha. Nuti garuu bakka inni itti argameera jedhamee itti shakkamu har'allee jira nuun jennaan ni dhaqna,'' jedhu.

Namoonni lafeen kan eenyuuti jennee wayita gaafannus, ''Maaliif gaafattu?'' kan nu jedhanis jiru kan jedhan Aabba Amaan, ''Lafee bahe jedhame fuunee awwaallachuun dhugaa isaa balleessuudha,'' jedhu.

Odeeffannoo maatiin qabu

Eessa buutee Nadhii Gammadaa ilaalchisee maatiin haga ammaa wanti beekan ALI 1985 heelikoptaraan gara Finfinneetti akka fuudhamedha.

Achiis harka tikaa buhuu quba qabna jedhu maatiin Nadhii.

Lafee qotamee bahe

Lafeen ji'ootaan dura Baalee Aanaa Raayituurraa qotamee bahe deebi'ee achumatti awwaalamus Obbo Usmaan nutti himaniiru.

''Warri hin beekama. Warri mucaa achumatti deebisanii awwaalaniiru,'' jedhan Obbo Amaan.

'Yoo jiraates, yoo du'es uummataaf du'e'

Abdiin gara fuuladuraatif qaban maal akka tahe kan gaafataman Obbo Amaan, kuni waahee Nadhii Gammadaa qofa miti jedhu.

''Namoota kumaatamatti lakka'amantu dhabame,'' kan jedhan obboleessi isaanii manneen hidhaa biyyattii keessa jiran mara keessa barbaadanii akka dhaban ni dubbatu.

''Maqaan isaanii hinjiru, galmee hinqaban. Manneen hidhaa Tigraay keessallee maqaan isaanii hinjiru jedhamneerra,'' jedhu.

''Namni kun hundi bakka tokkotti hin dhuma jennee hin yaannu,'' kan jedhan Aabba Amaan, kanneen keessaa gariinillee galanii dhugaan jiru akka ifa tahu hawwii isaanii akka tahes ni dubbatu.

''Yoo jiraates yoo du'es uummataaf du'e. Maali yoo uummata kanaa du'an? Dhugaama kana barbaanne malee, Nadhiin jiraatee osoo arginee ishoodha,'' jedhu.

Mata dureewwan walitti dhiyaatan

Odeessa kana irratti dabalata