Aadaa Oromoo: Abbaan Gadaa Booranaa maalif ijoollummaatti filame

Abbaa Gadaa Booranaa 74ffaa Halakee Mallicha Halakee Image copyright Marsaa Hawaasaa

Booranni Abbaa Gadaa 74ffaa akka ta'u Halakee Mallicha Halakee filatee, lallabuuf qophiitti jira. Abbaan Gadaa attamiin akka filamuufi maaliif daa'imummaatti akka filamu iyyaafanneerra.

Abbaan Gadaa Booranaa gaaf baalli kennee aangoo irraa bu'u, waggaa 40 duuba gogeessi isaa aangootti yoo deebi'u eenyu Abbaa Gadaa akka ta'u ni dhammata.

Sirna kana booranni 'baannachuu' ykn 'ni baannate' jedha.

Daa'imti baannatamu sun Dabballee yoo ta'u, Gaammee xixiqqaa fi Gaammee gurguddaa keessatti laalame osoo hin Kuusomiin ykn Kuusa hin ta'iin Abbaa Gadaa akka ta'u filatama. Erga filatamee booda ammoo ni lallabama.

Akka hayyuun aadaa fi seenaa Aab Jaatanii Diidaa jedhanitti, kan filatu uummata bal'aadha. Kan filatamu garuu gogeessa tokko qofa keessaati.

Daa'imti Abbaa Gadaa ta'uuf filatamu kan baannatame sana ykn kan dhibiis ta'uu danda'a.

Sababiin daa'imummaatti filataniif, 'Waaqatu seera kana daa'imaaf kenne jedhani' jedhu Aab Jaataniin.

"Daa'ima Waaqatu itti dhufe, daa'imni cubbuu hin qabu, daa'imni qulqulluu waan jedhaniti keessa jira" jedhu.

Ulaagaa Abbaan Gadaa itti filamu keessaa inni guddaan qulqullummaadha jedhu.

"Isaa ol Waaqa malee wanni dhibiin hin jirtu waan ta'eef, safuu fi aadaa beekee qulqullummaan akka guddatu daa'imummaatti filatu" jedhan.

"Namni guddaan eegi waan hagam keessa darbe, kufee ka'ee, waan fedhe dubatee, hamaa dalagee booda Abbaa Gadaa ta'uu hin danda'u" jedhu.

Gadaa keessatti dura shaakalanii nama bulchu malee namarratti hin shaakalani jedhu.

Eennullee kan daa'imummaan lallabame kan yaraa ykn gowwaa ta'e aadaa keessattii agarre jedhu.

Image copyright Marsaa Hawaasaa

Abbaan Gadaa Booranaa amma baallii of harkaa qabu Kura Jaarsoo waggaa afur booda Boruu Guyyootti baalli kenna.

Boruu Guyyoo waggaa 8 bulchee, Madha boruutti kenna, Madha Boruu waggaa saddeet bulchee Halakee Mallicha kan amma lallabamuuf deemu kanatti kenna jedhu.

Halakee Mallicha wayita ammaa Gaammee gurguddaa keessa jira.

Fuuldura guyyaa warri ayyaana ilaalee murteeffaturratti galmi lallabaa ijaarame, sangaan lallabaa qophaa'e jila guddaan Abbaa Gadaa 74ffaa ta'ee lallabama.

"Gaafas rifeensa irraa haadanii sirna aadaan gargaartota isaa waliin lallaban, achiin duuba ni Kuusoma ykn Kuusa ta'a."

Ganna 20 booda baallii fuudhee Abbaa Gadaa ta'a, waggaa 20 kun waggaa barumsaati jedhu Aab jaataniin.

Achi booda maalummaa Gadaa, maalummaa Aadaa argaa dhageettiin sirriitti barsiisaa guddisu jedhan.

"Yeroo kuusaa akkam deemaa, Raaba ta'uuf durba fuudha, durba akkamii fuudhanii, aadaa akkam gaggeessani cufa barsiisu," jedhu.

Mucaan amma Abbaa Gadaa akka ta'u filame kun, ni filame malee hin lallabamne.

Fuuldura kana jila guddaa qophaa'u irratti Booranni guutuun bahee lallabata jedhu Aab Jaataniin.

Mata dureewwan walitti dhiyaatan

Odeessa kana irratti dabalata